Niğde Saha Risk Değerlendirme Özeti: Gezici Mobil Sağlık Hizmetlerinde 2025 Güncel Yaklaşım

Türkiye'nin önde gelen İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanları olarak, gezici mobil sağlık hizmetleri sektöründe 15 yılı aşkın deneyimimizle, iş yerlerindeki potansiyel tehlikeleri belirlemek, değerlendirmek ve kontrol altına almak hayati önem taşımaktadır. Bu bağlamda, saha risk değerlendirme özeti, özellikle mobil sağlık ekiplerinin faaliyet gösterdiği çeşitli ve dinamik çalışma ortamlarında, İSG yönetiminin temel taşlarından birini oluşturmaktadır. 2025 yılı itibarıyla mevzuatın ve teknolojik gelişmelerin getirdiği yeniliklerle birlikte, bu özetin kapsamı ve önemi daha da artmıştır. Bu rehber, gezici mobil sağlık hizmetleri sunan işletmelerin ve bu hizmetlerden yararlanan kurumların, saha risk değerlendirme özeti konusunda güncel bilgilere ulaşmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Amacımız, hem yasal uyumluluğu sağlamak hem de çalışanların sağlığını ve güvenliğini en üst düzeyde korumaktır.

Saha Risk Değerlendirme Özeti Nedir?

Saha risk değerlendirme özeti, bir iş yerinde veya belirli bir faaliyet alanında mevcut olabilecek tehlikelerin sistematik olarak tanımlanması, bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin analiz edilmesi ve değerlendirilmesi sürecinin özetlenmiş bir çıktısıdır. Gezici mobil sağlık hizmetleri bağlamında bu, sağlık ekiplerinin muayene, tetkik, tedavi veya danışmanlık hizmeti sunduğu farklı lokasyonlardaki (örneğin, şantiyeler, fabrikalar, ofis binaları, evler vb.) çalışma koşullarını kapsar. Bu özet, risklerin kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için alınması gereken önleyici ve koruyucu tedbirleri belirlemeye yönelik bir yol haritası sunar. 2025 yılı itibarıyla, risk değerlendirme süreçlerinde dijitalleşmenin etkisiyle daha dinamik ve güncel verilere dayalı analizler ön plana çıkmaktadır. Mobil sağlık hizmetlerinin kendine özgü zorlukları (seyahat, farklı iklim koşulları, acil durumlar, hasta güvenliği vb.) göz önünde bulundurularak hazırlanan bu özet, İSG yönetim sistemlerinin etkinliğini artırmaktadır.

2025 Güncel Bilgiler ve Vurgular:

• Dijitalleşme ve Veri Analizi: Risk değerlendirme süreçlerinde yapay zeka destekli analiz araçları ve mobil uygulamalar daha yaygın kullanılmaktadır. Bu, saha verilerinin anlık olarak toplanıp analiz edilerek risklerin daha hızlı belirlenmesini sağlar.
• Ergonomik Riskler: Gezici ekiplerin taşıdığı ekipmanların ağırlığı, uzun süreli ayakta kalma, araç içinde çalışma gibi ergonomik risklere yönelik daha detaylı analizler ve çözümler sunulmaktadır.
• Psikososyal Riskler: Yoğun iş temposu, stresli hasta etkileşimleri, belirsiz çalışma ortamları gibi psikososyal risklerin değerlendirilmesi ve yönetimi önem kazanmıştır.
• Biyolojik ve Kimyasal Maruziyet: Özellikle salgın hastalık dönemlerinde veya belirli endüstriyel alanlarda çalışan mobil sağlık ekiplerinin biyolojik ve kimyasal maddelere maruz kalma riskleri daha sıkı takip edilmektedir.

Saha Risk Değerlendirme Özeti Nasıl Çalışır?

Saha risk değerlendirme özeti, genellikle aşağıdaki adımları içeren kapsamlı bir sürecin bir parçasıdır:

1. Tehlikelerin Tanımlanması: Mobil sağlık ekibinin faaliyet gösterdiği her bir sahada veya genel olarak hizmet verilen alanlarda mevcut olabilecek tüm potansiyel tehlikeler (fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal, elektriksel, mekanik vb.) belirlenir.
2. Risk Analizi: Tanımlanan her bir tehlike için, meydana gelme olasılığı (ihtimal) ve meydana geldiğinde yol açacağı zararın şiddeti (etki) değerlendirilir. Bu, nitel veya nicel yöntemlerle yapılabilir.
3. Risk Değerlendirmesi: Analiz edilen riskler, kabul edilebilir bir seviyede olup olmadığına bakılarak sınıflandırılır. Yüksek riskli alanlar önceliklendirilir.
4. Kontrol Tedbirlerinin Belirlenmesi: Riskleri ortadan kaldırmak, azaltmak veya kontrol altına almak için alınması gereken önleyici ve koruyucu tedbirler (teknik, idari, kişisel koruyucu donanımlar vb.) belirlenir.
5. Uygulama ve İzleme: Belirlenen kontrol tedbirleri hayata geçirilir ve etkinliği düzenli olarak izlenir.
6. Gözden Geçirme ve Güncelleme: İş süreçlerinde, çalışma ortamında veya mevzuatta değişiklik olduğunda risk değerlendirmesi gözden geçirilir ve güncellenir.

2025 Güncel Uygulama Örnekleri:

• Mobil Uygulamalarla Saha Gözlemi: Görevli İSG profesyonelleri, tablet veya akıllı telefonlardaki özel uygulamalar aracılığıyla tehlikeleri fotoğraflayarak, konum bilgisi ekleyerek ve risk seviyelerini anında kaydederek dijital bir risk haritası oluşturabilirler.
• Sanal Gerçeklik (VR) ile Eğitim: Tehlikeli senaryoların simüle edildiği VR ortamlarında saha risk değerlendirme eğitimleri, çalışanların riskleri daha iyi anlamasını sağlar.
• IoT Cihazları ile Çevresel İzleme: Hava kalitesi sensörleri, gürültü ölçerler gibi IoT cihazları, çalışma ortamındaki risk faktörlerini sürekli olarak izleyerek anlık veri sağlar.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel Durum)

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında temel yasal düzenleme 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Bu kanun, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü tutar. Risk değerlendirmesi, bu yükümlülüğün en kritik unsurlarından biridir.

2025 Yılında Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Yükümlülükler:

• 6331 Sayılı Kanun Madde 10: İşverenler, iş sağlığı ve güvenliği yönünden, iş yerinde mevcut olan veya dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelere karşı risklerin analiz edilmesi ve kontrol altına alınması amacıyla gerekli çalışmaları yapmaları zorunludur. Bu çalışmaların işverence dokümante edilmesi, güncellenmesi ve ilgili kişilere duyurulması gerekmektedir.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği: Bu yönetmelik, risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağına dair detaylı usul ve esasları belirler. 2025 itibarıyla, özellikle az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli iş sınıflandırmalarındaki güncellemeler ve sektörel risk analizleri dikkate alınarak uygulamalar yapılmalıdır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin (risk değerlendirmesi dahil) işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından yürütülmesi esastır. Gezici mobil sağlık hizmetleri için de bu hizmetlerin alınması ve etkinliğinin sağlanması zorunludur.
• ISO 45001:2018 Standardı: Uluslararası kabul görmüş bu standart, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve sürekli iyileştirilmesi için bir çerçeve sunar. 2025'te, bu standarda uyum sağlayan firmalar, risk değerlendirmelerini daha sistematik ve proaktif bir yaklaşımla yönetmektedir.

Mevzuat Güncellemeleri ve Etkileri (2025):

• Sektörel Risk Kılavuzları: Sağlık sektörüne yönelik güncellenmiş veya yeni yayınlanmış sektörel risk kılavuzları, mobil sağlık hizmetlerinin özel risklerini daha iyi kapsayabilir.
• Uzaktan Çalışma ve Mobilite Mevzuatı: Artan uzaktan çalışma ve mobilite trendleri nedeniyle, bu alanlara yönelik yeni düzenlemeler veya mevcutların güncellenmesi söz konusu olabilir.

Kimler İçin Gereklidir?

Saha risk değerlendirme özeti, gezici mobil sağlık hizmetleri sunan veya bu hizmetleri alan tüm işletmeler ve kurumlar için gereklidir. Bu kapsamda:

• Mobil Sağlık Hizmeti Sağlayıcıları: Kendi bünyesinde mobil sağlık ekipleri bulunduran özel sağlık kuruluşları, poliklinikler, hastaneler ve bu hizmeti dışarıdan temin eden firmalar.
• Hizmet Alan Kurumlar: Fabrikalar, şantiyeler, büyük ofis binaları, kamu kurumları, eğitim kurumları ve mobil sağlık hizmetlerinden yararlanan tüm işverenler.
• Çalışanlar: Mobil sağlık hizmetlerinde görev alan doktorlar, hemşireler, teknisyenler ve diğer sağlık personeli.
• İSG Profesyonelleri: İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, risk değerlendirme süreçlerini yürütmek ve belgelemekle yükümlüdür.

2025'te Artan Gereklilik Alanları:

• Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ'ler): KOBİ'lerin de İSG mevzuatına uyumu konusunda farkındalıklarının artması ve denetimlerin sıklaşmasıyla, mobil sağlık hizmetleri kapsamında risk değerlendirmeleri daha önemli hale gelmiştir.
• Yoğun Mobil Çalışan Nüfusu Olan Sektörler: İnşaat, lojistik, tarım gibi sahalarda çalışanlar için düzenli mobil sağlık taramaları yapılıyorsa, bu alanlardaki risklerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Avantajları ve Faydaları

Etkin bir saha risk değerlendirme özeti, gezici mobil sağlık hizmetleri sunan işletmeler ve hizmet alan kurumlar için sayısız fayda sağlar:

• Çalışan Sağlığı ve Güvenliğinin Korunması: En temel fayda, çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarından korunmasıdır.
• Yasal Uyumluluk: Mevzuata uyum sağlayarak para cezalarından, yasal yaptırımlardan ve iş durdurma gibi risklerden kaçınılır.
• Maliyet Tasarrufu: İş kazaları ve meslek hastalıklarının neden olduğu iş gücü kaybı, tedavi masrafları, sigorta primlerindeki artışlar ve üretim/hizmet kesintileri önlenerek önemli ölçüde maliyet tasarrufu sağlanır.
• İş Verimliliğinin Artırılması: Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı, çalışanların motivasyonunu ve iş performansını artırır.
• İtibarın Güçlenmesi: Çalışan sağlığına ve güvenliğine önem veren işletmeler, hem çalışanları hem de müşterileri nezdinde daha olumlu bir imaj çizer.
• Proaktif Yönetim Anlayışı: Olası sorunlar ortaya çıkmadan önlem alınmasını sağlayarak, işletmelerin daha stratejik ve proaktif bir yönetim anlayışı benimsemesine yardımcı olur.
• Sigorta Maliyetlerinin Düşürülmesi: Risklerin etkin bir şekilde yönetildiğini gösteren belgeler, sigorta şirketleriyle yapılan görüşmelerde avantaj sağlayabilir.

2025'te Eklenen Değerler:

• Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk: İSG, sürdürülebilirlik hedeflerinin ve kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin ayrılmaz bir parçası olarak görülmektedir.
• Rekabet Avantajı: Güçlü bir İSG kültürü, özellikle uluslararası projelerde veya büyük ölçekli ihalelerde önemli bir rekabet avantajı sunar.