Eskişehir LOTO (Kilitle-Etiketle) Eğitimi: Kazaları Önlemenin Anahtarı

İş yerlerinde en büyük risklerden biri, enerji kaynakları kontrol altına alınmadan yapılan bakım, onarım veya temizlik işlemleri sırasında meydana gelen kazalardır. Bu tür kazaların önlenmesinde kritik bir rol oynayan LOTO (Lockout/Tagout) yani Kilitle-Etiketle yöntemi, tehlikeli enerjilerin güvenli bir şekilde kontrol altına alınmasını sağlar. LOTO (Kilitle-Etiketle) eğitimi, bu yöntemin doğru ve etkili bir şekilde uygulanması için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmayı hedefler. 2025 yılı itibarıyla iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki güncellemeler ve küresel standartlar doğrultusunda, LOTO eğitimlerinin önemi daha da artmıştır. Firmamız, 15 yılı aşkın İSG deneyimiyle, ISO 45001 gibi uluslararası standartlara uygun, kapsamlı ve güncel LOTO eğitimleri sunmaktadır. Bu eğitimler, tehlikeli enerjilerin neden olabileceği ölümcül kazaları önlemek, çalışanların sağlığını ve iş güvenliğini en üst düzeyde tutmak için hayati önem taşır. Hedef kitlemiz, makine ve ekipmanlarla çalışan, bakım, onarım, temizlik, ayarlama gibi işlemleri gerçekleştiren tüm personeldir. 2025 LOTO eğitimi, sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, iş yerinde güvenli bir çalışma kültürü oluşturmanın temel taşıdır.

LOTO (Kilitle-Etiketle) Eğitimi Nedir?

LOTO (Lockout/Tagout) yani Kilitle-Etiketle eğitimi, tehlikeli enerji kaynaklarının (elektrik, mekanik, hidrolik, pnömatik, kimyasal, termal vb.) kontrol altına alınması ve bu enerjilerin beklenmedik bir şekilde serbest kalmasını veya çalıştırılmasını önlemek için uygulanan prosedürleri kapsayan bir eğitimdir. Bu eğitim, iş yerlerinde makine ve ekipmanların bakımı, onarımı, ayarlanması veya temizliği gibi işlemleri sırasında çalışanların güvenliğini sağlamayı amaçlar. LOTO prosedürleri, enerji kaynaklarının tamamen izole edilip kilitlenmesini ve bu durumun etiketlerle görsel olarak belirtilmesini içerir. 2025 itibarıyla LOTO eğitimleri, sadece prosedürleri öğretmekle kalmayıp, aynı zamanda risk değerlendirmesi, acil durum müdahalesi ve sürekli iyileştirme prensiplerini de içerecek şekilde genişlemiştir. Bu eğitimler, çalışanlara hangi enerji kaynaklarının tehlikeli olduğunu, bu enerjilerin nasıl güvenli bir şekilde devre dışı bırakılacağını, kilit ve etiketlerin nasıl kullanılacağını ve prosedürlere uyulmadığında ortaya çıkabilecek riskleri detaylı bir şekilde anlatır. ISO 45001 gibi uluslararası iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri standartları, LOTO prosedürlerinin etkin bir şekilde uygulanmasını ve bu konuda personelin eğitilmesini zorunlu kılmaktadır.

LOTO (Kilitle-Etiketle) Eğitimi Nasıl Uygulanır?

LOTO prosedürlerinin etkin bir şekilde uygulanması, belirli adımların titizlikle takip edilmesini gerektirir. 2025 LOTO eğitimleri bu adımları ve en iyi uygulamaları vurgular:

• 1. Planlama ve Hazırlık: Hangi makine veya ekipman üzerinde çalışılacaksa, ilgili enerji kaynakları ve LOTO prosedürleri önceden belirlenir. İzinler alınır ve ilgili tüm personele bilgi verilir.
• 2. Bilgilendirme: Çalışma yapılacak makine veya ekipmanı kullanmakta olan operatörler ve diğer ilgili personel bilgilendirilir.
• 3. Makineyi Durdurma: Makine veya ekipman, normal çalışma prosedürlerine uygun olarak güvenli bir şekilde durdurulur.
• 4. Enerji Kaynaklarını Ayırma: Tüm enerji kaynakları (elektrik şalterleri, vanalar, hatlar vb.) kesilir veya kapatılır.
• 5. Kilitleme ve Etiketleme: Her enerji kesme noktasına, yetkili personelin kişisel kilidi ve etiketi takılır. Etiketlerde, kilitlemeyi yapan kişinin adı, departmanı ve tarihi gibi bilgiler yer alır. Bu, enerjinin bir başkası tarafından tekrar çalıştırılmasını engeller.
• 6. Artık Enerjiyi Boşaltma: Makine veya ekipmanda depolanmış olabilecek artık enerjiler (basınçlı hava, yay enerjisi, süspansiyon vb.) güvenli bir şekilde boşaltılır.
• 7. Kontrol Testi: Enerjinin tamamen kesildiğinden emin olmak için, makine veya ekipman, güvenli bir şekilde kısa süreli çalıştırılarak (eğer mümkünse) kontrol edilir. Bu adım, enerjinin tekrar verilmesi riskini taşır, bu nedenle dikkatli yapılmalıdır.
• 8. Çalışma: Tüm güvenlik önlemleri alındıktan sonra bakım, onarım veya ayarlama işlemleri yapılır.
• 9. Enerjiyi Yeniden Verme: Çalışma tamamlandıktan sonra, kilitler ve etiketler kaldırılır. Bu işlem, enerjiyi kesen kişi tarafından veya yetkili bir kişi gözetiminde yapılır. Tüm aletler ve parçalar makineden çıkarılır, makinayı kullanacak personel bilgilendirilir ve makine güvenli bir şekilde yeniden çalıştırılır.

2025 LOTO eğitiminde, bu adımların yanı sıra, farklı enerji türleri için özel LOTO prosedürleri, grup LOTO uygulamaları ve acil durumlar için hazırlıklı olma konuları da ele alınır. Tablo 1'de yaygın enerji kaynakları ve kontrol yöntemleri özetlenmiştir:

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel)

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında LOTO uygulamaları, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun genel prensipleri ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde zorunlu tutulmaktadır. 2025 yılı itibarıyla güncel mevzuat, işverenlerin çalışanları tehlikeli enerjilerin kontrolü konusunda eğitmelerini ve gerekli prosedürleri oluşturmalarını açıkça gerektirmektedir. Başlıca yasal dayanaklar şunlardır:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin, işyerinde meydana gelebilecek riskleri önlemek veya azaltmak için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğünü belirtir. Bu, tehlikeli enerji kaynaklarının kontrolünü de kapsar.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Makine ve ekipmanların güvenli kullanımı, bakımı ve onarımı ile ilgili gereklilikleri ortaya koyar. LOTO prosedürleri, bu yönetmelikte belirtilen güvenlik önlemlerinin ayrılmaz bir parçasıdır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği: İşverenlerin, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sağlamak ve çalışanları eğitmekle yükümlü olduğunu belirtir. LOTO eğitimi bu kapsamdadır.
• Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği: İş yerindeki tüm risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve bu risklere karşı alınacak önlemlerin planlanmasını zorunlu kılar. LOTO, kontrol altına alınması gereken risklerden biri olarak risk değerlendirmesinde yer alır.
• ISO 45001 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri): Uluslararası düzeyde kabul görmüş bu standart, tehlikeli enerji kontrolü için LOTO gibi prosedürlerin oluşturulmasını ve uygulanmasını zorunlu kılar. 2025 güncel ISO 45001 uygulamaları, bu alandaki en iyi uygulamaları yansıtır.

2025 mevzuat güncellemeleri, özellikle makine güvenliği ve tehlikeli enerji kontrolü konularında daha sıkı denetimler ve standartlar getirebilir. Bu nedenle, işletmelerin LOTO prosedürlerini güncel tutmaları ve çalışanlarını periyodik olarak eğitmeleri büyük önem taşımaktadır.

Kimler İçin Gereklidir?

LOTO (Kilitle-Etiketle) eğitimi, iş yerinde tehlikeli enerji kaynaklarına maruz kalma potansiyeli olan tüm çalışanlar için gereklidir. Bu kapsamda başlıca hedef kitle şunlardır:

• Makine bakım ve onarım teknisyenleri
• Mühendisler ve teknikerler
• Üretim hattı operatörleri
• Temizlik personeli (özellikle makine temizliği yapanlar)
• Tesis yönetimi ve tesisat personeli
• Elektrikçiler
• Herhangi bir nedenle makine veya ekipmanların enerji kaynaklarını kontrol etmesi veya üzerinde çalışması gereken diğer tüm personel.

2025 itibarıyla LOTO eğitimlerinin, sadece doğrudan bakım personelini değil, aynı zamanda bu personelle birlikte çalışan veya onların çalışmalarına etki edebilecek tüm ilgili departmanlardaki personeli de kapsaması önerilmektedir. Bu, iş yerinde genel bir güvenlik bilinci ve işbirliği oluşturulmasına katkı sağlar.

Avantajları ve Faydaları

Etkin bir LOTO (Kilitle-Etiketle) prosedürünün uygulanması ve bu konuda personelin eğitilmesi, iş yerlerine çok sayıda önemli avantaj ve fayda sağlar:

• Kaza Önleme: En önemli faydası, ciddi yaralanmalara ve ölümlere yol açabilecek kazaları önlemesidir. Beklenmedik enerji salınımları durdurulur.
• Yasal Uyumluluk: İSG mevzuatına ve uluslararası standartlara uyum sağlayarak yasal yaptırımlardan kaçınılmasını sağlar.
• Mali Tasarruf: Kazaların neden olduğu iş gücü kaybı, makine hasarı, onarım maliyetleri, sigorta primlerindeki artışlar ve olası tazminatlar gibi doğrudan ve dolaylı maliyetleri azaltır.
• Verimlilik Artışı: Güvenli bir çalışma ortamı, çalışanların daha az endişeyle ve daha odaklanmış bir şekilde çalışmasını sağlayarak verimliliği artırır.
• İşçi Morali ve Güveni: Çalışanların kendilerini güvende hissetmeleri, şirkete olan bağlılıklarını ve motivasyonlarını artırır.
• İtibar ve Marka Değeri: Güvenli çalışma politikalarına sahip şirketler, hem çalışanları hem de müşterileri nezdinde daha olumlu bir imaj çizer.
• Ekipman Ömrünün Uzaması: Prosedürlere uygun yapılan bakım ve onarımlar, ekipmanların ömrünü uzatır ve beklenmedik arızaları azaltır.