İkizce, Ordu BRC/IFS (Sektörel Gıda) Entegrasyonu: Güvenlik ve Kaliteyi ISO Standartlarında Birleştirin

Türkiye'nin önde gelen İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanları olarak, 2025 ve sonrası için firmaların en kritik ihtiyaçlarından biri olan BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonu konusunda kapsamlı bir rehber sunuyoruz. Özellikle gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için hem yasal uyumluluk hem de uluslararası pazarlarda rekabet gücü açısından hayati önem taşıyan bu entegrasyon, ISO standartları çerçevesinde ele alınmaktadır. 15 yılı aşkın ISO belgelendirme deneyimimizle, bu karmaşık süreci anlaşılır kılmak ve işletmenizin bir adım öne çıkmasını sağlamak amacıyla hazırladığımız bu bilgilendirici içerik, 2025 güncel mevzuat ve uygulamaları dikkate alarak hazırlanmıştır. Hedef kitlemiz, gıda üretimi, işlenmesi, depolanması ve dağıtımı yapan tüm işletmeler ile bu alanlarda faaliyet göstermeyi planlayan girişimcilerdir.

BRC/IFS (Sektörel Gıda) Entegrasyonu Nedir?

BRC (British Retail Consortium) Global Standard for Food Safety ve IFS (International Featured Standards) Food, gıda güvenliği ve kalitesi alanında dünya genelinde kabul görmüş iki önemli standarttır. Bu standartlar, gıda ürünlerinin tedarik zinciri boyunca güvenli, yasal ve kaliteli olmasını sağlamayı amaçlar. BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonu ise, bu iki standartın gerekliliklerini, ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ile uyumlu hale getirme sürecidir. Temel amaç, gıda güvenliğini sağlarken, aynı zamanda çalışanların sağlığını ve güvenliğini de en üst düzeyde tutmaktır. 2025 itibarıyla, bu entegrasyon sadece bir tercih değil, uluslararası pazarlarda yer edinmek ve marka itibarını güçlendirmek isteyen firmalar için stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir. Entegrasyon, gıda üretim süreçlerindeki tehlikelerin (kimyasal, fiziksel, biyolojik) yanı sıra, iş kazaları ve meslek hastalıkları gibi İSG risklerini de sistematik bir şekilde yönetmeyi hedefler.

2025 Güncel Durum ve Beklentiler:

• Artan Küresel Talep: Uluslararası perakendeciler ve toptancılar, tedarikçilerinden artık yalnızca gıda güvenliği sertifikası değil, aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği standartlarına uyumu da talep etmektedir.
• Risk Yönetimi Odaklı Yaklaşım: Standartlar, proaktif risk değerlendirmesi ve önleyici tedbirler üzerine daha fazla odaklanmaktadır. Hem gıda güvenliği hem de İSG açısından potansiyel tehlikelerin önceden belirlenmesi ve kontrol altına alınması esastır.
• Sürdürülebilirlik ve Sosyal Sorumluluk: Gıda güvenliği ve İSG entegrasyonu, işletmelerin sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk taahhütlerini de desteklemektedir.
• Dijitalleşme ve Veri Yönetimi: 2025 sonrası süreçlerde, izlenebilirlik, denetim kayıtları ve performans takibi gibi konularda dijitalleşmenin rolü artmaktadır.

BRC/IFS (Sektörel Gıda) Entegrasyonu Nasıl Çalışır?

BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonu, ISO 45001:2018 standardının temel prensipleriyle, BRCGS (BRC Global Standards) veya IFS Food standartlarının gıda güvenliği ve kalite gerekliliklerini bir araya getiren yapılandırılmış bir yaklaşımdır. Süreç genel olarak aşağıdaki adımları içerir:

1. Mevcut Durum Analizi: İşletmenin mevcut gıda güvenliği ve İSG uygulamalarının, ilgili standartların gereklilikleriyle karşılaştırılması.
2. Boşluk Analizi (Gap Analysis): Standart gereklilikleri ile mevcut uygulamalar arasındaki farkların belirlenmesi.
3. Sistem Tasarımı ve Dokümantasyon: ISO 45001, BRCGS ve/veya IFS Food standartlarına uygun politikalar, prosedürler, talimatlar ve kayıt formlarının hazırlanması. Bu aşamada, gıda güvenliği tehlike analizleri (örn. HACCP prensipleri), risk değerlendirmeleri (hem gıda güvenliği hem de İSG için), acil durum planları, tedarikçi değerlendirmeleri gibi kritik unsurlar ele alınır.
4. Uygulama ve Eğitim: Belirlenen prosedürlerin işletme genelinde uygulanması ve tüm personelin ilgili konularda eğitilmesi. Bu, hem gıda hijyeni, hem ürün güvenliği, hem de iş güvenliği konularını kapsar.
5. İç Denetimler: Sistemlerin etkinliğini ve uyumluluğunu doğrulamak için düzenli iç denetimlerin gerçekleştirilmesi.
6. Yönetim Gözden Geçirmesi: Üst yönetimin, sistem performansını değerlendirmesi ve gerekli iyileştirmeleri yapması.
7. Belgelendirme Denetimi: Bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından gerçekleştirilen dış denetim ile standardın gerekliliklerinin yerine getirildiğinin teyit edilmesi.

Entegrasyonun Odak Noktaları (2025 Güncel):

• Gıda Güvenliği ve İSG Risklerinin Bütünleşik Yönetimi: Birbirini tamamlayan risk değerlendirme metodolojileri.
• Operasyonel Kontrollerin Geliştirilmesi: Üretim, paketleme, depolama ve sevkiyat süreçlerindeki hem gıda güvenliği hem de İSG risklerine yönelik kontrol noktalarının belirlenmesi ve etkinliğinin sağlanması.
• Personel Yetkinliği ve Bilinçlendirme: Gıda hijyeni, alerjen yönetimi, tehlikeli madde kullanımı ve kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı gibi konularda kapsamlı eğitimler.
• Tedarik Zinciri Yönetimi: Tedarikçilerin hem gıda güvenliği hem de İSG performanslarının değerlendirilmesi.
• Acil Durum Hazırlığı: Gıda kaynaklı salgınlar, kimyasal dökülmeler, yangın gibi olası acil durumlar için entegre müdahale planları.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonu, doğrudan bir yasal zorunluluk olmasa da, Türkiye'de faaliyet gösteren gıda işletmeleri için pek çok yasal düzenlemeye uyum sağlama gerekliliğini getirir. Bu entegrasyon, özellikle uluslararası pazarlara ihracat yapmayı hedefleyen firmalar için **gerekli bir iş gerekliliği**dir. Türk Gıda Kodeksi, 5996 sayılı Veterinerlik Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, bu entegrasyonun temelini oluşturur.

2025 Yılında Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Düzenlemeler:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin, çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Bu entegrasyon, İSG risklerini sistematik bir şekilde yöneterek bu kanunun gerekliliklerini karşılamaya yardımcı olur.
• Gıda Mevzuatı (Türk Gıda Kodeksi ve ilgili yönetmelikler): Gıda güvenliğini sağlamaya yönelik hijyen, etiketleme, izlenebilirlik gibi konularda işletmeleri bağlar. BRC/IFS standartları, bu mevzuatın ötesine geçen, daha sıkı ve uluslararası kabul görmüş gereklilikler sunar.
• Çevre Mevzuatı: Atık yönetimi, kimyasal madde depolama gibi konularda İSG ve gıda güvenliği ile entegre çözümler gerektirir.
• İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı: Çalışanların çalışma koşulları, ücretleri ve sosyal hakları ile ilgili düzenlemeler.

Yasal Uyum ve Sertifikasyon İlişkisi:

Kimler İçin Gereklidir?

BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonu, öncelikli olarak gıda zincirinin her aşamasında yer alan işletmeler için büyük önem taşır. Bu işletmeler şunları içerir:

• Gıda Üreticileri: Ham madde işleyen, nihai ürün üreten tüm gıda imalatçıları.
• Gıda Paketleyicileri: Ürünleri ambalajlayan firmalar.
• Gıda Tedarikçileri ve Dağıtıcıları: Depolama, lojistik ve dağıtım hizmeti sunan firmalar.
• Yiyecek-İçecek Hizmet Sektörü: Restoranlar, oteller, catering firmaları (özellikle tedarik zincirine girenler).
• Tarım Ürünleri Üreticileri: Gıda üretiminde kullanılacak ham maddeleri sağlayan çiftlikler ve üreticiler.
• İç ve Dış Pazarlara Ürün Sunan Tüm İşletmeler: Özellikle uluslararası perakende zincirleriyle çalışmak isteyenler için bu sertifikalar zorunludur.

2025'te Gıda Sektöründe Beklenen Eğilimler:

• Büyüyen Pazar Payı: Sertifikalı ürünlere olan talep artarken, sertifikasyon işletmelerin pazar payını artırmalarına yardımcı olacaktır.
• Rekabet Avantajı: Rakiplerine göre daha yüksek güvenlik ve kalite standartları sunan işletmeler, pazarda öne çıkacaktır.
• Tüketici Güveni: Sertifikasyon, tüketiciler nezdinde marka güvenini ve sadakatini artırır.
• Operasyonel Verimlilik: Sistemli süreçler, israfı azaltır ve operasyonel verimliliği artırır.

Avantajları ve Faydaları

BRC/IFS (sektörel gıda) entegrasyonunun işletmelere sağladığı faydalar çok yönlüdür ve 2025 ve sonrasında da önemini koruyacaktır:

• Artan Pazar Erişimi: Uluslararası pazarlara, özellikle Avrupa ve İngiltere gibi BRC ve IFS standartlarını zorunlu tutan büyük perakendecilere erişim imkanı sağlar.
• Gelişmiş Gıda Güvenliği: Ürünlerin insan sağlığına zararlı olmasını engelleyerek geri çağırmalar ve ürün güvenliği sorunlarını minimize eder.
• Yüksek İş Sağlığı ve Güvenliği Performansı: Çalışanlar için daha güvenli bir çalışma ortamı yaratır, iş kazaları ve meslek hastalıklarını azaltır. Bu da devamsızlık oranlarını düşürür ve çalışan memnuniyetini artırır.
• Marka İtibarı ve Güvenilirliği: Tüketiciler, sertifikalı ürünlere daha fazla güvenir, bu da marka imajını olumlu etkiler.
• Operasyonel Verimlilik: Standartlaştırılmış süreçler, hataları ve israfı azaltarak üretim verimliliğini artırır.
• Mevzuata Uyum: Hem ulusal hem de uluslararası gıda ve İSG mevzuatına uyumu kolaylaştırır.
• Maliyet Tasarrufu: Geri çağırmalar, cezalar, sigorta primlerindeki artışlar ve iş kazalarından kaynaklanan maliyetler azalır.
• Sürekli İyileştirme Kültürü: Entegrasyon süreci, işletme içinde sürekli iyileştirme ve gelişim kültürünü teşvik eder.
• Tedarikçi Yönetimi: Tedarik zincirinin geneline yayılan güvenlik ve kalite anlayışı, daha güçlü tedarikçi ilişkileri kurulmasını sağlar.