Diyarbakır Envanter ve Stok Takibi: İş Sağlığı ve Güvenliği Odaklı İSG Yazılım Çözümleri 2025

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetimi, günümüz iş dünyasında sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, operasyonel verimliliği artıran ve riskleri minimize eden stratejik bir unsurdur. Bu kapsamda, işletmelerin sahip olduğu tüm fiziksel varlıkların, malzemelerin ve kimyasalların düzenli ve güvenli bir şekilde takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. Envanter ve stok takibi, İSG yazılım hizmetleri çatısı altında ele alındığında, potansiyel tehlikelerin erken tespiti, acil durum hazırlığı ve çalışan güvenliğinin sağlanması açısından kritik bir rol oynar. 2025 yılı itibarıyla teknolojik gelişmeler ve güncellenen mevzuatlarla birlikte, bu süreçlerin dijitalleştirilmesi ve İSG entegrasyonunun güçlendirilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu rehber, işletmelerin envanter ve stok takibi süreçlerini nasıl ISO standartlarında ve 6331 Sayılı Kanun'a uygun şekilde yürütebileceklerini, bu alanda kullanılan İSG yazılım hizmetlerinin sunduğu imkanları ve 2025 güncel uygulamaları derinlemesine inceleyecektir. Hedef kitlemiz, bu süreçleri daha etkin yönetmek, yasal uyumluluğu sağlamak ve iş yerindeki riskleri azaltmak isteyen tüm işletme sahipleri, İSG profesyonelleri ve yöneticilerdir.

Envanter ve Stok Takibi Nedir?

Envanter ve stok takibi, bir işletmenin sahip olduğu tüm maddi varlıkların, hammaddelerin, yarı mamullerin, bitmiş ürünlerin, kimyasalların, tehlikeli maddelerin ve diğer ilgili malzemelerin miktar, durum, konum ve değerinin sistematik olarak kaydedilmesi, izlenmesi ve yönetilmesi sürecidir. Bu süreç, sadece maliyet kontrolü ve operasyonel verimlilik için değil, aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından da hayati öneme sahiptir. Özellikle kimyasallar, yanıcı/patlayıcı maddeler, tehlikeli ekipmanlar veya bakım gerektiren malzemelerin takibi, kaza risklerini önlemek, çevresel etkileri yönetmek ve acil durumlara hazırlıklı olmak için kritik bilgiler sunar. 2025 yılı itibarıyla, gelişmiş İSG yazılım çözümleri sayesinde envanter ve stok takibi, elle yapılan kayıtların ötesine geçerek, gerçek zamanlı veri analizi, risk değerlendirmesi entegrasyonu ve otomatik uyarı sistemleri ile daha proaktif bir boyuta taşınmıştır. Bu dijitalleşme, özellikle karmaşık tedarik zincirlerine sahip veya tehlikeli madde kullanımı yoğun olan işletmeler için vazgeçilmezdir.

2025 Güncel Envanter ve Stok Takibi Özellikleri:

• Gerçek Zamanlı Veri İzleme: RFID, barkod ve IoT sensörleri ile anlık stok seviyeleri, konum ve durum bilgileri.
• Risk Değerlendirmesi Entegrasyonu: Stoklanan malzemelerin tehlike sınıflarına göre otomatik risk puanlaması ve uyarılar.
• Güvenlik Bilgi Formu (GBF) Yönetimi: Kimyasal stoklarının güncel GBF'leri ile entegre edilmesi ve erişilebilirliği.
• Süre Sonlu Ürün Takibi: Gıda, ilaç veya kimyasal gibi son kullanma tarihi olan ürünlerin takibi ve uyarıları.
• Acil Durum Planlaması Entegrasyonu: Tehlikeli madde stoklarının acil durum müdahale ekiplerine anlık bildirilmesi.
• Mevzuat Uyumluluğu Takibi: Stoklanan ürünlerin ilgili yasal düzenlemelere (örn. REACH, CLP) uygunluğunun izlenmesi.

Envanter ve Stok Takibi Nasıl Çalışır?

Envanter ve stok takibi, teknoloji ve süreçlerin birleşimiyle işleyen kapsamlı bir sistemdir. Temel olarak, işletmenin sahip olduğu tüm fiziksel varlıklar ve malzemeler tanımlanır, kaydedilir ve belirli parametrelere göre izlenir. İSG yazılım hizmetleri ile entegre edildiğinde bu süreç, risk odaklı bir yaklaşımla güçlendirilir.

Süreç Adımları:

1. Tanımlama ve Kayıt: Her bir stok kalemi (hammadde, kimyasal, ekipman vb.) benzersiz bir tanımlayıcı ile (barkod, RFID etiketi, seri numarası) sisteme kaydedilir. Bu kayıt sırasında, malzemenin adı, tanımı, miktarı, birimi, depolandığı yer, tedarikçisi, maliyeti gibi temel bilgiler girilir. İSG açısından kritik olan tehlike sınıfı, yanıcılık, toksisite, gerekli kişisel koruyucu donanımlar (KKD) gibi özellikler de bu aşamada eklenir.
2. Giriş/Çıkış İşlemleri: Stoklara giren (tedarik, üretim) ve çıkan (satış, kullanım, fire) her malzeme, sisteme anında işlenir. Bu, stok seviyelerinin her zaman güncel tutulmasını sağlar. İSG yazılımları, tehlikeli maddelerin giriş/çıkışında özel onay mekanizmaları veya güvenlik prosedürleri tetikleyebilir.
3. Konum Takibi: Malzemelerin depolarda veya farklı lokasyonlardaki yerleri takip edilir. Bu, özellikle büyük işletmelerde veya birden fazla depoya sahip firmalarda verimliliği artırır ve kaybolma riskini azaltır.
4. Durum ve Yaşam Döngüsü Takibi: Ürünlerin durumu (yeni, kullanılmış, arızalı, sevkiyete hazır), son kullanma tarihleri veya bakım periyotları takip edilir. Kimyasalların raf ömrü, ekipmanların periyodik bakım zamanları gibi bilgiler, İSG risklerini yönetmek için kritik öneme sahiptir.
5. Raporlama ve Analiz: Sistem, stok seviyeleri, hareketler, maliyetler ve risk analizleri hakkında çeşitli raporlar sunar. Bu raporlar, tedarik zinciri optimizasyonu, maliyet kontrolü ve İSG planlaması için kullanılır.
6. Otomatik Uyarılar ve Bildirimler: Stok seviyeleri kritik eşiklere düştüğünde, son kullanma tarihleri yaklaştığında, tehlikeli bir madde için güvenlik prosedürü ihlali tespit edildiğinde veya mevzuat değişiklikleri olduğunda sistem otomatik uyarılar gönderir.

2025'te Öne Çıkan Teknolojiler:

• Yapay Zeka (AI) Destekli Tahmin: Talep tahminleri yaparak aşırı stoklamayı veya stoksuz kalmayı önleme.
• Blockchain Entegrasyonu: Tedarik zinciri şeffaflığı ve güvenliği için stok hareketlerinin güvenli bir şekilde kaydedilmesi.
• Mobil Uygulamalar: Sahada çalışan personelin stok takibi ve envanter güncellemelerini kolayca yapabilmesi.
• Dijital İkizler: Fiziksel stok alanlarının ve süreçlerinin dijital modelleri ile simülasyonlar yapma.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de envanter ve stok takibi, doğrudan İSG mevzuatıyla ve genel işletme kanunlarıyla ilişkilidir. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, işverenlerin iş yerinde bulunan tüm tehlikeli maddeleri ve ekipmanları tanımlamalarını, risklerini değerlendirmelerini ve gerekli önlemleri almalarını zorunlu kılar. Etkin bir envanter ve stok takibi, bu yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinde temel bir araçtır.

Başlıca Yasal Dayanaklar ve Gereklilikler (2025 Güncel):

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenin genel yükümlülükleri kapsamında, risk değerlendirmesi yapma, tehlikeli maddeleri belirleme ve güvenli çalışma ortamı sağlama zorunluluğu getirir.
• Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik: İş yerinde kullanılan kimyasalların listesinin tutulmasını, Güvenlik Bilgi Formları (GBF) ile birlikte saklanmasını ve tehlikeli kimyasalların güvenli depolanmasını ve kullanılmasını zorunlu kılar. Etkili bir stok takibi, bu listelerin güncel tutulmasını sağlar.
• Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Yönetmelik: Tehlikeli maddelerle ilgili faaliyet gösteren işletmelerin bir Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) bulundurmasını ve tehlikeli maddelerin taşınması, depolanması ve kullanımı ile ilgili prosedürleri oluşturmasını gerektirir. Stok takibi, TMGD'nin risk analizlerini yapabilmesi için temel veri setini oluşturur.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: İş yerinde kullanılan ekipmanların periyodik bakım ve kontrollerinin yapılmasını, bu ekipmanların kayıtlarının tutulmasını zorunlu kılar. Stok takibi, hangi ekipmanların hangi tarihlerde bakıma alınması gerektiğini belirlemek için kullanılır.
• Çevre Mevzuatı: Tehlikeli atıkların yönetimi, depolanması ve bertarafı ile ilgili düzenlemeler, stoklanan malzemelerin çevresel etkilerini de kapsar.
• ISO 45001:2018 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri): Bu uluslararası standart, kuruluşların İSG performanslarını sürekli iyileştirmeleri için bir çerçeve sunar. Stok takibi, risk yönetimi, operasyonel kontrol ve acil durum hazırlığı gibi ISO 45001'in gerektirdiği birçok unsurun temelini oluşturur.

2025'te Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Dijital Kayıt ve Saklama: GBF'ler ve diğer İSG ile ilgili belgelerin dijital olarak güvenli bir şekilde saklanması ve kolayca erişilebilir olması.
• Risk Odaklı Stok Yönetimi: Stoklanan her bir maddenin risk seviyesine göre önceliklendirilmesi ve kontrol altına alınması.
• Otomatik Mevzuat Güncelleme Entegrasyonu: İSG yazılımlarının, değişen mevzuatlara göre stok takibi süreçlerini otomatik olarak güncelleyebilmesi.

Kimler İçin Gereklidir?

Envanter ve stok takibi, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) perspektifiyle ele alındığında, sadece belirli sektörler veya büyüklükteki işletmeler için değil, genel olarak tüm iş yerleri için gereklidir. Ancak, risk seviyesi, kullanılan malzeme türü ve operasyonel karmaşıklık arttıkça, etkin ve dijital bir envanter ve stok takibi sisteminin önemi daha da belirginleşir.

Temel Olarak Gereken İşletmeler:

• Kimya Endüstrisi: Tehlikeli kimyasalların (asitler, bazlar, yanıcı/patlayıcı maddeler, toksik maddeler) güvenli depolanması, kullanımı ve takibi zorunludur.
• İlaç ve Gıda Sektörü: Son kullanma tarihi, sıcaklık kontrollü depolama ve hijyen gereksinimleri nedeniyle hassas stok takibi gereklidir.
• Üretim ve İmalat Sanayi: Hammadde, yarı mamul ve bitmiş ürünlerin verimli yönetimi, üretim planlaması ve kalite kontrolü için önemlidir.
• Enerji Sektörü: Yakıtlar, kimyasallar ve bakım ekipmanlarının takibi, operasyonel süreklilik ve güvenlik için kritiktir.
• Sağlık Kurumları: Tıbbi malzemeler, ilaçlar ve kimyasalların steril ve güvenli bir şekilde saklanması ve takibi hayati önem taşır.
• Depolama ve Lojistik Firmaları: Müşteri ürünlerinin güvenli ve doğru bir şekilde depolanması ve sevk edilmesi için kapsamlı stok takibi şarttır.
• İnşaat Sektörü: İnşaat malzemeleri, kimyasallar (yapıştırıcılar, boyalar vb.) ve ekipmanların takibi, saha güvenliği ve proje yönetimi için gereklidir.
• Atık Yönetimi ve Geri Dönüşüm Tesisleri: Tehlikeli atıkların türüne, miktarına ve bertaraf süreçlerine göre takibi, çevresel ve İSG risklerini yönetmek için zorunludur.
• Laboratuvarlar: Kimyasalların, numunelerin ve reaktiflerin doğru miktarda, doğru koşullarda ve güvenli bir şekilde saklanması gereklidir.
• Herhangi Bir Tehlikeli Madde İçeren İş Yeri: Küçük miktarlarda bile olsa yanıcı, patlayıcı, zehirli veya çevreye zararlı maddeler kullanan veya depolayan tüm işletmeler.

2025'te Kapsam Genişlemesi:

• Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ'ler): İSG yazılım hizmetlerinin erişilebilirliğinin artmasıyla, KOBİ'ler de daha profesyonel stok takibi çözümlerine yönelmektedir.
• Ofis Ortamları: Ofislerde kullanılan temizlik malzemeleri, tonerler, yedek parçalar gibi sarf malzemelerinin bile düzenli takibi, iş yeri düzeni ve verimlilik açısından faydalıdır.

Avantajları ve Faydaları

Envanter ve stok takibinin İSG yazılım hizmetleriyle entegre bir şekilde yürütülmesi, işletmelere hem operasyonel hem de güvenlik açısından sayısız avantaj sunar. Bu entegrasyon, riskleri proaktif olarak yönetmeyi, yasal uyumluluğu kolaylaştırmayı ve genel iş süreçlerini optimize etmeyi sağlar.

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Avantajları:

• Risklerin Erken Tespiti: Tehlikeli maddelerin türü, miktarı ve depolandığı yer hakkında doğru bilgiye sahip olmak, olası kazaların (yangın, patlama, zehirlenme) önlenmesine yardımcı olur.
• Acil Durum Hazırlığı: Acil bir durumda, hangi tehlikeli maddelerin nerede bulunduğu bilgisi, müdahale ekiplerinin hızlı ve etkili hareket etmesini sağlar.
• Güvenli Depolama Koşulları: Kimyasalların veya tehlikeli malzemelerin uygun sıcaklık, havalandırma ve ayrıştırma kurallarına göre depolanmasını sağlamak için stok bilgileri kullanılır.
• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetimi: Stoklanan tehlikeli maddelerin gerektirdiği özel KKD'lerin belirlenmesi ve eksiksiz bulundurulmasının sağlanması.
• Mevzuat Uyumluluğu: Yasal düzenlemelere (örn. GBF bulundurma, tehlikeli madde listesi tutma) uyumu kolaylaştırır ve denetimlerde sorun yaşanmasını engeller.
• Çalışan Bilgilendirmesi: Çalışanların maruz kalabileceği tehlikeli maddeler hakkında doğru bilgilendirilmesi için temel veri setini oluşturur.

Operasyonel ve Mali Avantajları:

• Maliyet Kontrolü: Aşırı stoklamanın veya stoksuz kalmanın önüne geçerek gereksiz maliyetleri azaltır.
• Verimlilik Artışı: Malzemelerin nerede olduğunu bilmek, arama sürelerini kısaltır ve iş süreçlerini hızlandırır.
• Tedarik Zinciri Optimizasyonu: Talep tahminleri ve stok seviyeleri sayesinde daha etkili tedarik planlaması yapılır.
• Azalan Kayıp ve Fire: Malzemelerin doğru yönetimi, bozulma, son kullanma tarihi geçme veya kaybolma riskini azaltır.
• Kalite Kontrol: Malzemelerin uygun koşullarda saklanması, kalitelerinin korunmasını sağlar.
• Daha İyi Karar Alma: Gerçek zamanlı ve doğru verilere dayalı raporlar, stratejik kararların alınmasını destekler.

2025'te Beklenen Ek Faydalar:

• Sürdürülebilirlik: Kaynakların daha verimli kullanılması ve israfın azaltılması yoluyla çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine katkı.
• Dijitalleşme ve Otomasyon: İnsan hatasını azaltarak daha güvenilir ve hızlı süreçler.
• Rekabet Avantajı: Güvenli ve verimli operasyonlar, müşteri memnuniyetini artırarak pazarda rekabet gücünü yükseltir.