bildirim ve sınıflandırmaFiyat Teklifi Al

SEVESO BEKRA Bildirim ve Sınıflandırma Nedir?

SEVESO BEKRA kapsamında bildirim ve sınıflandırma, tehlikeli maddelerin belirlenmesi, bu maddelerin miktarlarının hesaplanması ve bu hesaplamalar sonucunda işletmenin hangi SEVESO kategorisinde (Alt Kategori 1, Alt Kategori 2 veya Alt Kategori 3) yer aldığının tespiti sürecidir. Bu, işletmenin büyük bir endüstriyel kaza riski taşıyıp taşımadığını ve taşıyorsa riskin boyutunu anlamak için atılan ilk ve en temel adımdır. 2025 yılı itibarıyla, bu süreçler hem tehlikeli maddelerin sınıflandırılmasındaki uluslararası güncellemeleri (örn. GHS - Tehlikeli Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesi Hakkında Küresel Uyumlu Sistem) hem de ulusal mevzuattaki değişiklikleri dikkate almaktadır. İşletmeler, bünyelerinde bulunan tüm tehlikeli maddeleri, ilgili mevzuatta tanımlanan eşik değerlerle karşılaştırarak bir risk değerlendirmesi yaparlar. Bu değerlendirme sonucunda, işletme ya bir bildirim yükümlülüğü altına girer ya da daha ileri düzeyde önleyici tedbirler alması gereken bir kategoriye dahil edilir.

2025 Güncel Bilgiler ve Tehlikeli Madde Listeleri:

• Tehlikeli Maddelerin Tanımlanması: İşletmelerin kullandığı veya depoladığı tüm kimyasalların güncel güvenlik bilgi formlarına (SDS - Safety Data Sheet) ve tehlike sınıflandırmalarına erişimi esastır. 2025 itibarıyla, GHS sistemine tam uyum sağlayan ve REACH (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) gibi uluslararası düzenlemelerle entegre edilmiş güncel tehlikeli madde listeleri kullanılmaktadır.
• Eşik Değerlerin Tespiti: SEVESO BEKRA Yönetmeliği'nde belirtilen tehlikeli maddeler ve bunların eşik miktarları (Alt Kategori 1 ve Alt Kategori 2 için) büyük önem taşır. İşletmeler, kendi bünyelerindeki tehlikeli madde miktarlarını bu eşik değerlerle karşılaştırır.
• Kategori Belirleme: Yapılan karşılaştırmalar sonucunda, işletme aşağıdaki kategorilerden birine dahil edilir:
  • Alt Kategori 1: Yüksek riskli büyük endüstriyel kaza potansiyeli olan işletmeler.
  • Alt Kategori 2: Orta düzeyde risk taşıyan işletmeler.
  • Alt Kategori 3: Bildirim yükümlülüğü olan, ancak Alt Kategori 1 ve 2 kapsamına girmeyen işletmeler (bu kategori genellikle büyük tehlikeli madde bulunduran ancak eşik değerlerin altında kalan işletmeler veya belirli tehlike sınıflarına giren ancak eşik değerin altında kalanlar için geçerlidir).

SEVESO BEKRA Bildirim ve Sınıflandırma Nasıl Çalışır?

Süreç, bir dizi sistematik adımı içerir ve işletmenin büyüklüğüne, faaliyet alanına ve bulundurduğu tehlikeli madde türüne göre değişiklik gösterebilir. 2025 itibarıyla dijitalleşen süreçler ve gelişmiş yazılım destekli analizler bu adımları daha verimli hale getirmektedir.

Uygulama Süreçleri (2025 Güncel Yaklaşım):

1. Tehlikeli Madde Envanteri Oluşturma: İşletme bünyesindeki tüm tehlikeli maddelerin detaylı bir listesi (kimyasal adı, CAS numarası, tehlike sınıfı, miktarı, depolandığı yer vb.) titizlikle hazırlanır. Bu aşamada güncel güvenlik bilgi formları (SDS) temel alınır.
2. Miktar Hesaplaması ve Eşik Değer Karşılaştırması: Her bir tehlikeli madde için, mevzuatta belirtilen eşik değerler göz önünde bulundurularak toplam miktar hesaplanır. Birden fazla tehlikeli madde bulunduran işletmeler için, farklı tehlike sınıflarındaki maddelerin toplam etkisini değerlendiren özel formüller kullanılabilir (örn. toplam eşik değerin %10'unu aşan her madde için formüle dahil edilmesi).
3. Kategori Tespiti ve Bildirim Yükümlülüğü: Yapılan hesaplamalar sonucunda, işletmenin hangi SEVESO kategorisine (Alt Kategori 1, 2 veya 3) dâhil olduğu belirlenir. Eğer işletme Alt Kategori 1 veya Alt Kategori 2 kapsamına giriyorsa, ilgili makamlara (örn. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya yerel yetkili merciler) detaylı bir bildirimde bulunması zorunludur. Alt Kategori 3 kapsamına girenler için ise daha basit bir bildirim süreci söz konusu olabilir.
4. Risk Değerlendirmesi ve Raporlama (Alt Kategori 1 ve 2 İçin): Bildirim yükümlülüğü olan işletmeler, aynı zamanda büyük endüstriyel kaza önleme politika belgesi ve güvenlik raporu hazırlamakla yükümlüdür. Bu belgeler, potansiyel kaza senaryolarını, bu senaryoların sonuçlarını ve alınacak önleyici tedbirleri detaylandırır. 2025 itibarıyla bu raporların dijital ortamda sunulması ve belirli aralıklarla güncellenmesi yaygınlaşmıştır.
5. Düzenli Güncelleme ve Gözden Geçirme: İşletmenin faaliyetlerinde, bulundurduğu tehlikeli madde miktarında veya türünde herhangi bir değişiklik olması durumunda, bildirim ve sınıflandırma bilgilerinin güncellenmesi ve ilgili makamlara bildirilmesi gerekmektedir. Bu süreçler, yılda en az bir kez veya önemli değişikliklerde yapılmalıdır.

Tablo: SEVESO BEKRA Kategorileri ve Genel Yükümlülükler (2025 Güncel Özet)

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel Bakış)

SEVESO BEKRA'ya ilişkin yasal çerçeve, ulusal mevzuat ve uluslararası standartlar ile şekillenmektedir. 2025 itibarıyla bu mevzuatın güncel yorumları ve uygulamaları büyük önem taşımaktadır.

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Genel çerçeveyi belirler ve tehlikeli maddelerle ilgili risklerin yönetilmesini zorunlu kılar.
• Büyük Endüstriyel Kaza Riskinin Kontrolü Yönetmeliği (SEVESO BEKRA): Bu yönetmelik, tehlikeli madde bulunduran işletmelerin bildirim, sınıflandırma, risk değerlendirmesi ve önleyici tedbirler alma yükümlülüklerini detaylandırır. 2025 güncel versiyonu, özellikle tehlikeli madde listeleri, eşik değerler ve bildirim formatları açısından güncellenmiştir.
• Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDIK): REACH Tüzüğü'ne paralel olarak Türkiye'de uygulanan KKDIK, kimyasalların güvenli kullanımı ve piyasaya arzı konusunda önemli düzenlemeler içerir ve SEVESO bildirimleri için temel veri kaynağıdır.
• Tehlikeli Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik (SEA): GHS sistemine uyumu sağlayan bu yönetmelik, tehlikeli maddelerin doğru sınıflandırılması ve etiketlenmesi için standartlar sunar.
• ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri: Bu uluslararası standart, SEVESO kapsamındaki işletmelerin İSG yönetim sistemlerini kurmaları, uygulamaları, sürdürmeleri ve sürekli iyileştirmeleri için bir çerçeve sunar. Bildirim ve sınıflandırma süreçleri, ISO 45001'in risk değerlendirmesi ve operasyonel kontrol maddeleriyle doğrudan ilişkilidir.

2025 Güncel Mevzuat Değerlendirmeleri:

• Dijitalleşme ve Veri Yönetimi: Mevzuat, bildirimlerin ve raporların elektronik ortamda sunulmasını ve merkezi bir veri tabanında yönetilmesini teşvik etmektedir. Bu, denetim süreçlerini hızlandırmakta ve veri analizini kolaylaştırmaktadır.
• Tehlikeli Madde Listelerinin Güncelliği: AB mevzuatındaki güncellemeler ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda tehlikeli madde listeleri ve eşik değerler düzenli olarak gözden geçirilmekte ve güncellenmektedir. 2025 itibarıyla, son güncellemeler dikkate alınmalıdır.
• Risk Odaklı Yaklaşım: Mevzuat, sadece madde miktarlarına değil, aynı zamanda maddenin tehlike potansiyeline ve işletmenin maruziyet riskine dayalı daha esnek ve risk odaklı bir sınıflandırma ve bildirim yaklaşımını benimsemektedir.

Kimler İçin Gereklidir? (2025 Perspektifi)

SEVESO BEKRA bildirim ve sınıflandırma yükümlülüğü, temel olarak, belirli miktarların üzerinde tehlikeli madde bulunduran veya kullanan tüm işletmeleri kapsamaktadır. Bu, geniş bir sektörel yelpazeyi içerir:

• Kimya Sanayi: Üretim, depolama ve dağıtım tesisleri.
• Petrol ve Gaz Sektörü: Rafineriler, depolama terminalleri, boru hatları.
• Enerji Santralleri: Termik santraller, nükleer santraller (ilgili riskler açısından).
• Madencilik ve Metal İşleme Tesisleri: Tehlikeli kimyasalların kullanıldığı yerler.
• Tarım Sektörü: Büyük gübre veya pestisit depoları.
• Lojistik ve Depolama Firmaları: Tehlikeli madde taşımacılığı ve depolaması yapan kuruluşlar.
• Tekstil, Boya ve Baskı Sanayi: Kullanılan kimyasalların miktarına bağlı olarak.
• İlaç ve Kozmetik Sanayi: Üretim ve depolama süreçlerinde tehlikeli maddeler.
• Atık Yönetimi Tesisleri: Tehlikeli atıkların depolandığı veya işlendiği yerler.

2025'te Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Mevcut ve Yeni Faaliyetler: İşletmenin mevcut faaliyetlerinin yanı sıra, planlanan yeni yatırımları veya değişiklikler de bildirim ve sınıflandırma kapsamına alınmalıdır.
• Alt Yükleniciler ve Tedarik Zinciri: İşletme sınırları içinde faaliyet gösteren alt yüklenicilerin de tehlikeli madde kullanımı ve stokları, ana işletmenin sınıflandırmasını etkileyebilir.
• "Kullanım" Tanımı: Tehlikeli maddelerin sadece depolanması değil, aynı zamanda işlenmesi, kullanılması veya bir prosese dahil edilmesi de bildirim yükümlülüğünü tetikleyebilir.

Avantajları ve Faydaları (2025 ve Sonrası)

SEVESO BEKRA bildirim ve sınıflandırma süreçlerinin doğru ve eksiksiz yürütülmesi, işletmeler için sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde pek çok stratejik avantaja sahiptir:

• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: Mevzuata tam uyum, idari para cezaları, faaliyet durdurma gibi yaptırımlardan korunmayı sağlar. 2025 itibarıyla denetimlerin artacağı öngörülmektedir.
• Risklerin Proaktif Yönetimi: Tehlikeli maddelerin ve potansiyel risklerin erken tespiti, işletmelerin proaktif önlemler almasını sağlayarak büyük kazaların oluşmasını engeller.
• Operasyonel Süreklilik ve Güvenilirlik: Kaza riskinin azaltılması, üretimde aksamaları önler, tedarik zincirinin güvenilirliğini artırır ve işletmenin itibarını korur.
• Maliyet Tasarrufu: Kazaların önlenmesi, onarım maliyetlerini, sigorta primlerindeki artışları ve olası tazminat ödemelerini ortadan kaldırır. Daha verimli madde yönetimi de maliyetleri düşürebilir.
• İşveren ve Çalışan Güvenliği: Çalışanların ve çevredeki halkın sağlığının ve güvenliğinin korunması en temel faydadır.
• Kurumsal İtibar ve Marka Değeri: Çevre ve topluma karşı sorumlu bir işletme imajı, müşteri sadakatini artırır ve yatırımcılar için cazip hale getirir.
• Entegre Yönetim Sistemleri: SEVESO süreçleri, ISO 14001 (Çevre Yönetimi) ve ISO 45001 (İSG Yönetimi) gibi diğer yönetim sistemleriyle entegre edilerek daha kapsamlı bir kurumsal yönetim sağlanabilir. 2025'te bu entegrasyonun önemi daha da artacaktır.
• Teknolojik Gelişmelerden Yararlanma: Güncel bildirim ve sınıflandırma süreçleri, dijital araçlar ve veri analiz yazılımları ile desteklenerek, işletmelerin daha akıllı risk yönetimi stratejileri geliştirmesine olanak tanır.