Karabük Modüler Standların İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Perspektifi

Fuarcılık sektörü, yaratıcılığın ve profesyonelliğin ön plana çıktığı dinamik bir alandır. Bu dinamizmin en somut göstergelerinden biri de şüphesiz modüler stand tasarımlarıdır. Modüler standlar, fuarlarda markaların kendilerini en etkili şekilde ifade etmelerini sağlayan, hızlı kurulup sökülebilen, esnek ve estetik sergileme alanlarıdır. Ancak bu estetik ve fonksiyonellik, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) prensiplerinden asla taviz vermemelidir. Özellikle 2025 ve sonrası dönemde, fuarcılık hizmetlerinde İSG standartlarının daha sıkı takip edildiği ve mevzuatın güncellendiği bir ortamda, modüler standların tasarımı, üretimi, kurulumu ve sökümü süreçlerinde alınması gereken önlemler büyük önem taşımaktadır. Bu rehber, modüler standların İSG açısından gerekliliklerini, yasal çerçevesini ve ISO standartlarına uyumunu 2025 güncel bilgileriyle ele alacaktır. Hedef kitlemiz, fuar katılımcıları, stand tasarımcıları, uygulama ekipleri ve bu alanda hizmet veren tüm profesyonellerdir.

Modüler Stand Nedir?

Modüler stand, önceden üretilmiş standart panellerin, bağlantı elemanlarının ve aksesuarların kullanılarak, fuar alanında hızlı ve pratik bir şekilde kurulup sökülebilen geçici sergileme üniteleridir. Bu sistemler, farklı fuar ve etkinlik ihtiyaçlarına göre kolayca yeniden yapılandırılabilir, genişletilebilir veya küçültülebilir. Modüler standlar genellikle alüminyum veya ahşap bazlı taşıyıcı sistemler üzerine kurulur ve farklı kaplama malzemeleriyle estetik bir görünüme kavuşturulur. 2025 itibarıyla modüler stand tasarımlarında malzeme seçimi, sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm potansiyeli gibi faktörler de öne çıkmaktadır. Ayrıca, dijital entegrasyonlar (ekranlar, interaktif paneller vb.) ve aydınlatma çözümleri de modüler standların ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.

Modüler Standların Temel Bileşenleri (2025 Güncel Yaklaşım):

• Taşıyıcı Sistemler: Genellikle alüminyum profillerden oluşan, hafif ama dayanıklı iskelet yapısı.
• Panel Sistemleri: Farklı malzemelerden (melamin kaplı yonga levha, MDF, kumaş gergi sistemleri vb.) üretilen, duvar ve bölme elemanları.
• Bağlantı Elemanları: Sistemlerin güvenli ve sağlam bir şekilde bir araya getirilmesini sağlayan özel kilitler ve vidalar.
• Aksesuar ve Dekoratif Unsurlar: Raf sistemleri, aydınlatma armatürleri, dijital ekran montaj aparatları, zemin kaplamaları ve görsel materyaller.
• Elektrik ve Aydınlatma: Güvenlik standartlarına uygun, entegre elektrik tesisatı ve aydınlatma sistemleri.

Modüler Stand Nasıl Çalışır? (Kurulum ve Söküm Süreçleri)

Modüler standların çalışma prensibi, önceden tasarlanmış ve standartlaştırılmış parçaların sahada minimal alet ve iş gücü ile bir araya getirilmesine dayanır. Bu süreç, hem kurulum hem de söküm aşamasında iş sağlığı ve güvenliği açısından dikkatli planlama gerektirir.

Kurulum Süreci (2025 İSG Odaklı):

1. Planlama ve Tasarım: Standın kullanılacağı fuar alanının ölçüleri, katılımcının ihtiyaçları ve güvenlik gereksinimleri göz önünde bulundurularak detaylı bir 3D tasarım yapılır. Bu aşamada, statik hesaplamalar ve malzeme dayanıklılığı kritik öneme sahiptir.
2. Malzeme Hazırlığı: Stand bileşenleri, fabrikada ölçülere uygun olarak üretilir ve kalite kontrolünden geçirilir. Tüm malzemelerin ilgili standartlara (örneğin, yangın geciktiricilik) uygunluğu kontrol edilir.
3. Lojistik ve Sahaya Sevkiyat: Malzemelerin fuar alanına güvenli bir şekilde taşınması sağlanır. Ağır ve hacimli parçaların taşınmasında uygun kaldırma ekipmanları kullanılmalıdır.
4. Montaj: Deneyimli ve eğitimli ekipler tarafından, tasarım projesine uygun olarak parçalar birleştirilir. Özellikle yüksek panellerin sabitlenmesi, elektrik bağlantılarının yapılması ve zemin kaplamalarının döşenmesi sırasında güvenlik önlemleri alınır. 2025 itibarıyla, montaj sırasında giyilebilir teknoloji (örneğin, konum takibi yapan cihazlar) gibi yenilikçi güvenlik çözümleri de değerlendirilebilir.
5. Kontrol ve Devir Teslim: Kurulum tamamlandıktan sonra, standın tüm bileşenlerinin sağlamlığı, estetiği ve işlevselliği kontrol edilir. Elektrik tesisatının güvenliği ve aydınlatmanın işlevselliği test edilir.

Söküm Süreci (2025 İSG Odaklı):

1. Planlama: Söküm süreci, kurulum kadar önemlidir. Hangi parçanın ne zaman ve nasıl söküleceği planlanmalı, olası riskler (düşme, çarpma, kesilme vb.) belirlenmelidir.
2. Güvenlik Önlemleri: Söküm öncesinde, standın etrafındaki alan güvenlik şeritleriyle çevrilebilir. Çalışanların kişisel koruyucu donanımları (KKD) (kask, eldiven, güvenlik ayakkabısı vb.) eksiksiz olmalıdır.
3. Sıralı Söküm: Üstten alta ve dıştan içe doğru bir söküm sırası izlenmelidir. Panellerin ve taşıyıcı sistemlerin dengesi bozulmadan, kontrollü bir şekilde sökülmelidir.
4. Malzeme Ayrıştırma ve Paketleme: Sökülen malzemeler, tekrar kullanılmak üzere veya atık olarak ayrı ayrı paketlenir. Keskin kenarlı veya kırılabilir malzemelerin paketlenmesinde özel dikkat gösterilmelidir.
5. Alan Temizliği: Söküm sonrası fuar alanının temizliği ve düzeni sağlanır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel Durum)

Türkiye'de fuarcılık alanında modüler standların tasarımı, kurulumu ve kullanımı, başta 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olmak üzere çeşitli yasal düzenlemelere tabidir. Bu düzenlemeler, hem çalışanların hem de ziyaretçilerin güvenliğini sağlamayı amaçlar. 2025 itibarıyla mevzuatta yapılan güncellemeler ve yorumlar, risk değerlendirmesi, acil durum planları ve malzeme güvenliği konularına daha fazla odaklanmaktadır.

Temel Yasal Dayanaklar ve 2025'e Yönelik Değerlendirmeler:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin, çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Bu kapsamda, modüler stand kurulum ve söküm süreçlerinde risk değerlendirmesi yapmak, gerekli önlemleri almak ve çalışanlara eğitim vermek zorunludur. 2025'te, özellikle risk değerlendirmelerinin dijital platformlar üzerinden yapılması ve güncellenmesi teşvik edilmektedir.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Fuarlarda kullanılan tüm ekipmanların (vinçler, platformlar, aydınlatma sistemleri vb.) periyodik muayenelerinin yapılması gerekliliğini vurgular. Modüler standlarda kullanılan elektrikli aletler ve kaldırma ekipmanları da bu kapsama girer.
• Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği: Modüler standların kurulduğu alanlar, geçici yapı işleri olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle, yükseklikte çalışma, düşme risklerinin önlenmesi, geçici elektrik tesisatlarının güvenliği gibi konularda bu yönetmelik hükümleri uygulanır.
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik: Kullanılan malzemelerin yangın geciktiricilik sınıflandırması ve acil çıkış yollarının açık tutulması gibi konular bu yönetmelik kapsamında değerlendirilir.
• Kişisel Koruyucu Donanımların (KKD) Kullanımı: Çalışanların yaptıkları işe uygun KKD'leri kullanmaları yasal bir zorunluluktur.

2025'te Öne Çıkanlar:

• Risk Değerlendirmesi Güncellemeleri: Yeni teknolojiler ve çalışma yöntemleri göz önüne alınarak risk değerlendirmeleri daha dinamik hale getirilmeli.
• Dijitalleşme: İSG süreçlerinin takibi, eğitimlerin verilmesi ve bildirimlerin yapılması için dijital platformların kullanımı artacaktır.
• Sürdürülebilirlik ve Çevre Mevzuatı: Malzeme seçimi ve atık yönetimi konusunda çevre mevzuatına uyum önem kazanacaktır.

Kimler İçin Gereklidir?

Modüler standların iş sağlığı ve güvenliği açısından gereklilikleri, doğrudan bu alanlarda çalışan veya bu alanlardan etkilenen herkesi kapsamaktadır. Bu kapsamda öne çıkan gruplar şunlardır:

• Fuar Katılımcıları/Katılımcı Firmalar: Kendi standlarını kuran veya kurduran firmalar, standın İSG standartlarına uygunluğunu sağlamaktan birinci derecede sorumludur.
• Stand Tasarımcıları ve Üreticileri: Tasarım aşamasında İSG prensiplerini göz önünde bulundurmak, güvenli malzemeler seçmek ve montaj kolaylığını sağlamakla yükümlüdürler.
• Fuar Organizatörleri: Fuar alanının genel güvenliğini sağlamak, acil durum planlarını oluşturmak ve katılımcıları İSG konusunda bilgilendirmekle sorumludurlar.
• Montaj ve Söküm Ekipleri: Standların kurulumu ve sökümü sırasında iş güvenliği kurallarına uymak, doğru KKD kullanmak ve verilen eğitimlere uymakla yükümlüdürler.
• Fuar Alanı Ziyaretçileri: Güvenli bir ortamda fuarı gezme hakkına sahiptirler. Standların devrilmesi, düşen cisimler gibi risklerden korunmalıdırlar.
• İSG Profesyonelleri/Danışmanları: Bu alanda çalışan firmalara İSG danışmanlığı veren uzmanlar, mevzuata uyumu sağlamak ve riskleri minimize etmek için rehberlik ederler.

Avantajları ve Faydaları

Modüler stand sistemlerinin İSG açısından sunduğu avantajlar, hem ekonomik hem de operasyonel açıdan önemli faydalar sağlar:

• Güvenlik Avantajları:
• Standartlaştırılmış Üretim: Fabrika ortamında üretilen modüler parçalar, saha koşullarında oluşabilecek hataları minimize eder.
• Sağlamlık ve Dayanıklılık: Tasarım ve üretim aşamasında mühendislik hesaplamaları yapıldığı için statik dayanıklılıkları yüksektir.
• Kolay Denetim: Standart parçalar sayesinde, İSG denetimlerinde uyumluluk kontrolü daha kolay yapılır.
• Düşük Kaza Riski: Doğru montaj ve söküm prosedürleri izlendiğinde, düşme, çarpma ve kesilme gibi kazaların riski azalır.
• Operasyonel ve Ekonomik Faydalar:
• Hızlı Kurulum ve Söküm: İş gücü ve zaman tasarrufu sağlar. Bu da, özellikle montaj/söküm ekiplerinin fuar alanında geçirdiği süreyi azaltarak kaza riskini düşürür.
• Esneklik ve Yeniden Kullanım: Farklı fuarlar için standı yeniden yapılandırma imkanı sunar, bu da maliyetleri düşürür.
• Çevre Dostu: Malzemelerin tekrar kullanılabilir olması, atık miktarını azaltarak çevresel etkiyi düşürür.
• Estetik ve Fonksiyonellik: Güvenlikten ödün vermeden, markanın kimliğine uygun, modern ve işlevsel alanlar yaratılmasına olanak tanır.