Eşik miktar ve envanter hesaplarıFiyat Teklifi Al

Eşik Miktar ve Envanter Hesaplamaları Nedir?

SEVESO BEKRA çerçevesinde eşik miktar ve envanter hesaplamaları, bir işletmede bulundurulan tehlikeli maddelerin türünü ve miktarını belirleyerek, bu maddelerin belirli bir eşik miktarı aşıp aşmadığını tespit etme sürecidir. Bu hesaplamalar, işletmenin SEVESO kapsamına girip girmediğini belirleyen temel kriterdir. Tehlikeli maddeler, yanıcı, patlayıcı, toksik, çevreye zararlı gibi çeşitli risk gruplarına ayrılır ve her bir madde için belirlenmiş eşik miktarlar bulunur. Bu miktarlar, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından sınıflandırılan tehlikeli maddelerin özelliklerine ve uluslararası kabul görmüş risk değerlendirme prensiplerine dayanır. 2025 yılı itibarıyla, güncellenmiş yönetmelikler ve uluslararası standartlar (ISO 45001 gibi) doğrultusunda bu hesaplamaların yapılması zorunludur. İşletmelerin envanterlerinde yer alan tüm tehlikeli maddelerin ayrı ayrı ve toplam etkilerinin değerlendirilmesi, olası bir kaza durumunda ortaya çıkabilecek riskin boyutunu anlamak için hayati önem taşır.

Eşik Miktar ve Envanter Hesaplamaları Nasıl Çalışır?

Eşik miktar ve envanter hesaplamalarının çalışma prensibi, öncelikle işletmede bulunan tüm tehlikeli maddelerin listelenmesiyle başlar. Bu liste, hammaddeler, ara ürünler, son ürünler, depolanan atıklar ve hatta kullanılan temizlik malzemeleri gibi işletme içinde bulunan tüm kimyasalları kapsar. Ardından, her bir madde için ilgili mevzuat ve standartlarda belirtilen eşik miktarlar (örneğin, kilogram veya ton cinsinden) belirlenir. Hesaplama süreci iki ana aşamadan oluşur:

• Bireysel Eşik Miktar Kontrolü: Her bir tehlikeli madde, kendi eşik miktarıyla karşılaştırılır. Eğer tek bir tehlikeli maddenin miktarı, kendi eşik miktarını aşıyorsa, işletme doğrudan SEVESO kapsamına girer.
• Toplamsal Eşik Miktar Kontrolü: Birden fazla tehlikeli madde bulunması durumunda, her bir maddenin kendi eşik miktarına oranı hesaplanır. Bu oranlar toplanarak, toplam risk seviyesi belirlenir. Eğer bu toplam oran belirli bir değeri (genellikle 1) aşarsa, işletme SEVESO kapsamına dahil olur.

2025 güncellemeleriyle birlikte, hesaplama metodolojilerinde daha hassas ve güncel risk analizleri dikkate alınabilir. Bu süreçte, kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri, toksisite verileri ve çevresel etkileri gibi detaylı bilgiler kullanılır. Kullanılan yazılımlar ve uzman desteği, bu hesaplamaların doğruluğunu ve eksiksizliğini sağlamak açısından önemlidir.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Eşik miktar ve envanter hesaplamaları, Türkiye'de 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan ilgili yönetmelikler tarafından zorunlu kılınmıştır. Özellikle, büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla çıkarılan SEVESO düzenlemeleri, bu hesaplamaların yapılmasını ve sonuçlarının ilgili mercilere bildirilmesini şart koşmaktadır. 2025 yılı itibarıyla, bu mevzuatın güncel hali ve olası ek düzenlemeler takip edilmelidir. Bu zorunluluklar başlıca şunları içerir:

• Tehlikeli Madde Envanterinin Oluşturulması: İşletmede bulunan tüm tehlikeli maddelerin türünü, miktarını ve tehlike sınıfını detaylı bir şekilde belgelemek.
• Eşik Miktar Kontrolü: Belirlenen eşik miktarlara göre işletmenin SEVESO kapsamına girip girmediğini tespit etmek.
• Bildirim Yükümlülüğü: SEVESO kapsamına giren işletmelerin, tehlikeli madde envanterlerini ve risk değerlendirmelerini ilgili Bakanlığa veya kurumlara bildirmesi.
• Önleme ve Müdahale Planları: SEVESO kapsamına giren işletmelerin, büyük endüstriyel kaza risklerini önleyici tedbirler alması ve acil durum müdahale planları hazırlaması gerekmektedir.

Bu yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, ciddi para cezalarına, faaliyetlerin durdurulmasına ve işletme itibarının zedelenmesine yol açabilir.

Kimler İçin Gereklidir?

Eşik miktar ve envanter hesaplamaları, temel olarak tehlikeli maddeler bulunduran tüm sanayi işletmeleri için gereklidir. Ancak, bu hesaplamalar özellikle şu tür işletmeler için kritik öneme sahiptir:

• Kimya Endüstrisi: Üretim, depolama ve taşıma süreçlerinde çeşitli tehlikeli kimyasallar kullanan veya üreten firmalar.
• Petrokimya Tesisleri: Petrol ve doğal gaz işleme, depolama ve dağıtımını yapan tesisler.
• Enerji Santralleri: Özellikle fosil yakıt kullanan santrallerde depolanan yakıtlar ve diğer kimyasallar.
• Tarım İlaçları Üreticileri ve Depolayıcıları: Tehlikeli pestisitler ve gübreler bulunduran işletmeler.
• Metal İşleme ve Kaplama Tesisleri: Kullanılan asitler, solventler ve diğer kimyasallar nedeniyle risk taşıyan işletmeler.
• Depolama ve Lojistik Firmaları: Tehlikeli madde depolayan veya taşıyan firmalar.
• Atık İşleme Tesisleri: Tehlikeli atıkların bertarafı veya geri dönüşümü ile uğraşan tesisler.

Herhangi bir işletme, faaliyetleri gereği tehlikeli madde bulunduruyorsa, potansiyel olarak SEVESO kapsamına girebilir. Bu nedenle, düzenli olarak eşik miktar ve envanter hesaplamalarının yapılması ve güncel tutulması önemlidir.

Avantajları ve Faydaları

Eşik miktar ve envanter hesaplamalarının doğru ve eksiksiz yapılması, işletmeler için sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde birçok avantaja sahiptir:

• Risk Yönetimi: İşletmelerin potansiyel tehlikeli madde risklerini erken tespit etmelerini ve proaktif önlemler almalarını sağlar.
• Güvenlik Kültürünün Gelişimi: Çalışanların tehlikeli maddeler konusundaki farkındalığını artırır ve güvenli çalışma alışkanlıklarını teşvik eder.
• Maliyet Tasarrufu: Olası kazaların önlenmesi, üretim kesintilerinin önüne geçilmesi, sigorta maliyetlerinin düşürülmesi ve yasal cezalardan kaçınılması yoluyla uzun vadede maliyet tasarrufu sağlar.
• Çevresel Koruma: Tehlikeli maddelerin çevreye verebileceği zararları minimize eder, doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunur.
• İtibar ve Sürdürülebilirlik: Güvenlik standartlarına uyum, işletmenin itibarını güçlendirir ve sürdürülebilir bir iş modeli oluşturmasına yardımcı olur.
• Acil Durum Hazırlığı: Olası bir acil durumda doğru ve hızlı müdahale için gerekli altyapının ve planlamanın yapılmasını sağlar.

2025 itibarıyla, bu hesaplamaların ISO 45001 gibi uluslararası standartlarla entegre edilmesi, işletmelerin küresel ölçekte rekabet gücünü de artıracaktır.