Isparta Asbest Enclosure Kapatma: Güvenliğinizi En Üst Düzeyde Sağlayın

Türkiye'nin önde gelen İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanları olarak, 2025 yılı itibarıyla asbest söküm denetim hizmetlerinin en kritik bileşenlerinden biri olan enclosure kapatma konusunu detaylı bir şekilde ele alıyoruz. Asbest, solunduğunda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen, kanserojen bir maddedir. Bu nedenle, asbestli malzemelerin sökümü sırasında oluşan tehlikeli liflerin çevreye yayılmasını önlemek hayati önem taşır. İşte bu noktada enclosure kapatma (çevreleme/kapatma) teknikleri devreye girer. Bu teknikler, asbestli alanın tamamen izole edilerek, liflerin kontrollü bir şekilde bertaraf edilmesini sağlar. Özellikle 2025 ve sonrası güncel mevzuat ve ISO standartları ışığında, bu sürecin doğru ve güvenli bir şekilde yürütülmesi, hem çalışanların hem de halk sağlığının korunması için bir zorunluluktur. Bu rehberde, enclosure kapatmanın ne anlama geldiğini, nasıl uygulandığını, yasal gerekliliklerini ve bu hizmeti alırken dikkat etmeniz gerekenleri en güncel bilgilerle bulacaksınız.

Asbest Enclosure Kapatma Nedir?

Enclosure kapatma, asbest içeren malzemelerin bulunduğu alanların, asbest liflerinin solunum yoluyla çevreye yayılmasını engellemek amacıyla, özel olarak tasarlanmış, hava geçirmez bariyerlerle tamamen izole edilmesi işlemidir. Bu işlem, asbest söküm faaliyetlerinin en kritik aşamalarından biridir ve genellikle negatif basınçlı alanlar oluşturularak gerçekleştirilir. Amacı, söküm sırasında ortaya çıkan ve gözle görülmesi zor olan asbest liflerinin, dışarıdaki temiz hava ile karışmasını önlemektir. 2025 yılı itibarıyla bu alandaki teknoloji ve uygulamalar, daha gelişmiş sızdırmazlık malzemeleri ve hassas negatif basınç kontrol sistemleri ile desteklenmektedir. Enclosure, genellikle özel olarak üretilmiş, dayanıklı ve alev almaz plastikten yapılan brandalar (polietilen örtüler) kullanılarak inşa edilir. Bu örtüler, zemine, duvarlara ve tavanlara sıkıca sabitlenerek tam bir sızdırmazlık sağlanır. Tüm giriş ve çıkışlar, hava kilidi (airlock) sistemleri ile donatılır. Bu sayede, alana girip çıkan kişilerin ve malzemelerin asbest lifleri ile kontamine olması engellenir.

2025 Güncel Enclosure Kapatma Teknikleri

• Gelişmiş Sızdırmazlık Malzemeleri: Yüksek mukavemetli, yırtılmaya ve delinmeye karşı dirençli, özel olarak tasarlanmış polietilen brandalar.
• Negatif Basınçlı Alanlar: HEPA filtreli negatif basınç üniteleri (NPU) ile asbestli alanın dışarıdan daha düşük basınca sahip olması sağlanarak, hava akışının içeri doğru yönlendirilmesi.
• Hava Kilidi Sistemleri (Airlock): Personel ve malzeme geçişleri için çift kapılı, kontrollü geçiş alanları.
• Kalıcı İzleme Sistemleri: Basınç monitörleri, hava kalitesi sensörleri ve visual kontroller ile enclosure'ın bütünlüğünün sürekli denetlenmesi.
• Dekontaminasyon Alanları: Söküm sonrası personelin ve ekipmanın güvenli bir şekilde temizlenmesi için özel olarak tasarlanmış alanlar.

Asbest Enclosure Kapatma Nasıl Çalışır?

Enclosure kapatma süreci, titiz bir planlama ve uygulama gerektirir. Temel prensip, asbestli malzemenin bulunduğu alanı tamamen izole etmek ve bu izole alan içinde havanın dışarı kaçmasını engelleyerek, içeriye doğru kontrollü bir hava akışı sağlamaktır. Süreç şu adımları içerir:

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel)

Türkiye'de asbestle ilgili çalışmalar, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan yönetmelikler ile düzenlenmektedir. Asbest enclosure kapatma, bu yasal çerçevenin ayrılmaz bir parçasıdır. 2025 yılı itibarıyla da bu zorunluluklar devam etmekte ve denetimler sıkı bir şekilde sürdürülmektedir.

Temel Yasal Dayanaklar:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin, çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu belirten temel kanundur.
• Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelik, asbestli malzemelerin kullanımı, sökümü, bertarafı ve bu süreçlerde alınması gereken önlemleri detaylandırır. Enclosure kapatma, bu yönetmeliğin en önemli uygulama alanlarından biridir.
• Çevre Kanunu ve Atık Yönetimi Yönetmelikleri: Asbestli atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili usul ve esasları belirler.
• ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı: Uluslararası düzeyde kabul görmüş bu standart, kuruluşların İSG risklerini yönetmeleri ve sürekli iyileştirme sağlamaları için bir çerçeve sunar. Enclosure kapatma gibi riskli işlemlerin, ISO 45001 prensiplerine uygun olarak planlanması ve yürütülmesi, mükemmeliyet için bir adımdır.

2025 Güncel Mevzuat Vurguları:

• Risk Değerlendirmesi: Asbest söküm projelerinde, enclosure kapatma dahil olmak üzere tüm süreçler için detaylı risk değerlendirmesi yapılması zorunludur.
• Yetkilendirilmiş Personel: Asbest söküm ve enclosure kapatma işlemlerini yalnızca ilgili eğitimleri almış ve yetkilendirilmiş profesyoneller gerçekleştirebilir.
• Hava Kalitesi İzleme: Söküm öncesi, sırası ve sonrasında hava kalitesinin sürekli olarak izlenmesi ve standartlara uygunluğunun belgelenmesi gerekmektedir.
• Atık Yönetimi: Asbestli atıkların özel ambalajlarda toplanması, etiketlenmesi ve lisanslı bertaraf tesislerine gönderilmesi zorunludur.

Kimler İçin Gereklidir?

Asbest enclosure kapatma hizmetleri, asbestli malzemelerin bulunduğu her türlü yapıda, tadilat, yıkım veya bakım-onarım faaliyeti yürütüleceği durumlarda gereklidir. Bu hizmet, geniş bir yelpazedeki kişi ve kurumları kapsar:

Hedef Kitleler:

• Bina Sahipleri ve Yöneticileri: Eski binaların (okullar, hastaneler, kamu binaları, konutlar, endüstriyel tesisler vb.) tadilatı veya yıkımı öncesinde bu hizmeti almak zorundadır.
• İnşaat ve Yıkım Firmaları: Asbestli alanlarda çalışacak tüm inşaat ve yıkım firmaları, yasal yükümlülükleri gereği bu süreci profesyonelce yönetmelidir.
• Endüstriyel Tesisler: Fabrika, atölye gibi endüstriyel yapılarda bulunan asbestli izolasyon malzemeleri, kazanlar, borular vb. için söküm işlemleri enclosure gerektirir.
• Kamu Kurumları: Okullar, hastaneler, idari binalar gibi kamuya hizmet veren yapıların renovasyon veya yıkım süreçlerinde öncelikli olarak bu önlemler alınmalıdır.
• Tüm İşverenler: Çalışma alanlarında asbest riski bulunan her türlü işveren, çalışanlarının sağlığını korumak için enclosure kapatma hizmetini sağlamalıdır.

Avantajları ve Faydaları

Asbest enclosure kapatma, hem yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, hem de birçok önemli fayda sağlayan bir uygulamadır. 2025 yılı itibarıyla bu faydaların bilinci artmış ve standartlar daha da yükselmiştir.

Sağlanan Faydalar:

• Sağlık Güvenliği: En büyük faydası, asbest liflerinin çevreye ve çalışanlara yayılmasını engelleyerek, akciğer kanseri, mezotelyoma gibi ölümcül hastalıkların riskini sıfırlamaya yaklaştırmasıdır.
• Yasal Uyumluluk: İlgili tüm yasal düzenlemelere uyum sağlayarak, ağır para cezaları ve yasal yaptırımlardan kaçınılması.
• Çevresel Koruma: Asbest liflerinin hava, toprak ve su kirliliğine yol açmasını önleyerek çevrenin korunmasına katkı sağlar.
• Mali Tasarruf: Söküm sonrası oluşabilecek uzun vadeli sağlık sorunlarının maliyetleri ve olası çevre kirliliği tazminatları göz önüne alındığında, enclosure kapatma uzun vadede daha ekonomiktir.
• İtibar ve Güvenilirlik: Kurumsal firmaların, İSG'ye verdiği önemi göstererek, paydaşlar nezdinde güvenilirliğini ve itibarını artırır.
• Kontrollü Çalışma Ortamı: Söküm sürecinin tamamen kontrollü bir ortamda yürütülmesini sağlayarak, iş kazalarının ve risklerin minimize edilmesine yardımcı olur.