Bursa Periyodik Muayene: 2025 Güncel Mevzuat ve Uygulama Rehberi

İş sağlığı ve güvenliğinin temel taşlarından biri olan periyodik muayene, iş yerlerinde kullanılan ekipmanların güvenli, verimli ve yasal standartlara uygun şekilde çalışmasını sağlayan teknik bir denetim sürecidir. 2025 yılı itibarıyla, dijitalleşen denetim mekanizmaları ve güncellenen İSG standartları ile birlikte periyodik kontroller, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda işletme sürdürülebilirliğinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.

ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standartları ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde yürütülen bu süreçler, iş kazalarını önlemede %90'a varan bir başarı oranı sağlamaktadır. Bu rehberde, 2025 yılı güncel yönetmelikleri ışığında ekipmanların periyodik muayenesi hakkında bilmeniz gereken tüm detayları uzman bakış açısıyla ele alacağız.

Periyodik Muayene Nedir?

Periyodik muayene, iş ekipmanlarının kullanım ömrü boyunca güvenli bir şekilde işlevini yerine getirip getirmediğinin, yetkili teknik personeller (makine mühendisleri, elektrik mühendisleri vb.) tarafından belirli aralıklarla test ve kontrol edilmesi işlemidir. 2025 yılındaki teknolojik gelişmelerle birlikte, bu muayeneler artık akıllı sensör verileri ve dijital raporlama sistemleri (EKİPNET) entegrasyonu ile çok daha hassas bir şekilde gerçekleştirilmektedir.

2025 Yılında Muayenesi Zorunlu Olan Başlıca Ekipmanlar

• Kaldırma ve İletme Ekipmanları: Vinç, forklift, transpalet, asansör, platform.
• Basınçlı Kaplar: Kompresör, hava tankı, kalorifer kazanı, otoklavlar.
• Elektriksel Tesisatlar: Topraklama ölçümü, paratoner kontrolü, elektrik panosu denetimi.
• İş Makineleri: Ekskavatör, loder, silindir gibi yapı ekipmanları.
• Yangın Tesisatı: Yangın pompaları, boru hatları ve yangın tüpleri.

Periyodik Muayene Nasıl Çalışır?

Periyodik muayene süreci, gelişigüzel bir kontrol değil, uluslararası standartlara (ISO, EN, TSE) dayalı sistematik bir prosedürdür. 2025 uygulama protokollerine göre süreç şu aşamalardan oluşur:

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

2025 yılı itibarıyla Türkiye'de periyodik muayeneler, "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği" uyarınca yürütülmektedir. Bu yönetmelik, ekipman tipine göre kontrol periyotlarını (genellikle yılda en az bir kez) ve kontrolü yapacak kişilerin niteliklerini belirler.

6331 Sayılı Kanun kapsamında, periyodik muayenesi yaptırılmayan her bir ekipman için 2025 yılında uygulanan idari para cezaları önemli ölçüde artırılmıştır. Ayrıca, olası bir iş kazasında muayene raporunun bulunmaması, işverenin "asli kusurlu" sayılmasına neden olmaktadır. ISO 45001 standartları ise bu denetimlerin bir kurum kültürü haline gelmesini ve risklerin önceden elimine edilmesini şart koşar.

Kimler İçin Gereklidir?

Periyodik muayene, bünyesinde en az bir iş ekipmanı bulunduran ve sigortalı çalışan istihdam eden tüm işletmeler için zorunludur. Sektörel bazda baktığımızda:

• Üretim Fabrikaları: Sürekli çalışan makineler ve basınçlı sistemler için.
• Lojistik ve Depolama: İstifleme makineleri ve raf sistemleri için.
• İnşaat Sektörü: Kule vinçler ve ağır iş makineleri için.
• Hizmet Sektörü: Ofis binalarındaki asansörler ve yangın sistemleri için.
• Enerji Tesisleri: Elektrik trafoları ve yüksek gerilim hatları için.

Avantajları ve Faydaları

Doğru ve zamanında yapılan periyodik muayeneler, işletmelere sadece yasal uyum sağlamaz, aynı zamanda şu avantajları sunar:

• İş Kazalarını Önler: Arızalar büyümeden tespit edilir, can kayıplarının önüne geçilir.
• Ekipman Ömrünü Uzatır: Düzenli kontrol edilen makineler daha az büyük arıza verir.
• Enerji Verimliliği: Bakımlı ve kontrol edilmiş sistemler daha az enerji tüketir.
• Sigorta Kolaylığı: Sigorta şirketleri, poliçe süreçlerinde güncel periyodik muayene raporlarını talep eder.
• Kurumsal İtibar: Güvenli bir çalışma ortamı, çalışan bağlılığını ve marka değerini artırır.

2025 Yılı Uzman Önerileri

15 yıllık İSG tecrübemizle 2025 yılı için işletmelere şu önerilerde bulunuyoruz: Öncelikle, tüm muayenelerinizi Bakanlık onaylı EKİPNET numarasına sahip yetkili mühendislere yaptırın. Muayene raporlarınızın dijital kopyalarını bulut sistemlerde saklayın ve bir sonraki muayene tarihinizi otomatik hatırlatıcılarla takip edin. Unutmayın, periyodik muayene bir masraf değil, işletmenizin geleceğini koruma altına alan en önemli yatırımdır.