EU Taxonomy uygunlukFiyat Teklifi Al

EU Taxonomy Uygunluk Nedir?

Avrupa Birliği Taksonomisi (EU Taxonomy), sürdürülebilir olarak kabul edilen ekonomik faaliyetleri tanımlayan, sınıflandıran ve raporlayan bir sistemdir. Temel amacı, iklim değişikliğiyle mücadele ve diğer çevresel hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunan yatırımları ve faaliyetleri şeffaf bir şekilde belirlemektir. 2025 itibarıyla, bu sistem sadece AB içinde faaliyet gösteren büyük şirketler için değil, aynı zamanda AB pazarına ürün veya hizmet sunan veya AB'den yatırım alan uluslararası şirketler için de büyük önem taşımaktadır. EU Taxonomy, altı çevresel hedef belirler: iklim değişikliğinin hafifletilmesi, iklim değişikliğine uyum, sürdürülebilir su ve deniz kaynaklarının korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ve biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması. Bir ekonomik faaliyetin 'sürdürülebilir' olarak sınıflandırılabilmesi için bu altı hedeften en az birine önemli ölçüde katkıda bulunması ve diğer beş hedefe zarar vermemesi (do no significant harm - DNSH) gerekmektedir.

2025 Güncel Durum ve Önemi: 2025 itibarıyla, EU Taxonomy raporlama yükümlülükleri daha da genişlemiştir. Artık sadece finansal kuruluşlar değil, belirli büyüklükteki tüm şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında EU Taxonomy uyumlu faaliyetlerini belirtmeleri beklenmektedir. Bu, şirketlerin sadece çevresel performanslarını değil, aynı zamanda finansal stratejilerinin sürdürülebilirlik hedefleriyle ne kadar uyumlu olduğunu da ortaya koymalarını gerektirir. Bu uygunluk, yeşil tahviller, sürdürülebilirlik bağlantılı krediler gibi yeşil finansman araçlarına erişimi kolaylaştırırken, aynı zamanda yatırımcıların ve paydaşların şirkete olan güvenini artırmaktadır. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi gibi standartlarla entegre edilmesi, bu süreci daha sistematik hale getirmektedir.

EU Taxonomy Uygunluk Nasıl Çalışır?

EU Taxonomy uygunluk süreci, belirli adımları takip eden karmaşık bir değerlendirme metodolojisine dayanır. Bir ekonomik faaliyetin taksonomiye uygun olup olmadığını belirlemek için üç temel kriter ele alınır:

• Önemli Katkı (Substantial Contribution): Faaliyet, EU Taxonomy tarafından belirlenen altı çevresel hedeften en az birine somut ve ölçülebilir bir şekilde önemli ölçüde katkıda bulunmalıdır. Bu katkı, bilimsel temellere dayanan ve teknik düzenlemelerle (Delegated Acts) belirlenen eşik değerlere göre değerlendirilir.
• Önemli Zarar Vermeme (Do No Significant Harm - DNSH): Faaliyet, diğer beş çevresel hedefe zarar vermemelidir. Her bir hedef için ayrı DNSH kriterleri ve eşik değerleri bulunmaktadır. Örneğin, iklim değişikliğinin hafifletilmesine katkıda bulunan bir faaliyet, su kaynaklarını aşırı tüketerek veya biyoçeşitliliği yok ederek diğer hedeflere zarar vermemelidir.
• Temel Güvenceler (Minimum Safeguards): Faaliyet, uluslararası kabul görmüş insan hakları ve işçi hakları ilkelerine, ilgili ulusal mevzuata ve çalışma koşullarına uygun olmalıdır. Bu, ISO 45001 gibi iş sağlığı ve güvenliği standartlarının etkin bir şekilde uygulanmasını da kapsar.

2025 Güncel Uygulama Süreçleri: 2025 itibarıyla, şirketlerin bu kriterleri değerlendirmek için detaylı veri toplama ve analiz yöntemleri geliştirmesi gerekmektedir. Faaliyetlerin çevresel etkilerini ölçmek için yaşam döngüsü değerlendirmesi (Life Cycle Assessment - LCA) gibi araçlar kullanılabilir. Ayrıca, teknik düzenlemelerde yapılan güncellemeler takip edilmeli ve şirketlerin faaliyetleri bu güncellemelerle uyumlu hale getirilmelidir. Şirketlerin, bu değerlendirmeleri bağımsız üçüncü taraflarca doğrulatması, raporlama şeffaflığını ve güvenilirliğini artıracaktır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

EU Taxonomy, Avrupa Birliği'nin sürdürülebilir finansman stratejisinin bir parçasıdır ve AB üyesi ülkeler ile AB ile ticari veya finansal ilişkisi olan şirketler için giderek artan bir yasal zorunluluk haline gelmektedir. 2025 yılı itibarıyla, özellikle Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) kapsamında raporlama yapan şirketler için EU Taxonomy uygunluk beyanları zorunlu hale gelmiştir. Bu, şirketlerin finansal raporlarının ayrılmaz bir parçası olarak, faaliyetlerinin ne kadarının taksonomiye uygun olduğunu ve bu uygunluğun nasıl sağlandığını detaylı bir şekilde açıklamaları gerektiği anlamına gelir.

2025 Güncel Mevzuat: Türkiye'deki şirketler için doğrudan bir 'EU Taxonomy Zorunluluğu' olmasa da, AB pazarına erişim, AB'den yatırım alma veya AB merkezli finans kuruluşlarıyla çalışma durumunda, bu uygunluğu gösterme ihtiyacı doğmaktadır. Türkiye'de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gibi düzenleyici kurumlar da sürdürülebilirlik raporlaması konusunda adımlar atmaktadır. Bu nedenle, EU Taxonomy prensiplerini anlamak ve uygulamaya başlamak, gelecekteki olası yerel düzenlemelere hazırlıklı olmak ve uluslararası rekabetçiliği sürdürmek açısından hayati önem taşımaktadır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, EU Taxonomy'nin 'temel güvenceler' kriterinin karşılanması açısından önemli bir yasal zemin oluşturmaktadır.

Kimler İçin Gereklidir?

EU Taxonomy uygunluk, öncelikli olarak Avrupa Birliği'nde faaliyet gösteren ve belirli büyüklüğün üzerindeki şirketler için zorunludur. Ancak bu kapsam, uluslararası iş dünyası için giderek genişlemektedir. 2025 itibarıyla, aşağıdaki gruplar için EU Taxonomy uygunluk büyük önem taşımaktadır:

• AB'de Yatırım Yapmak veya Yatırım Almak İsteyen Şirketler: AB'den veya AB merkezli finans kuruluşlarından fon sağlamak isteyen şirketler, faaliyetlerinin ne kadarının sürdürülebilir olduğunu ve EU Taxonomy kriterlerine uyup uymadığını göstermek durumunda kalabilirler.
• AB Pazarına Ürün veya Hizmet Sunan Şirketler: AB'nin sürdürülebilirlik odaklı politikaları, tedarik zincirlerini de etkilemektedir. Bu nedenle, AB'ye ihracat yapan Türk firmalarının da ürün ve hizmetlerinin çevresel etkilerini ve sürdürülebilirlik uyumunu değerlendirmeleri gerekebilir.
• Finansal Kuruluşlar: Bankalar, yatırım fonları ve sigorta şirketleri, portföylerindeki yatırımların ne kadarının EU Taxonomy uyumlu olduğunu raporlamakla yükümlüdür. Bu durum, onların müşterisi olan şirketleri de bu uyumluluğu sağlamaya teşvik etmektedir.
• Sürdürülebilirlik Odaklı Yatırımcılar ve Analistler: Yatırım kararlarını çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörlerine göre veren yatırımcılar, EU Taxonomy uyumluluğunu önemli bir performans göstergesi olarak kullanırlar.
• Yeşil Tahvil ve Bono İhraç Eden Şirketler: EU Taxonomy uyumlu projeler için fon sağlayan yeşil tahvil ve bono ihraççıları, bu uygunluğu kanıtlamak zorundadır.

2025 Güncel Durum: 2025 itibarıyla, EU Taxonomy raporlama kapsamı genişlemiş ve daha fazla sayıda şirket bu gerekliliklerle yüzleşmektedir. Türkiye'deki şirketler için proaktif bir yaklaşım benimsemek, hem mevcut hem de gelecekteki AB düzenlemelerine uyum sağlamak ve küresel sürdürülebilirlik trendlerinde öncü olmak adına kritik öneme sahiptir.

Avantajları ve Faydaları

EU Taxonomy uygunluğu sağlamak, şirketlere sadece yasal bir gerekliliği yerine getirme anlamında değil, aynı zamanda stratejik, finansal ve itibari açıdan da önemli faydalar sunmaktadır. 2025 ve sonrası dönemde bu faydalar daha da belirgin hale gelecektir.

• Artan Yatırım Çekiciliği: EU Taxonomy uyumlu şirketler, yeşil finansman piyasasında daha çekici hale gelir. Yatırımcılar, sürdürülebilir projelere yönelerek hem risklerini azaltır hem de uzun vadeli getiri potansiyelini artırırlar.
• Daha Kolay Finansmana Erişim: Yeşil krediler, sürdürülebilirlik bağlantılı tahviller ve diğer yeşil finansman araçlarına erişim kolaylaşır. Bu, şirketin finansman maliyetlerini düşürebilir.
• Gelişmiş İtibar ve Marka Değeri: Sürdürülebilirlik konusunda şeffaf ve uyumlu bir şirket imajı, paydaşlar (müşteriler, çalışanlar, toplum) nezdinde güveni artırır ve marka değerini yükseltir.
• Risk Yönetimi ve Operasyonel Verimlilik: EU Taxonomy değerlendirme süreci, şirketin çevresel risklerini daha iyi anlamasına ve yönetmesine yardımcı olur. Enerji verimliliği, atık azaltma gibi unsurlar operasyonel maliyetleri düşürebilir.
• Rekabet Avantajı: Sürdürülebilirlik, giderek artan bir rekabet faktörü haline gelmektedir. EU Taxonomy uygunluğu, şirketlerin rakiplerine karşı öne çıkmasını sağlar.
• Yasal Uyum ve Geleceğe Hazırlık: AB ve küresel düzeydeki sürdürülebilirlik düzenlemelerine uyum sağlamak, gelecekteki yasal değişikliklere karşı şirketi daha hazırlıklı hale getirir.
• İnovasyon ve Yeni Pazar Fırsatları: Sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma çabası, yeni teknolojilerin ve iş modellerinin geliştirilmesini teşvik ederek inovasyonu tetikler ve yeni pazar fırsatları yaratır.

2025 Güncel Faydalar: 2025 itibarıyla, EU Taxonomy uyumluluğu artık "yapılması iyi olur" kategorisinden çıkıp, küresel pazarda faaliyet göstermek isteyen şirketler için bir "zorunluluk" haline gelmektedir. Bu uyumluluk, şirketin sadece çevresel sorumluluğunu değil, aynı zamanda uzun vadeli ekonomik dayanıklılığını ve stratejik vizyonunu da ortaya koymaktadır.