GHG ProtocolFiyat Teklifi Al

GHG Protocol Nedir?

Sera Gazı Protokolü (GHG Protocol), Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) ve Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) tarafından geliştirilen, küresel olarak en yaygın kullanılan sera gazı emisyonlarını ölçme ve raporlama standardıdır. İşletmelerin, kuruluşların ve hükümetlerin karbon ayak izlerini hesaplamalarına olanak tanır. 2025 itibarıyla, bu protokol, iklim değişikliğiyle mücadelede şeffaflık ve hesap verebilirlik adına temel bir araç olarak konumlanmaktadır. GHG Protocol, emisyonları üç ana kapsama göre sınıflandırır:

• Kapsam 1 (Scope 1): Doğrudan Kontrol Edilen Emisyonlar. Bir kuruluşun kendi sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan kaynaklanan emisyonlardır. Örnekler: Tesislerdeki kazanlar, şirket araçları, kaçak soğutucu akışkanlar.
• Kapsam 2 (Scope 2): Dolaylı Emisyonlar (Satın Alınan Enerji). Bir kuruluş tarafından satın alınan elektrik, ısı, buhar veya soğutmanın üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlardır.
• Kapsam 3 (Scope 3): Diğer Dolaylı Emisyonlar. Bir kuruluşun faaliyet zincirinde meydana gelen, ancak doğrudan kontrolü altında olmayan veya sahip olmadığı kaynaklardan kaynaklanan tüm diğer dolaylı emisyonlardır. Bu kapsam genellikle en geniş ve en karmaşık olanıdır. Örnekler: Tedarik zinciri faaliyetleri, iş seyahatleri, çalışanların işe gidip gelmesi, ürünlerin kullanım ömrü sonu işlemleri.

2025'te, Kapsam 3 emisyonlarının raporlanması, özellikle büyük şirketler ve halka açık kuruluşlar için giderek daha fazla önem kazanmakta ve hatta bazı düzenlemelerde zorunlu hale gelmektedir. Bu, tedarik zincirinin tamamının çevresel etkisinin anlaşılması açısından kritik bir adımdır.

GHG Protocol Nasıl Çalışır?

GHG Protocol'ün uygulanması, sistematik bir süreç gerektirir ve 2025'te bu süreç, veri toplama ve analiz araçlarındaki gelişmelerle daha da kolaylaşmıştır. Temel adımlar şunlardır:

1. Kapsam Belirleme: Hangi emisyon kaynaklarının ve faaliyetlerinin raporlanacağına karar verilir. Bu, kuruluşun büyüklüğüne, sektörüne ve stratejik hedeflerine bağlıdır. 2025 itibarıyla, raporlama kapsamının genişletilmesi, özellikle Kapsam 3'ün dahil edilmesi eğilimi artmıştır.
2. Veri Toplama: Her bir emisyon kaynağı için ilgili veriler toplanır. Bu, enerji tüketim faturaları, yakıt tüketim kayıtları, üretim verileri, seyahat kayıtları gibi çeşitli kaynaklardan olabilir. 2025'te gelişmiş veri yönetim sistemleri ve yazılımları bu süreci desteklemektedir.
3. Emisyon Faktörleri: Toplanan aktivite verileri (örneğin, tüketilen enerji miktarı), ilgili emisyon faktörleri ile çarpılarak sera gazı emisyonlarına dönüştürülür. Emisyon faktörleri, belirli bir aktivite biriminin ne kadar sera gazı yaydığını gösterir. Bu faktörler, güncel bilimsel araştırmalara dayanarak düzenli olarak güncellenmektedir.
4. Hesaplama: Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonları ayrı ayrı hesaplanır ve toplam sera gazı emisyonları belirlenir.
5. Raporlama: Hesaplanan emisyonlar, GHG Protocol standartlarına uygun olarak raporlanır. Raporlama, şeffaf, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir olmalıdır. 2025'te, dijital raporlama platformları ve standart şablonlar bu süreci kolaylaştırmaktadır.
6. Doğrulama (Opsiyonel ama Önerilen): Emisyon raporlarının bağımsız bir üçüncü tarafça doğrulanması, raporların güvenilirliğini artırır ve paydaşlara karşı şeffaflığı güçlendirir.

2025'te, raporlama standartları daha da sıkılaşmakta ve özellikle iklimle ilgili finansal açıklamalar (TCFD gibi) ile entegrasyon önem kazanmaktadır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de ve küresel ölçekte sera gazı emisyonlarının raporlanmasına yönelik yasal düzenlemeler 2025 itibarıyla daha da belirginleşmektedir. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, doğrudan emisyon raporlaması zorunluluğu getirmese de, işletmelerin risk değerlendirmesi ve önleyici tedbirler alması gerekliliğini vurgular. İklim değişikliği riskleri de bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Uluslararası düzeyde ise Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) gibi düzenlemeler, Türkiye'yi de etkileyebilecek önemli gelişmelerdir. 2025 itibarıyla, bu tür düzenlemelere uyum sağlamak için emisyonların şeffaf bir şekilde raporlanması ve yönetilmesi zorunlu hale gelmektedir.

Türkiye'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan ve güncellenen yönetmelikler, belirli büyüklükteki ve sektördeki işletmeler için sera gazı emisyonlarının envanterinin çıkarılması ve raporlanması yükümlülüğünü getirebilmektedir. Bu yükümlülüklerin takibi ve doğru bir şekilde yerine getirilmesi büyük önem taşımaktadır. 2025'te bu düzenlemelerin kapsamının genişlemesi beklenmektedir.

Kimler İçin Gereklidir?

GHG Protocol, aşağıdaki gruplar için kritik öneme sahiptir:

• Büyük Ölçekli İşletmeler ve Holdingler: Operasyonel büyüklükleri ve karmaşık tedarik zincirleri nedeniyle, emisyonlarının bütünsel bir şekilde yönetilmesi zorunludur.
• Halka Açık Şirketler: Yatırımcılar, finans kuruluşları ve düzenleyici kurumlar tarafından çevresel performansları hakkında şeffaf raporlama talep etmektedirler. 2025'te bu talep daha da artacaktır.
• Uluslararası Faaliyeti Olan Şirketler: Faaliyet gösterdikleri ülkelerin farklı emisyon raporlama gereksinimlerine uyum sağlamak zorundadırlar.
• Sürdürülebilirlik Odaklı Firmalar: Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve sürdürülebilirlik hedeflerini gerçekleştirmek isteyen her ölçekteki firma.
• Devlet Kurumları ve Belediyeler: Kamu hizmetlerinin çevresel etkilerini azaltma ve sürdürülebilir kalkınma politikalarını uygulama amacıyla.
• Finansal Kuruluşlar: Yatırım portföylerindeki şirketlerin iklim risklerini değerlendirmek ve yönetmek için.

2025'te, KOBİ'lerin de tedarik zincirlerinin bir parçası olarak emisyon raporlaması talep edebileceği veya teşvik edilebileceği bir ortam oluşmaktadır.

Avantajları ve Faydaları

GHG Protocol'ün doğru bir şekilde uygulanması, işletmelere sayısız avantaj ve fayda sağlar:

• Maliyet Tasarrufu: Enerji verimliliği alanında fırsatların belirlenmesi ve operasyonel süreçlerin optimize edilmesiyle enerji maliyetlerinde düşüş sağlanır.
• Risk Yönetimi: İklim değişikliğiyle ilgili düzenlemelere uyum sağlayarak gelecekteki yasal riskler ve cezalar önlenir. Fiziksel risklerin (örneğin, aşırı hava olayları) etkileri daha iyi yönetilir.
• İtibar ve Marka Değeri: Çevresel sorumluluk bilinciyle hareket eden işletmeler, paydaşlar (müşteriler, çalışanlar, yatırımcılar) nezdinde olumlu bir imaj oluşturur. 2025'te sürdürülebilirlik, marka sadakati için önemli bir faktördür.
• Rekabet Avantajı: Sürdürülebilir uygulamaları benimseyen firmalar, özellikle yeşil tedarik zincirleri talep eden sektörlerde rekabet avantajı elde ederler.
• Yatırım ve Finansman Fırsatları: Yeşil tahvil, sürdürülebilirlik bağlantılı krediler gibi finansman araçlarına erişim kolaylaşır. Yatırımcılar, ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) performansını giderek daha fazla önemsemektedir.
• İnovasyon ve Verimlilik: Emisyonları azaltma çabası, yeni teknolojilerin ve daha verimli süreçlerin geliştirilmesini teşvik eder.
• Paydaş İlişkileri: Şeffaf raporlama, çalışanlar, müşteriler ve toplum ile güven ilişkisini güçlendirir.

2025 itibarıyla, bu faydalar, işletmelerin uzun vadeli stratejilerinde kilit rol oynamaktadır.