Delice, Kırıkkale İskele Periyodik Kontrol ve Raporlama: Güvenliğinizi Garanti Altına Alın

İskele, inşaat ve bakım-onarım projelerinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Ancak, bu yapılar doğru şekilde kurulmadığında veya düzenli olarak kontrol edilmediğinde ciddi iş kazalarına yol açabilir. İskele periyodik kontrol ve raporlama, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuat ve ISO 45001:2018 standardı gereği zorunlu kılınan hayati bir süreçtir. Bu süreç, iskelelerin güvenli çalışma koşullarına uygunluğunu teyit etmek, olası riskleri önceden tespit etmek ve iş güvenliğini en üst seviyede tutmak amacıyla gerçekleştirilir. 2025 yılı itibarıyla bu konudaki güncel mevzuat ve uygulamalar daha da sıkılaşmış olup, firmaların bu alandaki sorumlulukları artmıştır. Bu bilgilendirici içerik, iskele periyodik kontrol ve raporlamanın ne anlama geldiğini, neden bu kadar önemli olduğunu, yasal çerçevesini ve uygulama süreçlerini derinlemesine ele alacaktır. Hedef kitlemiz, inşaat firmaları, kiralama şirketleri, proje yöneticileri, iş güvenliği uzmanları ve bu alanda hizmet veren tüm profesyonellerdir. Amacımız, iskele güvenliği konusunda farkındalığı artırmak ve firmalara rehberlik etmektir.

İskele Periyodik Kontrol ve Raporlama Nedir?

İskele periyodik kontrol ve raporlama, geçici olarak insanların üzerinde çalıştığı, çalıştığı yerlerden başka yerlere elle veya mekanik olarak taşınabilen, yapıların dış cephelerinde, iç mekanlarında veya herhangi bir alanda çalışma platformu sağlamak amacıyla kurulan geçici yapıların (iskelelerin) belirli periyotlarla, uzman kişiler tarafından teknik ve mevzuata uygunluk açısından denetlenmesi ve bu denetim sonuçlarının belgelendirilmesi işlemidir. Bu kontroller, iskelelerin güvenli kullanımını sağlamak, taşıma kapasitelerini doğrulamak, montaj ve demontaj aşamalarındaki riskleri minimize etmek ve olası arızaları veya deformasyonları erken tespit etmek için kritik öneme sahiptir.

2025 güncel bilgiler ışığında, iskeleler için periyodik kontrollerin sıklığı, denetimi yapacak yetkin kişilerin nitelikleri ve raporlama formatları daha da detaylandırılmıştır. Kontrol süreci, iskelenin türüne (örneğin, geçme iskele, modüler iskele, askılı iskele), kullanım amacına, maruz kaldığı çevresel etkilere ve üretici talimatlarına göre farklılık gösterebilir. Temel amaç, iskelenin projelendirme aşamasından başlayarak kullanım ömrü boyunca güvenli bir şekilde hizmet vermesini sağlamaktır.

İskele Periyodik Kontrol ve Raporlama Nasıl Çalışır?

İskele periyodik kontrol ve raporlama süreci, belirli adımları takip ederek titizlikle yürütülür. Bu süreç, iskelenin güvenli bir şekilde kurulduğundan ve kullanılmaya devam ettiğinden emin olmayı hedefler.

2025 itibarıyla güncellenen uygulama süreçleri aşağıdaki gibidir:

• Planlama ve Hazırlık: Kontrol öncesinde iskelenin durumu, projelendirme belgeleri, daha önceki raporlar ve kullanım geçmişi incelenir. Kontrolün yapılacağı alan güvenli hale getirilir.
• Görsel ve Fiziksel Kontrol: Uzmanlar, iskelenin genel durumunu, bağlantı elemanlarını, platformlarını, korkuluklarını, payandalarını ve diğer tüm bileşenlerini gözle kontrol eder. Malzeme yorgunluğu, korozyon, çatlaklar, deformasyonlar gibi görsel kusurlar tespit edilir.
• Yapısal Bütünlük Kontrolü: İskelenin taşıma kapasitesi, denge elemanları ve zemine bağlantısı gibi yapısal unsurları, tasarım değerlerine ve ilgili standartlara uygunluğu açısından incelenir. Gerekirse yük testleri uygulanabilir.
• Montaj ve Demontaj Uygunluğu: İskelenin projesine uygun olarak kurulup kurulmadığı, ulusal ve uluslararası standartlara (örneğin, EN 12810, EN 12811 gibi Avrupa standartları ve bunlara atıfta bulunan ulusal mevzuat) uygunluğu kontrol edilir.
• Emniyet Donanımlarının Kontrolü: Korkuluklar, güvenlik ağları, iniş-biniş sistemleri, kişisel koruyucu donanım kullanımına yönelik uyarılar gibi emniyet unsurlarının varlığı ve işlevselliği denetlenir.
• Belgeleme (Raporlama): Tüm bulgular, tespit edilen eksiklikler, uygunsuzluklar ve alınması gereken önlemler detaylı bir şekilde raporlanır. Rapor, tarih, kontrolü yapan uzmanların bilgileri, iskelenin tanımı, yapılan testler, tespit edilen bulgular ve önerilen düzeltici faaliyetleri içermelidir. 2025 rapor formatları daha standart hale gelmiş olup, dijital kayıtlara da önem verilmektedir.
• Onay ve Takip: Rapor, ilgili mercilere sunulur ve tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için belirlenen süreler takip edilir.

Örnek Kontrol Listesi (2025 Güncel):

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iskelelerin periyodik kontrol ve raporlaması, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluklar, işyerlerinde güvenli bir çalışma ortamı sağlamayı hedefler.

2025 yılı itibarıyla geçerli olan temel yasal düzenlemeler ve standartlar şunlardır:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Bu kanun, işverenlerin genel yükümlülüklerini belirler. İşverenler, çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atacak her türlü riskten kaçınmakla yükümlüdür. İskeleler gibi tehlikeli ekipmanların güvenli kullanımı da bu kapsamdadır.
• Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği: Bu yönetmelik, inşaat ve yapı alanlarında alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini detaylandırır. İskelelerin tasarımı, kurulması, kullanımı, bakımı, kontrolü ve sökülmesi ile ilgili özel hükümler içerir. Yönetmelik, iskelelerin periyodik olarak kontrol edilmesini ve bu kontrollerin kayıt altına alınmasını zorunlu kılar.
• Makine ve Ekipmanların Periyodik Kontrolleri Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelik, işyerinde kullanılan makine ve ekipmanların periyodik kontrollerinin usul ve esaslarını belirler. İskeleler de bu yönetmelik kapsamında periyodik kontrol gerektiren ekipmanlar arasında yer alır.
• ISO 45001:2018 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri): Bu uluslararası standart, kuruluşların iş sağlığı ve güvenliği performanslarını iyileştirmeleri için bir çerçeve sunar. İskeleler gibi ekipmanların güvenli kullanımı, risk değerlendirmesi ve kontrolü, ISO 45001'in temel gerekliliklerindendir. Standart, düzenli denetimleri ve kayıt tutmayı teşvik eder.

Periyodik Kontrol Sıklığı (2025 Güncel Yaklaşım): Genel kural olarak, iskeleler yılda en az bir kez kontrol edilmelidir. Ancak, aşağıdaki durumlarda daha sık kontrol gerekebilir:

• Yapısal değişiklikler veya onarımlar yapıldığında
• Aşırı yüklenme veya kazalar meydana geldiğinde
• Çevresel koşullar (şiddetli rüzgar, yağmur, kar) iskelenin stabilitesini etkilediğinde
• Üretici tarafından belirtilen özel kullanım koşulları olduğunda
• İskelenin uzun süre kullanılmadığı durumlarda yeniden kullanıma başlamadan önce

Kimler İçin Gereklidir?

İskele periyodik kontrol ve raporlama, geniş bir yelpazedeki paydaşlar için gereklidir ve tüm bu grupların ortak sorumluluğundadır:

• İşverenler: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği, işyerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olan asıl kişilerdir. İskelelerin güvenli hale getirilmesi ve periyodik kontrollerinin yapılması en temel görevlerindendir.
• İskele Kiralama ve Kurulum Firmaları: Kiraladıkları veya kurdukları iskelelerin güvenliğinden sorumludurlar. Müşterilerine teslim ettikleri iskelelerin mevzuata uygun ve güvenli olduğunu belgelemek zorundadırlar.
• Yükleniciler ve Ana Yükleniciler: Projelerinde iskele kullanan veya kullandıkları iskelelerin güvenliğini sağlamakla yükümlü olan firmalardır.
• Proje Yöneticileri: Projenin genel iş sağlığı ve güvenliği standartlarını yürütmekle görevli yöneticilerdir. İskele kontrollerinin zamanında ve usulüne uygun yapılmasını sağlamakla sorumludurlar.
• İş Güvenliği Uzmanları ve İşyeri Hekimleri: İşverenlere rehberlik eder, risk değerlendirmeleri yapar ve periyodik kontrollerin mevzuata uygunluğunu denetlerler.
• Çalışanlar: İskeleleri kullanırken güvenlik prosedürlerine uymakla birlikte, güvensiz bir durum gördüklerinde bunu bildirmekle yükümlüdürler.
• Kamu Kurumları (İş Teftiş Kurulu Başkanlığı vb.): İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyumu denetleyen ve gerekli yaptırımları uygulayan kurumlardır.

2025 yılı itibarıyla, denetimlerde bu sorumlulukların yerine getirilip getirilmediği daha detaylı incelenmekte ve uyumsuzluk durumlarında daha ciddi yaptırımlar uygulanabilmektedir.

Avantajları ve Faydaları

İskele periyodik kontrol ve raporlama, sadece yasal bir zorunluluk olmakla kalmayıp, aynı zamanda işletmeler için önemli avantajlar ve faydalar da sunar:

• İş Kazalarının Önlenmesi: En önemli faydası, potansiyel tehlikeleri önceden tespit ederek ciddi iş kazalarını ve ölümcül yaralanmaları önlemesidir.
• Maliyet Tasarrufu: Kazalar, iş duruşları, tazminatlar ve sigorta primlerindeki artışlar gibi maliyetleri azaltır. Olası hasarların erken tespiti, daha küçük ve daha ucuz onarımlarla giderilmesini sağlar.
• Yasal Uyumluluk ve İtibar: Mevzuata uyum, yasal yaptırımlardan kaçınmayı ve iş sağlığı alanında güvenilir bir firma imajı oluşturmayı sağlar.
• Verimlilik Artışı: Güvenli çalışma ortamları, çalışanların motivasyonunu ve dolayısıyla verimliliğini artırır. İş akışındaki kesintiler azalır.
• Ekipman Ömrünün Uzaması: Düzenli bakım ve kontrol, iskelelerin ömrünü uzatır ve erken yıpranmasını engeller.
• Risk Yönetimi: İşletmelerin risklerini proaktif bir şekilde yönetmelerine olanak tanır.
• Sigorta Avantajları: Güvenlik standartlarına uyan firmalar, sigorta şirketleri tarafından daha avantajlı görülebilir.

2025'te bu avantajlar daha da belirginleşmektedir. Güvenlik odaklı yaklaşımlar, rekabette öne çıkmak için kritik bir faktör haline gelmiştir.