Bolu Park Stopu (Wheel Stop): 2025 Yılında Araç Güvenliği ve İş Sağlığı

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında, özellikle araç trafiğinin yoğun olduğu çalışma ortamlarında alınması gereken önlemler, kazaların önlenmesi ve çalışanların güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, park stopu (wheel stop), araçların park pozisyonlarını sabitlemek, çarpışmaları önlemek ve genel alan güvenliğini artırmak için kritik bir rol üstlenmektedir. 2025 yılı itibarıyla değişen mevzuat güncellemeleri ve artan güvenlik standartları çerçevesinde, park stoplarının doğru seçimi, uygulaması ve bakımı, iş yerlerinin yasal uyumluluğu ve çalışanların güvenliği için vazgeçilmez hale gelmiştir. Bu rehberde, park stoplarının ne olduğunu, nasıl çalıştığını, yasal zorunluluklarını, kimler için gerekli olduğunu ve sağladığı avantajları en güncel bilgilerle ele alacağız. Türkiye'nin önde gelen İSG uzmanları tarafından hazırlanan bu içerik, isgteklif.com güvencesiyle sizlere sunulmaktadır.

Park Stopu (Wheel Stop) Nedir?

Park stopu, diğer adıyla wheel stop, genellikle otoparklar, garajlar, depolar, yükleme alanları ve araç trafiğinin olduğu her türlü çalışma alanında, araçların belirli bir pozisyonda durmasını sağlamak amacıyla yere sabitlenen güvenlik ekipmanıdır. Kauçuk, beton veya polimer malzemelerden üretilen bu ürünler, araç lastiklerinin önüne yerleştirilerek aracın öne veya geriye doğru istenmeyen hareketlerini engeller. 2025 yılındaki güncel İSG yönetmelikleri ve trafik güvenliği standartları, bu tür pasif güvenlik önlemlerinin kullanımını daha da teşvik etmektedir. Park stopları, araçların duvarlara, diğer araçlara veya yaya geçiş alanlarına fazla yaklaşmasını engelleyerek hem araçlara hem de çevredeki insanlara zarar gelmesini önler. Farklı boyutlarda ve tasarımlarda bulunabilen park stopları, zemine vidalanarak veya yapıştırılarak sabitlenir.

Park Stopu (Wheel Stop) Nasıl Çalışır?

Park stoplarının çalışma prensibi oldukça basittir ancak güvenliği artırmadaki etkisi büyüktür. Araç park edildiğinde, sürücü aracın ön lastiklerini park stopunun üzerine getirir. Park stopu, lastiğin önünde bir engel oluşturarak aracın daha ileri gitmesini engeller. Benzer şekilde, yokuş aşağı park edilen araçlarda geri kaymayı önlemek için de kullanılabilir. Bu basit mekanizma, aşağıdaki gibi avantajlar sağlar:

• Pozisyon Sabitleme: Araçların park yerlerinde belirli bir çizgiye veya alana tam olarak yerleşmesini sağlar.
• Çarpışma Önleme: Özellikle dar alanlarda veya duvar kenarlarında, araçların duvarlara veya diğer engellere zarar vermesini engeller.
• Yaya Güvenliği: Otoparklarda veya iş yerlerinde yaya trafiği olan bölgelerde, araçların yaya alanlarına taşmasını engelleyerek güvenliği artırır.
• Yükleme ve Boşaltma Kolaylığı: Yükleme alanlarında, araçların dorselerinin platformlara tam ve güvenli bir şekilde yanaşmasına yardımcı olur.

2025 yılı itibarıyla, park stoplarının üretiminde kullanılan malzemelerin dayanıklılığı, görünürlüğü (reflektif bantlar ile) ve çevresel etkilere karşı direnci gibi faktörler daha fazla önem kazanmıştır. Örneğin, geri dönüştürülmüş malzemelerden üretilen ve uzun ömürlü park stopları, hem maliyet etkin hem de çevreci çözümler sunmaktadır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de park stoplarının kullanımı doğrudan bir 'park stopu zorunluluğu' şeklinde spesifik bir madde ile tanımlanmasa da, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmelikler çerçevesinde işverenlerin genel yükümlülükleri kapsamında değerlendirilir. Özellikle aşağıdaki maddeler ve yönetmelikler bu konuyu dolaylı olarak kapsar:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenler, iş yerlerinde alınması gereken her türlü önleyici ve koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu, araç trafiğinin olduğu alanlarda kazaları önleyici tedbirleri de içerir.
• İş Yerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelik, acil durumların etkilerini azaltmaya yönelik düzenlemeleri kapsar. Araç kazalarının önlenmesi, acil durumların etkisini azaltmaya yönelik bir önlemdir.
• Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği: Yapı alanlarında araç ve yaya trafiğinin düzenlenmesi, güvenli park alanlarının oluşturulması bu yönetmelik kapsamında değerlendirilebilir.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: İş ekipmanlarının güvenli kullanımı ve çevresindeki risklerin azaltılması esastır.

2025 yılı itibarıyla, İSG denetimlerinde iş yerlerindeki risk değerlendirmelerinin daha detaylı yapılması beklenmektedir. Bu risk değerlendirmeleri sonucunda, araç trafiği olan alanlarda park stopu gibi önlemlerin alınması 'gerekli' olarak tanımlanabilir. Özellikle büyük otoparklar, lojistik merkezleri, endüstriyel tesisler ve alışveriş merkezleri gibi alanlarda, araçların güvenli park edilmesi ve kontrolsüz hareketlerinin önlenmesi, yasal uyumluluğun sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. ISO 45001:2018 standardı da, risk yönetimi ve operasyonel kontrol süreçlerinde bu tür güvenlik önlemlerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Kimler İçin Gereklidir?

Park stopları, araç trafiğinin olduğu ve belirli güvenlik önlemlerinin alınmasının riskleri azaltacağı her türlü iş yeri ve kamusal alan için gereklidir. Başlıca hedef kitleler şunlardır:

• Otopark İşletmecileri: Ticari ve özel otoparklarda araçların güvenli park edilmesi ve alan düzeni için.
• Alışveriş Merkezleri ve Mağazalar: Müşteri otoparklarında araçların güvenliği ve yayaların rahat hareket etmesi için.
• Lojistik ve Depolama Firmaları: Yükleme/boşaltma alanlarında dorselerin ve araçların güvenli yanaşması, çarpışmaların önlenmesi için.
• Endüstriyel Tesisler ve Fabrikalar: Üretim alanları çevresi, depolar ve personel otoparklarında araç güvenliği için.
• Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları: Ziyaretçi ve personel otoparklarında güvenli parklama için.
• Eğitim Kurumları: Okul ve üniversite kampüslerindeki otoparklarda öğrenci ve personel güvenliği için.
• Belediyeler ve Kamu Kurumları: Kamusal alan otoparkları, parklar ve meydanlarda araç kontrolü için.
• Site ve Apartman Yönetimleri: Konut sitelerindeki kapalı veya açık otoparklarda düzen ve güvenlik için.

2025 yılındaki güncel ihtiyaçlar doğrultusunda, otonom araç teknolojilerinin gelişimiyle birlikte de park stoplarının önemi artmaktadır. Bu teknolojilerle entegre olabilecek akıllı park stopları veya daha dayanıklı, uzun ömürlü malzemelerden üretilmiş standart modeller, her alanda güvenliği en üst düzeye çıkarmayı hedeflemektedir.

Avantajları ve Faydaları

Park stopu (wheel stop) kullanımı, iş yerleri ve kamu alanları için sayısız avantaja sahiptir:

• Artırılmış Güvenlik: En temel faydası, araçların kontrolsüz hareketlerinden kaynaklanabilecek çarpışma, ezilme gibi kazaları önlemesidir. Bu, hem araçlara hem de insanlara yönelik riskleri önemli ölçüde azaltır.
• Mülkiyet Koruması: Araçların duvarlara, sütunlara veya diğer araçlara sürtünmesini engelleyerek hem araçların hem de park alanındaki yapıların zarar görmesini önler.
• Alan Optimizasyonu: Araçların belirli bir düzende park edilmesini sağlayarak park alanlarının daha verimli kullanılmasını mümkün kılar.
• Yasal Uyum: İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken önlemler arasında yer alarak yasal uyumluluğu destekler.
• Maliyet Etkinliği: Bir park stopunun maliyeti, olası bir kaza sonucu ortaya çıkacak tamir, sigorta veya tazminat maliyetlerine kıyasla oldukça düşüktür.
• Kolay Kurulum ve Bakım: Çoğu park stopu kolayca kurulabilir ve düzenli temizlik dışında çok az bakım gerektirir.
• Geliştirilmiş Estetik: Düzenli park edilmiş araçlar, otopark ve çalışma alanlarının daha düzenli ve estetik görünmesini sağlar.
• Yaya Dostu Alanlar: Yayaların araç trafiğinden uzak ve güvenli bir şekilde hareket edebileceği alanlar yaratır.

2025 yılı itibarıyla, park stoplarının geri dönüştürülmüş malzemelerden üretilmesi, UV ışınlarına ve hava koşullarına karşı dayanıklılığının artırılması gibi özellikler, sürdürülebilirlik ve uzun ömürlülük açısından ek faydalar sunmaktadır. Ayrıca, yüksek görünürlüklü renkler ve reflektif şeritler, gece veya düşük ışık koşullarında bile fark edilmelerini sağlayarak ek bir güvenlik katmanı oluşturur.