alt seviye tesisFiyat Teklifi Al

Alt Seviye Tesis Nedir?

SEVESO BEKRA Direktifi ve Türkiye'deki ilgili mevzuat çerçevesinde, belirli tehlikeli maddeleri belirli eşik değerlerin altında bulunduran ancak yine de potansiyel risk taşıyan tesisler 'alt seviye tesis' olarak tanımlanır. Bu tanım, 2025 itibarıyla da geçerliliğini korumaktadır ve tehlikeli madde sınıflandırması ile miktarlarına göre belirlenir. Alt seviye tesisler, üst seviye tesisler kadar büyük ölçekli endüstriyel kazalara neden olma potansiyeli taşımayabilirler, ancak yine de ciddi çevresel ve insan sağlığına yönelik riskler barındırabilirler. Bu nedenle, bu tesislerin de sıkı denetim ve güvenlik önlemleri altında olması gerekmektedir.

2025 Güncel Tehlikeli Madde Eşik Değerleri ve Sınıflandırması

Alt seviye tesislerin belirlenmesinde en kritik unsur, bulundurulan tehlikeli maddelerin türü ve miktarıdır. 2025 itibarıyla güncel olan SEVESO BEKRA mevzuatı, tehlikeli maddeleri farklı kategorilere ayırmış ve her kategori için hem alt hem de üst eşik değerler belirlemiştir. Bir tesisin 'alt seviye' olarak sınıflandırılması için, bulundurduğu tehlikeli maddelerin miktarı, ilgili kategorinin alt eşik değerini aşmamalıdır. Ancak, bu değerlerin toplamı belirli bir orana ulaştığında, tesis yine de SEVESO kapsamına girebilir. Örneğin, bir tesiste farklı tehlikeli maddeler bulunuyorsa, her bir maddenin eşik değerine oranının toplamı hesaplanır. Bu oran belirli bir sınırı aştığında, tesis alt seviye olarak değerlendirilir.

Örnek Tehlikeli Madde Kategorileri ve Alt Seviye Kapsamı (2025 Güncel Yaklaşım):

• A Sınıfı Maddeler (Örn: Yanıcı Gazlar): Belirli bir miktar (örneğin, 10 ton) altındaki kullanımlar alt seviye olarak değerlendirilebilir.
• B Sınıfı Maddeler (Örn: Toksik Maddeler): Belirli bir miktar (örneğin, 50 ton) altındaki kullanımlar alt seviye olarak değerlendirilebilir.
• C Sınıfı Maddeler (Örn: Patlayıcı Maddeler): Belirli bir miktar (örneğin, 100 ton) altındaki kullanımlar alt seviye olarak değerlendirilebilir.

Not: Gerçek eşik değerleri ve sınıflandırmalar, ilgili yönetmeliklerde detaylı olarak belirtilmiştir ve zamanla güncellenebilir. 2025 itibarıyla en güncel listeler için resmi mevzuat kaynaklarına başvurulması esastır.

Alt Seviye Tesis Nasıl Çalışır? (Uygulama Süreçleri)

Alt seviye tesislerin SEVESO BEKRA kapsamında belirlenen gereklilikleri yerine getirmesi, belirli bir süreç ve planlama gerektirir. Bu süreçler, olası kazaları önlemeyi, meydana gelmesi durumunda ise etkilerini en aza indirmeyi hedefler.

1. Tehlike Tanımlama ve Risk Değerlendirmesi (2025 Perspektifi)

Alt seviye tesisler için ilk adım, bulundurdukları tüm tehlikeli maddeleri doğru bir şekilde tanımlamak ve bu maddelerin potansiyel tehlikelerini (yanıcılık, toksisite, reaktivite vb.) belirlemektir. Ardından, bu tehlikelerin ne kadar olası olduğu ve meydana gelmesi durumunda ne tür sonuçlar doğurabileceği üzerine kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılır. 2025 itibarıyla bu değerlendirmeler, güncel bilimsel veriler, geçmiş kaza istatistikleri ve modern risk analiz teknikleri (örn: HAZOP, FMEA) kullanılarak gerçekleştirilir.

2. Güvenlik Raporu Hazırlığı (Gerekli Durumlarda)

Mevzuat gerekliliklerine göre, bazı alt seviye tesislerin de bir Güvenlik Raporu hazırlaması gerekebilir. Bu rapor, tesisin risklerini, alınan önlemleri, acil durum planlarını ve kaza önleme stratejilerini detaylı bir şekilde açıklar. 2025 güncel mevzuatında, bu raporların içeriği ve güncellenme sıklığına dair spesifik maddeler yer almaktadır.

3. İç Kontrol ve Acil Durum Planları

Alt seviye tesisler, iç kontrol mekanizmalarını güçlendirmeli ve etkin bir acil durum müdahale planı oluşturmalıdır. Bu planlar, yangın, patlama, kimyasal sızıntı gibi olası senaryolara karşı personelin ne yapması gerektiğini, tahliye prosedürlerini, ilk yardım uygulamalarını ve dış birimlerle (itfaiye, sağlık ekipleri vb.) koordinasyonu içermelidir. 2025 itibarıyla bu planların düzenli olarak tatbikatlarla test edilmesi ve güncellenmesi büyük önem taşımaktadır.

4. Personel Eğitimi ve Bilinçlendirme

Tesis personeline, bulundurulan tehlikeli maddelerin riskleri, güvenli çalışma prosedürleri ve acil durum müdahale yöntemleri hakkında düzenli olarak eğitim verilmesi şarttır. 2025 güncel eğitim programları, interaktif yöntemleri ve teknolojik araçları kullanarak personelin bilgi ve beceri düzeyini artırmayı hedefler.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel Durum)

Alt seviye tesisler için yasal zorunluluklar, özellikle 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, SEVESO BEKRA ile ilgili çıkarılan yönetmelikler ve ISO 45001 gibi uluslararası standartlar tarafından belirlenir. 2025 itibarıyla bu mevzuat, daha sıkı denetimler ve daha kapsamlı risk yönetimi uygulamaları öngörmektedir.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Bu kanun, tüm işyerleri için genel iş sağlığı ve güvenliği ilkelerini belirler. Alt seviye tesisler de bu kanun kapsamındadır ve çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumakla yükümlüdür. Kanun, risk değerlendirmesi yapma, önleyici tedbirler alma, eğitim verme ve denetimlere uyma gibi genel yükümlülükleri içerir.

SEVESO BEKRA İlgili Yönetmelikler (2025 Güncel Versiyonlar)

Türkiye'de SEVESO BEKRA Direktifi'ne uyum sağlamak amacıyla çıkarılan yönetmelikler, tesislerin "alt seviye" veya "üst seviye" olarak sınıflandırılmasını, bu sınıflandırmaya göre yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri detaylandırır. 2025 yılı itibarıyla güncellenen bu yönetmelikler:

• Tehlikeli Madde Envanteri ve Bildirimi: Tesislerin, bulundurdukları tehlikeli maddeleri ve miktarlarını yetkili mercilere düzenli olarak bildirmesini zorunlu kılar.
• Risk Değerlendirmesi ve Güvenlik Raporu: Belirli eşik değerleri aşan veya aşma potansiyeli olan tesisler için detaylı risk analizleri ve güvenlik raporları hazırlanmasını gerektirir.
• Acil Durum Planlaması ve Tatbikatlar: Olası kazalara karşı hazırlıklı olmak için kapsamlı acil durum planları oluşturulmasını ve bu planların düzenli olarak tatbikatlarla test edilmesini zorunlu tutar.
• Çevresel Etki Değerlendirmesi: Kazaların çevre üzerindeki potansiyel etkilerini azaltmaya yönelik önlemleri kapsar.

2025 Güncel Mevzuat Güncellemeleri: Özellikle teknolojik gelişmeler, yeni tehlikeli madde sınıflandırmaları ve uluslararası güncellemeler doğrultusunda mevzuatta yapılan değişiklikler, alt seviye tesisler için uyum süreçlerini daha da önemsemeyi gerektirmektedir. Bu güncellemeler, özellikle dijitalleşen süreçler, veri analizi ve erken uyarı sistemleri gibi konulara daha fazla odaklanmaktadır.

ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi

ISO 45001 standardı, işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği performansını sürekli olarak iyileştirmeleri için bir çerçeve sunar. Alt seviye tesisler için bu standart:

• Proaktif Yaklaşım: Kaza olmadan önce riskleri belirleme ve kontrol altına alma
• Yasal Uyumluluk: Mevzuata uyumu sağlama
• Sürekli İyileştirme: İSG performansını sürekli gözden geçirme ve geliştirme
• Katılım ve Danışma: Çalışanların İSG süreçlerine katılımını sağlama

gibi konularda rehberlik eder. 2025 itibarıyla ISO 45001, SEVESO BEKRA gerekliliklerini entegre ederek daha bütüncül bir İSG yönetimi sağlamaktadır.

Kimler İçin Gereklidir?

Alt seviye tesisler, bulundurdukları tehlikeli madde miktarı nedeniyle SEVESO BEKRA kapsamına giren ve bu nedenle özel güvenlik önlemleri alması gereken tüm işletmeleri kapsar. Bu işletmeler arasında:

• Kimya Sanayi Tesisleri: Kimyasal madde üretimi, depolanması veya işlenmesi yapan tesisler.
• Petrol ve Gaz Sektörü: Rafineriler, depolama tesisleri, akaryakıt istasyonları.
• Enerji Santralleri: Özellikle fosil yakıt kullanan veya tehlikeli kimyasallar içeren santraller.
• Metal Sanayi: Tehlikeli kimyasallar veya gazlar kullanılan metal işleme ve dökümhaneleri.
• Tarım Sektörü: Büyük ölçekli gübre veya pestisit depoları.
• Depolama ve Lojistik Firmaları: Tehlikeli maddeleri depolayan veya taşıyan firmalar.
• Madencilik Faaliyetleri: Tehlikeli kimyasalların kullanıldığı madenler.

2025 itibarıyla yapılan güncellemelerle, daha önce kapsam dışında kalan veya sınırda olan bazı işletmelerin de bu kapsama dahil olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, işletmelerin kendi faaliyet alanlarını ve bulundurdukları maddeleri dikkatle incelemeleri ve mevzuata uygunluklarını teyit etmeleri önemlidir.

Avantajları ve Faydaları

Alt seviye tesislerin SEVESO BEKRA gerekliliklerine uyum sağlaması, sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, işletmeler için önemli avantajlar ve faydalar sunar:

• Artan Güvenlik ve Azalan Kaza Riski: En temel fayda, çalışanların, çevrenin ve tesisin güvenliğinin sağlanmasıdır. Kapsamlı risk değerlendirmeleri ve önleyici tedbirler, büyük endüstriyel kazaların meydana gelme olasılığını önemli ölçüde azaltır. 2025 itibarıyla bu, sürdürülebilirlik ve işletme devamlılığı için kritik bir faktördür.
• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: Mevzuata uyum, olası denetimlerde sorun yaşanmasını engeller ve yüksek para cezalarından kaçınılmasını sağlar. 2025 güncel mevzuatına uyum, işletmelerin itibarını da korur.
• İtibar ve Marka Değeri Artışı: Güvenlik ve çevreye duyarlı bir işletme olmak, müşteri, yatırımcı ve kamuoyu nezdinde olumlu bir imaj oluşturur. Bu da marka değerini ve rekabet avantajını artırır.
• Operasyonel Verimlilik ve Maliyet Tasarrufu: Kazalar, üretim kesintilerine, ekipman hasarlarına ve yüksek maliyetlere yol açabilir. Önleyici tedbirler, bu tür maliyetleri ortadan kaldırarak operasyonel verimliliği artırır. 2025 itibarıyla, dijital takip sistemleri sayesinde süreç takibi ve optimizasyonu daha da kolaylaşmıştır.
• Sigorta Maliyetlerinde Azalma: Güvenlik standartlarını yüksek tutan işletmeler, sigorta şirketleri tarafından daha az riskli olarak görülür ve bu da sigorta primlerinin düşmesine yardımcı olabilir.
• Çalışan Motivasyonu ve Bağlılığı: Çalışanların kendilerini güvende hissettikleri bir çalışma ortamı, motivasyonlarını ve işlerine bağlılıklarını artırır.