Karaman IRATA SERTİFİKASI Kapsamında Logbook Saat Kaydı: 2025 Rehberi

Yüksekte çalışma sektöründe güvenlik ve profesyonellik, titiz kayıt tutma süreçleriyle doğrudan ilişkilidir. Özellikle IRATA SERTİFİKASI gibi uluslararası alanda geçerliliği olan ve yüksekte çalışma becerilerini belgeleyen sertifikasyonlarda, edinilen tecrübenin doğru ve eksiksiz bir şekilde belgelenmesi hayati önem taşır. İşte bu noktada logbook saat kaydı devreye girer. Logbook, bir çalışanın belirli bir alanda (örneğin yüksekte çalışma) geçirdiği toplam pratik çalışma süresini gösteren resmi bir kayıt defteridir. Bu kayıt, hem çalışanın kendi gelişimini takip etmesi hem de sertifikasyon başvurularında veya işveren değerlendirmelerinde kanıt niteliği taşıması açısından kritik bir rol oynar. 2025 itibarıyla, bu kayıtların önemi daha da artmış, mevzuat ve standartlardaki güncellemelerle birlikte daha sıkı denetim süreçleri öngörülmektedir. Bu rehberde, IRATA SERTİFİKASI çerçevesinde logbook saat kaydının ne olduğunu, neden zorunlu olduğunu, nasıl tutulduğunu ve 2025 yılındaki güncel durumu tüm detaylarıyla ele alacağız.

Logbook Saat Kaydı Nedir?

Logbook saat kaydı, temelde bir çalışanın belirli bir iş dalında (özellikle yüksekte çalışma gibi özel beceri gerektiren alanlarda) kazandığı pratik deneyim süresini belgeleyen resmi bir kayıt sistemidir. IRATA (Industrial Rope Access Trade Association) sertifikasyonunda logbook, adayın bir üst seviyeye geçebilmesi veya mevcut sertifikasını yenileyebilmesi için gereken minimum çalışma saatlerini kanıtlamasında kullanılan temel araçtır. Bu defter, yalnızca saatleri değil, aynı zamanda yapılan işin türünü, kullanılan ekipmanları, çalışma yapılan ortamı ve sorumlu kişilerin onaylarını da içerebilir. 2025 yılı itibarıyla, dijitalleşen dünyada kağıt tabanlı sistemlerin yanı sıra, güvenli ve doğrulanabilir dijital logbook uygulamaları da giderek daha fazla öne çıkmaktadır. Bu kayıtlar, adayın teknik becerilerini, problem çözme yeteneğini ve saha deneyimini somut verilerle ortaya koyar.

2025 Güncel Durum ve Önemi

2025 yılına girerken, yüksekte çalışma sektöründe güvenlik standartları ve sertifikasyon süreçleri daha da gelişmiştir. IRATA, logbook kayıtlarının doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla güncellemeler getirmiştir. Bu güncellemeler genellikle şunları kapsar:

• Dijital Kayıt Platformları: Güvenli ve merkezi veri tabanları aracılığıyla logbook kayıtlarının tutulması teşvik edilmektedir. Bu platformlar, kayıtların değiştirilmesini zorlaştırır ve doğruluğunu artırır.
• Gelişmiş Doğrulama Mekanizmaları: Kayıtların, işverenler, süpervizörler veya bağımsız denetçiler tarafından onaylanması süreçleri daha detaylı hale gelmiştir.
• Spesifik Deneyim Alanları: Belirli IRATA seviyeleri için gerekli olan toplam saatlerin yanı sıra, farklı çalışma teknikleri (örneğin kurtarma operasyonları, özel erişim yöntemleri) üzerine kazanılan deneyim saatlerinin de ayrı ayrı kaydedilmesi istenebilir.
• Yasal Uyum: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte ISO 45001:2018 gibi uluslararası standartların gereklilikleri, logbook kayıtlarının tutulmasını daha da önemli hale getirmiştir. Bu kayıtlar, işverenlerin çalışanlarının yeterliliğini ve güvenli çalışma prensiplerine uyumunu kanıtlamalarına yardımcı olur.

Logbook Saat Kaydı Nasıl Çalışır?

Logbook saat kaydı süreci, genellikle aşağıdaki adımları içerir:

Uygulama Süreçleri (2025 Güncel Yaklaşım)

1. İşe Başlama ve Kayıt Açma: Çalışan, yüksekte çalışma faaliyetlerine başlamadan önce veya yeni bir sertifika seviyesi için deneyim kazanmaya başladığında logbook'unu hazırlar. Bu, kağıt tabanlı bir defter olabileceği gibi, onaylanmış bir dijital platformda bir profil oluşturmak şeklinde de olabilir.
2. Günlük Kayıt Tutma: Her çalışma günü sonunda veya belirli görevler tamamlandığında, çalışanın aşağıdaki bilgileri kaydetmesi beklenir:
   • Çalışma Tarihi
   • Başlangıç ve Bitiş Saati
   • Toplam Çalışma Süresi (Saat olarak)
   • Yapılan İşin Tanımı (Örn: Cephe temizliği, yapısal denetim, montaj işleri)
   • Kullanılan Temel Ekipmanlar ve Teknikler
   • Çalışma Yeri ve Yüksekliği
   • Denetleyici/Süpervizör Adı ve İmzası (veya dijital onayı)
   • Çalışanın Kendi İmzası
3. Onay Süreci: Kayıtlar, sorumlu denetçi veya işveren tarafından düzenli olarak incelenir ve onaylanır. Bu onay, kayıtların doğruluğunu teyit eder. 2025 itibarıyla, dijital platformlarda genellikle elektronik imza veya özel doğrulama kodları kullanılır.
4. Sertifikasyon Başvurusu: IRATA seviye yükseltme veya yenileme başvurularında, logbook'un tamamı veya belirli bir döneme ait kayıtları sunulur. IRATA'nın belirlediği minimum saatler ve deneyim türleri karşılanmışsa başvuru işleme alınır.

Logbook Formatları ve Teknolojileri (2025)

2025 yılında logbook kayıtları için kullanılan başlıca formatlar şunlardır:

• Geleneksel Kağıt Logbook: IRATA tarafından onaylanmış standart formatlardaki defterler hala kullanılmaktadır. Bu defterlerin eksiksiz doldurulması ve düzenli onaylanması önemlidir.
• Dijital Logbook Uygulamaları: Akıllı telefonlar veya tabletler aracılığıyla erişilen, bulut tabanlı ve güvenli kayıt sistemleri. Bu sistemler genellikle:
  • Otomatik süre hesaplaması
  • Konum servisleriyle iş yerini doğrulama
  • Fotoğraf veya video ekleme özelliği
  • Gerçek zamanlı denetçi onayı
  • Raporlama ve analiz araçları
  sunar. Bu dijital çözümler, 2025 itibarıyla hem verimlilik hem de kayıt güvenliği açısından tercih edilmektedir.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında logbook saat kaydı doğrudan bir 'zorunluluk' olarak her sektörde belirtilmese de, özellikle yüksekte çalışma gibi riskli işlerde çalışanların yeterliliğini ve deneyimini kanıtlaması, işverenlerin yasal yükümlülüklerinin bir parçasıdır. Bu kapsamda öne çıkan yasal düzenlemeler ve standartlar şunlardır:

Mevzuat ve Standartlar (2025 Güncel Bakış)

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Bu kanun, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü kılar. Çalışanların yeterli bilgi ve beceriye sahip olmasını sağlamak da bu yükümlülüğün bir parçasıdır. Logbook kayıtları, bu yeterliliğin kanıtı olarak değerlendirilebilir.
• Yüksekte Çalışmalarda Güvenlik Yönetmeliği: Bu yönetmelik, yüksekte çalışmalarda alınması gereken önlemleri detaylandırır. Çalışanların bu tür işlerde deneyimli olması, kazaların önlenmesinde kritik rol oynar. Logbook, bu deneyimin belgelenmesini sağlar.
• ISO 45001:2018 (Mesleki Sağlık ve Güvenlik Yönetim Sistemleri): Bu uluslararası standart, kuruluşların iş sağlığı ve güvenliği performanslarını iyileştirmeleri için bir çerçeve sunar. Çalışanların yetkinliği ve eğitimi bu standardın önemli bir bileşenidir. Logbook kayıtları, yetkinlik değerlendirmelerinde ve eğitim kayıtlarında kullanılabilir.
• IRATA Sertifikasyon Standartları: IRATA'nın kendi belirlediği ve uluslararası kabul gören standartları, logbook kayıtlarının tutulmasını zorunlu kılar. Bu standartlar, her seviye için gereken minimum deneyim saatlerini ve çalışma türlerini detaylandırır. 2025 yılındaki güncellemelerle bu gereklilikler daha da netleşmiştir.

Denetim ve Uyumluluk (2025 Perspektifi)

2025 yılı itibarıyla, iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde, özellikle riskli sektörlerde, çalışanların sertifikasyonlarının ve pratik deneyimlerinin doğruluğu daha yakından incelenmektedir. IRATA sertifikalı çalışanların logbook kayıtlarının eksiksiz ve doğru olması, hem çalışan hem de işveren açısından denetimlerde sorunsuz bir süreç geçirilmesini sağlar. Kayıtlardaki tutarsızlıklar veya eksiklikler, sertifikanın geçersiz sayılmasına veya ek eğitim/deneyim gerekliliğine yol açabilir.

Kimler İçin Gereklidir?

Logbook saat kaydı, öncelikli olarak aşağıdaki gruplar için zorunlu ve hayati öneme sahiptir:

Hedef Kitle (2025 Güncel Bakış)

• IRATA Sertifikalı veya Sertifika Almayı Hedefleyen Yüksekte Çalışma Profesyonelleri: IRATA seviye 1, 2 ve 3 sertifikalarına sahip olmak veya bu seviyelere yükselmek isteyen tüm profesyonellerin, belirlenen çalışma saatlerini kanıtlamak için logbook tutması zorunludur.
• Endüstriyel İp Erişim Firmaları: Bu firmalar, çalışanlarının yetkinliğini ve deneyimini belgelemek, yasal gereklilikleri yerine getirmek ve hizmet kalitesini güvence altına almak için logbook süreçlerini yönetirler.
• İşverenler ve Proje Yöneticileri: Yüksekte çalışma gerektiren projelerde görev alacak personelin yeterliliğini değerlendirmek ve iş sağlığı güvenliği risklerini yönetmek amacıyla logbook kayıtlarını incelerler.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Denetçileri: Sertifikasyonların ve çalışan yeterliliklerinin doğruluğunu teyit etmek için logbook kayıtlarını denetim süreçlerinde kullanırlar.

Avantajları ve Faydaları

Logbook saat kaydının doğru ve düzenli tutulması, hem bireysel profesyoneller hem de kuruluşlar için önemli avantajlar sağlar:

Faydalar ve Katkılar (2025 Perspektifi)

• Kariyer Gelişimi ve Seviye Yükseltme: IRATA sertifikasyonunda seviye atlamak için gereken deneyim saatlerini kanıtlamanın tek yoludur.
• Profesyonel Yetkinlik Kanıtı: İşverenlere ve müşterilere, çalışanın pratik deneyimini ve beceri seviyesini somut verilerle gösterir.
• Güvenlik Kültürünün Güçlenmesi: Deneyimlerin kayıt altına alınması, çalışanların güvenlik bilincini artırır ve daha sorumlu çalışmalarını teşvik eder.
• Yasal Uyum ve Risk Yönetimi: İşverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmelerine ve olası kazalarda sorumluluklarını kanıtlamalarına yardımcı olur.
• Deneyim Analizi ve Gelişim Takibi: Çalışanlar, kendi kariyer gelişimlerini, hangi alanlarda daha fazla deneyime ihtiyaç duyduklarını logbook'ları üzerinden analiz edebilirler.
• Hizmet Kalitesi Güvencesi: Firmalar, logbook kayıtlarıyla sundukları hizmetin kalitesini ve çalışanlarının deneyim seviyesini garanti edebilirler.