Ankara Sürüm ve Revizyon Kontrolü: Dijital İSG Süreçlerinizde Güvenlik ve Uyum

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında dijitalleşmenin hız kazandığı 2025 yılında, belgelerin ve süreçlerin doğru yönetimi her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Sürüm ve Revizyon Kontrolü, İSG dokümantasyonunun güncelliğini, doğruluğunu ve yasal uyumluluğunu sağlamak için vazgeçilmez bir araçtır. Bu kavram, özellikle ISO 45001:2018 gibi uluslararası standartların gerektirdiği titizliği ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun getirdiği yükümlülükleri yerine getirmede temel bir rol oynar. İSG yazılım hizmetleri, bu karmaşık süreci basitleştirerek firmaların hem operasyonel verimliliğini artırmasına hem de yasal riskleri minimize etmesine olanak tanır. Bu rehberde, sürüm ve revizyon kontrolünün ne olduğunu, neden bu kadar önemli olduğunu, nasıl uygulandığını ve 2025 itibarıyla güncel durumu detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Hedef kitlemiz, İSG süreçlerini dijitalleştirmeyi amaçlayan tüm işletmeler, İSG profesyonelleri ve yöneticilerdir.

Sürüm ve Revizyon Kontrolü Nedir?

Sürüm ve Revizyon Kontrolü, bir belgenin, prosedürün, politikanın veya yazılımın zaman içindeki tüm değişikliklerini sistematik bir şekilde izleme, kaydetme ve yönetme sürecidir. Her bir değişiklik, yeni bir 'sürüm' veya 'revizyon' olarak etiketlenir ve bu etiketler, belgenin hangi tarihte, kim tarafından, hangi amaçla değiştirildiğini açıkça belirtir. Bu, özellikle İSG alanında kritik öneme sahiptir çünkü bir risk değerlendirmesi, acil durum planı veya çalışma talimatı gibi belgelerdeki en ufak bir hata veya eksiklik, ciddi kazalara veya yasal yaptırımlara yol açabilir. 2025 itibarıyla, dijital belgelerin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu kontrol mekanizması daha da sofistike hale gelmiş; İSG yazılım çözümleri, otomatik sürüm takibi, geçmişe dönük erişim ve yetkilendirme gibi özelliklerle bu süreci daha güvenilir kılmaktadır.

Temel Unsurlar (2025 Güncel Durum):

• Sürüm Numaralandırması: Genellikle 'v1.0', 'v1.1', 'v2.0' gibi tutarlı bir sistem kullanılır. Ana sürümler (majör) büyük değişiklikleri, alt sürümler (minör) ise küçük güncellemeleri temsil eder.
• Revizyon Takibi: Her bir değişikliğin detaylı kaydı (değişiklik tarihi, yapan kişi, yapılan değişiklik, gerekçesi).
• Onay Mekanizmaları: Revize edilen belgelerin yetkili kişilerce onaylanması süreci.
• Erişim Kontrolü: Belgelere kimin erişebileceğinin ve kimin değişiklik yapabileceğinin belirlenmesi.
• Arşivleme: Eski sürümlerin güvenli bir şekilde saklanması ve gerektiğinde erişilebilir olması.

Sürüm ve Revizyon Kontrolü Nasıl Çalışır?

Sürüm ve revizyon kontrolü, genellikle bir İSG yönetim sistemi veya özel bir doküman yönetim sistemi (DMS) aracılığıyla yürütülür. 2025 itibarıyla, bu süreçler büyük ölçüde İSG yazılım platformlarına entegre edilmiştir. Çalışma prensibi şu adımları içerir:

1. Belge Oluşturma/Yükleme: İSG ile ilgili bir belge (örneğin, risk değerlendirmesi raporu) oluşturulur veya mevcut bir belge sisteme yüklenir. Sisteme ilk yüklendiğinde 'v1.0' gibi bir sürüm numarası atanır.
2. Değişiklik Talebi: Belgede bir güncelleme yapılması gerektiğinde (örneğin, yeni bir makine eklendiğinde veya mevzuat değiştiğinde), bir değişiklik talebi oluşturulur.
3. Revizyon ve Onay: Yetkilendirilmiş kullanıcılar belge üzerinde gerekli değişiklikleri yapar. Bu değişiklikler, sistem tarafından otomatik olarak kaydedilir ve yeni bir revizyon numarası (örneğin, 'v1.1') atanır. Değişiklikler tamamlandıktan sonra, belge yetkili yöneticiler veya İSG uzmanları tarafından gözden geçirilir ve onaylanır.
4. Yayınlama: Onaylanan revizyon, 'aktif' sürüm olarak yayınlanır. Eski sürümler ise 'geçersiz' olarak işaretlenir ancak arşivde saklanmaya devam eder.
5. İzleme ve Raporlama: Sistem, tüm sürüm geçmişini, değişiklikleri ve onay durumlarını detaylı bir şekilde kaydeder. Bu bilgiler, denetimler veya incelemeler için raporlanabilir.

İSG Yazılımı ile Entegrasyonun Avantajları (2025):

• Otomasyon: Sürüm numaralandırma, kayıt tutma ve bildirimler otomatik olarak yapılır.
• Merkezi Depolama: Tüm belgeler tek bir güvenli platformda saklanır.
• Erişim Kolaylığı: Yetkilendirilmiş kullanıcılar belgelere her yerden erişebilir.
• Denetim Kolaylığı: Tüm geçmiş kayıtlar anında erişilebilir olduğundan denetim süreçleri hızlanır.
• Hata Azaltma: Manuel takip hataları ortadan kalkar.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de sürüm ve revizyon kontrolü, doğrudan bir kanun maddesi olarak belirtilmese de, dolaylı olarak birçok yasal düzenleme tarafından zorunlu hale getirilmektedir. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma yükümlülüğü getirir. Bu önlemlerin başında, risk değerlendirmesi, acil durum planları, eğitim kayıtları, işyeri politikaları ve prosedürleri gibi belgelerin güncel ve doğru tutulması gelir. ISO 45001:2018 standardı ise, İSG yönetim sistemlerinin kurulması ve sürdürülmesi kapsamında dokümantasyon kontrolünü açıkça gerektirir. 2025 itibarıyla, bu gereklilikleri yerine getirmeyen firmalar, hem yasal denetimlerde sorun yaşayabilir hem de olası bir iş kazasında sorumluluklarını yerine getiremediği gerekçesiyle ciddi yaptırımlarla karşılaşabilir. İSG yazılım hizmetleri, bu yasal uyumluluğu sağlamada kritik bir rol oynar.

İlgili Yasal Düzenlemeler ve Standartlar (2025 Güncel Durum):

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin İSG ile ilgili tüm riskleri belirleme, değerlendirme ve kontrol altına alma yükümlülüğü.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri (Örn: ISO 45001:2018): Dokümantasyonun kontrolü, güncelliği ve erişilebilirliği şartı.
• İlgili Yönetmelikler (Risk Değerlendirmesi, Acil Durumlar vb.): Bu yönetmelikler, söz konusu belgelerin hazırlanması, güncellenmesi ve saklanmasını zorunlu kılar.
• Dijital İmza ve Kayıt Güvenliği Mevzuatı: Elektronik ortamda tutulan belgelerin hukuki geçerliliği ve güvenliği ile ilgili güncel düzenlemeler.

Kimler İçin Gereklidir?

Sürüm ve revizyon kontrolü, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili dokümantasyonun yönetildiği her ölçekteki ve sektördeki işletme için gereklidir. Özellikle aşağıdaki gruplar için bu süreç hayati önem taşır:

• Tüm İşletmeler: 6331 Sayılı Kanun gereği, tehlike sınıfına bakılmaksızın her işverenin İSG'ye yönelik dokümantasyonunu düzenli tutması gerekir.
• Büyük ve Orta Ölçekli İşletmeler: Daha karmaşık süreçlere ve daha fazla belgeye sahip oldukları için sürüm kontrolü daha da kritiktir.
• Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri: Bu işyerlerinde İSG riskleri daha yüksek olduğundan, belgelerin güncelliği ve doğruluğu kazaları önlemede belirleyicidir.
• ISO 45001 Sertifikası Olan veya Almayı Hedefleyen Firmalar: Standardın gereklilikleri arasında dokümantasyon kontrolü önemli bir yer tutar.
• Kamu Kurumları ve Kuruluşları: Yasal uyumluluk ve şeffaflık açısından bu tür kontrolleri titizlikle yürütmek zorundadırlar.
• İSG Profesyonelleri (İSG Uzmanları, İşyeri Hekimleri, İSG Katip Kullanıcıları): Sorumlulukları gereği, yönettikleri tüm belgelerin doğru ve güncel olduğundan emin olmalıdırlar.

2025 itibarıyla, dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu gereklilik hem daha erişilebilir hem de daha zorunlu hale gelmiştir. Bulut tabanlı İSG yazılım hizmetleri, her büyüklükteki işletmenin bu süreci etkin bir şekilde yönetmesine yardımcı olmaktadır.

Avantajları ve Faydaları

Etkin bir sürüm ve revizyon kontrolü sistemi, işletmelere hem operasyonel hem de stratejik düzeyde önemli avantajlar sağlar:

• Yasal Uyumluluk: Mevzuat gerekliliklerini karşılama ve denetimlerde sorun yaşamama.
• Risk Azaltma: Güncel ve doğru belgelerle iş kazası ve meslek hastalığı risklerini minimize etme.
• Operasyonel Verimlilik: Gerekli belgelere hızlı ve kolay erişim sayesinde zaman tasarrufu.
• Karar Alma Sürecini Destekleme: Güncel verilere dayalı doğru stratejiler geliştirme.
• Kurumsal Hafıza Oluşturma: Zaman içindeki tüm değişikliklerin kaydını tutarak kurumsal hafızayı güçlendirme.
• İyileştirme Kültürü: Sürekli iyileştirme prensibini benimseyerek İSG performansını artırma.
• Güvenilirlik ve Şeffaflık: Paydaşlara (çalışanlar, denetçiler, müşteriler) karşı güvenilir bir imaj sergileme.
• Maliyet Tasarrufu: Kazaların önlenmesi ve yasal yaptırımlardan kaçınılması yoluyla doğrudan maliyet tasarrufu sağlama.

2025'te İSG Yazılımı ile Sürüm Kontrolünün Getirdiği Ek Faydalar:

• Gerçek zamanlı erişim ve güncelleme imkanları.
• Otomatik bildirimler ve uyarılar.
• Detaylı raporlama ve analiz yetenekleri.
• Mobil uyumluluk ile saha çalışmalarında kolaylık.