Ankara İskele Kiralama Sözleşmesi: 2025 Güvenlik ve Yasal Rehberiniz

İnşaat, bakım, onarım ve tadilat projelerinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan iskelelerin güvenli ve yasalara uygun bir şekilde kiralanması, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından hayati öneme sahiptir. İskele kiralama sözleşmesi, bu sürecin temelini oluşturur ve tarafların hak ve sorumluluklarını net bir şekilde belirler. 2025 yılına girerken, güncel yasal düzenlemeler, ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standartları ve sektördeki en iyi uygulamalar ışığında hazırlanan bu rehber, iskele kiralama sürecinizi güvenli, verimli ve sorunsuz hale getirmenize yardımcı olacaktır. Projelerinizin başarısı için doğru sözleşme, doğru tedarikçi ve doğru uygulama kritik öneme sahiptir. Bu içerik, iskele kiralama sözleşmesinin ne olduğunu, nasıl işlediğini, yasal zorunluluklarını, kimler için gerekli olduğunu ve sağladığı avantajları detaylı bir şekilde ele almaktadır.

İskele Kiralama Sözleşmesi Nedir?

İskele kiralama sözleşmesi, bir iskele tedarikçisi ile iskele ihtiyacı olan bir işveren veya yetkili temsilcisi arasında yapılan, iskelenin belirli bir süre için kiralanması, kurulumu, sökümü ve ilgili diğer hizmetlerin detaylarını belirleyen hukuki bir belgedir. Bu sözleşme, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin öngördüğü güvenceleri sağlamak amacıyla hazırlanır. Sözleşme, iskelenin kullanım amacını, süresini, kiralama bedelini, teslimat ve iade koşullarını, sigorta yükümlülüklerini, bakım ve onarım sorumluluklarını, güvenlik standartlarına uyumu ve acil durum prosedürlerini kapsamlı bir şekilde tanımlar. 2025 yılı itibarıyla, iskele kiralama sözleşmelerinde özellikle işverenin iskelenin güvenli kurulumu ve kullanımı üzerindeki denetim hakkı ve tedarikçinin iskelenin teknik yeterliliği ile ilgili sorumlulukları daha da ön plana çıkmaktadır. Sözleşme, taraflar arasında olası uyuşmazlıkların önüne geçilmesinde ve yasal yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesinde kilit rol oynar.

2025 Güncel Durum ve Sözleşme İçeriği Unsurları

2025 yılında iskele kiralama sözleşmeleri, aşağıdaki unsurları detaylı bir şekilde içermelidir:

• Tarafların Tanımlanması: Kiralayan (işveren) ve kiracı (iskele tedarikçisi) firmaların tam unvanları, adresleri, vergi kimlik numaraları ve yetkili temsilcileri.
• İskelenin Tanımı ve Özellikleri: Kiralanacak iskelenin tipi (örn. cephe iskelesi, modüler iskele, asma iskele), taşıma kapasitesi, yüksekliği, genişliği ve kullanılacağı projenin özellikleri.
• Kiralama Süresi ve Tarihleri: Kurulum başlangıç tarihi, kullanım süresi ve söküm bitiş tarihi.
• Kiralama Bedeli ve Ödeme Koşulları: Güncel piyasa koşullarına uygun, KDV dahil veya hariç kiralama bedeli, ödeme planı (peşin, taksitli, avans vb.) ve gecikme faiz oranları.
• Teslimat, Kurulum ve Söküm: İskelenin projeye teslim edileceği yer, kurulum ve söküm zamanlaması, bu işlemlerin kim tarafından (tedarikçi veya işveren personeli) ve hangi standartlarda yapılacağı.
• Güvenlik Yükümlülükleri: İskelenin kurulumu ve kullanımı sırasında uyulacak İSG mevzuatı, standartlar (örn. TS EN 12810, TS EN 12811 serisi) ve projeye özel güvenlik tedbirleri. Tedarikçinin iskelenin güvenli bir şekilde kurulup teslim edildiğini belgeleyen raporları sunma yükümlülüğü.
• Bakım ve Onarım: İskelenin kullanım süresi boyunca bakım ve onarımından sorumlu taraf. Olası hasar durumlarında izlenecek prosedürler.
• Sigorta ve Sorumluluk: Kaza, hasar veya üçüncü şahıs zararları durumlarında sorumluluk dağılımı ve gerekli sigortaların (örn. genel sorumluluk sigortası) kim tarafından yaptırılacağı.
• Devir ve Alt Yüklenici Kullanımı: İskelenin üçüncü şahıslara devredilip devredilemeyeceği veya alt yükleniciler tarafından kullanılıp kullanılamayacağı.
• Teslim Alma ve İade Koşulları: İskelenin kullanım sonunda hangi durumda ve hangi prosedürle iade edileceği.
• Uyuşmazlıkların Çözümü: Anlaşmazlıkların nasıl çözüleceği (örn. tahkim, mahkeme).
• Mücbir Sebepler: Sözleşmenin feshini gerektirebilecek mücbir sebeplerin (doğal afetler, grevler vb.) tanımlanması.

İskele Kiralama Sözleşmesi Nasıl Çalışır?

İskele kiralama süreci, genellikle şu adımları izler:

1. İhtiyaç Analizi ve Teklif Alma: İşveren veya yetkilisi, projenin gerektirdiği iskele tipini, yüksekliğini, kapasitesini ve kullanım süresini belirler. Ardından, güvenilir ve sertifikalı iskele kiralama firmalarından detaylı teklifler alır. Tekliflerde iskelenin teknik özellikleri, kurulum ve söküm hizmetleri, sigorta kapsamı ve toplam maliyet gibi bilgiler yer almalıdır.
2. Tedarikçi Seçimi ve Sözleşme Hazırlığı: Alınan teklifler değerlendirilir, firmanın referansları, İSG belgeleri ve sertifikaları incelenir. Uygun tedarikçi ile anlaşmaya varıldıktan sonra, yukarıda belirtilen unsurları içeren detaylı bir iskele kiralama sözleşmesi hazırlanır. Bu aşamada, sözleşme maddelerinin İSG mevzuatına ve ISO standartlarına uygunluğu bir İSG uzmanı tarafından gözden geçirilmelidir.
3. İskele Kurulumu: Sözleşmede belirtilen tarihte, tedarikçi firma tarafından, yetkili ve deneyimli personelce iskele kurulumu gerçekleştirilir. Kurulum sırasında işveren temsilcisinin gözetimi ve denetimi esastır. Kurulumun tamamlanmasının ardından, iskelenin güvenli kullanımına dair belgeler (örn. risk değerlendirmesi, kullanım kılavuzu) işverene teslim edilir.
4. Kullanım Süreci: İskelenin kullanım süresi boyunca, işveren, iskelenin güvenli kullanımından ve projedeki İSG kurallarına uygunluğundan sorumludur. Tedarikçi ise, iskelenin periyodik kontrollerini ve olası arızalar durumunda müdahale sorumluluğunu üstlenebilir (sözleşmeye bağlı olarak).
5. İskele Sökümü ve İade: Kullanım süresi sona erdiğinde, sözleşmede belirtilen prosedürlere uygun olarak iskele sökülür. Söküm sonrası iskele, sözleşmede belirlenen koşullarda tedarikçiye iade edilir. İade sırasında iskelenin durumu kontrol edilir ve herhangi bir hasar varsa sözleşmedeki ilgili maddeye göre işlem yapılır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iskele kiralama ve kullanımı, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler tarafından sıkı bir şekilde düzenlenmiştir. 2025 yılı itibarıyla bu mevzuat, iş kazalarını önlemeye ve çalışanların güvenliğini en üst düzeye çıkarmaya odaklanmaktadır.

Temel Yasal Metinler:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenin genel yükümlülüklerini, risk değerlendirmesi yapma zorunluluğunu, çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimini, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alımını zorunlu kılar.
• Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG: 20.06.2015 - 29390): İnşaat ve şantiyelerde iskelelerin tasarımı, üretimi, montajı, kullanımı ve sökümü ile ilgili özel hükümler içerir. Bu yönetmelik, iskelelerin TS EN standartlarına uygun olmasını, yetkili ve deneyimli kişilerce kurulmasını ve düzenli olarak kontrol edilmesini zorunlu kılar.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG: 25.04.2013 - 28628): İskeleleri de kapsayan iş ekipmanlarının periyodik kontrollerinin yapılma zorunluluğunu ve bu kontrolleri yapacak yetkili kişi/kurumları belirler.

ISO Standartları ve Uygulamaları (2025 Güncel Yaklaşım):

• ISO 45001:2018 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri): Bu standart, iskele kiralama sürecinin de dahil olduğu tüm iş süreçlerinde proaktif bir İSG kültürü oluşturmayı hedefler. Kiralama sözleşmelerinde, tedarikçinin ISO 45001 belgesine sahip olması, güvenilirliğin bir göstergesi olarak kabul edilir.
• TS EN 12810 ve TS EN 12811 Serisi Standartlar: Bu Avrupa standartları, cephe iskelelerinin tasarımı, üretimi, montajı, kullanımı ve test yöntemlerini belirler. İskele kiralama sözleşmelerinde, kiralanan iskelenin bu standartlara uygun olduğunun garanti edilmesi gerekmektedir.

2025 yılında, mevzuatın yanı sıra, tedarikçi firmaların işverenlere iskelenin güvenli kurulumuna dair teknik bilgi ve belgeleri (örn. montaj talimatları, taşıma kapasitesi belgeleri, risk analizleri) eksiksiz sunması ve işverenin bu belgeleri titizlikle incelemesi yasal bir zorunluluk haline gelmiştir.

Kimler İçin Gereklidir?

İskele kiralama sözleşmesi, aşağıdaki durumlarda ve kurumlar için zorunludur:

• İnşaat ve Taahhüt Firmaları: Bina inşaatı, tadilatı, dış cephe kaplaması, boyama gibi işlerde yüksekte çalışmak için iskele ihtiyacı olan tüm firmalar.
• Sanayi Tesisleri: Fabrika bakımı, onarımı, montajı veya denetimi gibi yüksekte yapılan işlemler için iskele kullanan işletmeler.
• Enerji Sektörü: Rüzgar türbini bakımı, enerji iletim hatları onarımı gibi alanlarda iskele kullanan kurumlar.
• Tarihi Eser Restorasyonu: Anıtlar, tarihi binalar gibi hassas yapıların restorasyonunda çalışan ekipler.
• Etkinlik ve Sahne Kurulumu: Konser, festival, fuar gibi etkinliklerde sahne, ses kulesi veya aydınlatma sistemleri için iskele kuran organizasyon firmaları.
• Denizcilik Sektörü: Gemi bakımı ve onarımı gibi alanlarda iskele kullanan tersaneler ve işletmeler.
• Herhangi Bir Yüksekte Çalışma Faaliyeti Yürüten Tüm İşverenler: İşin niteliği gereği güvenli bir çalışma platformuna ihtiyaç duyan ve bu platformu kiralama yoluyla temin eden tüm gerçek ve tüzel kişiler.

Özetle, iskelenin geçici olarak kurulup kullanılacağı ve bu süreçte iş sağlığı ve güvenliği risklerinin bulunduğu her durumda, kiralayan ve kiralayan arasında yasal geçerliliği olan bir iskele kiralama sözleşmesi yapılması, hem işverenin hem de çalışanların güvenliği açısından kaçınılmazdır.

Avantajları ve Faydaları

Doğru hazırlanmış bir iskele kiralama sözleşmesi, projelere önemli avantajlar sağlar:

• Yasal Uyumluluk ve Güvenlik: En önemli avantajı, 6331 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere tam uyum sağlayarak yasal yaptırımlardan kaçınmaktır. Ayrıca, ISO standartlarına uygunluk, iş kazası riskini minimize eder ve çalışanların güvenliğini üst düzeye çıkarır.
• Maliyet Kontrolü: İskele satın almak yerine kiralamak, özellikle kısa veya orta vadeli projelerde önemli bir maliyet avantajı sunar. Sözleşme, kiralama bedelini ve ek masrafları net bir şekilde belirleyerek bütçeleme kolaylığı sağlar.
• Esneklik ve Verimlilik: Proje ihtiyaçlarına göre farklı tip ve boyutlarda iskele kiralama imkanı, iş süreçlerinde esneklik ve verimlilik sağlar. İhtiyaç duyulduğunda iskelelerin kolayca temin edilmesi, projenin zamanında tamamlanmasına katkıda bulunur.
• Teknik Uzmanlık ve Bakım: Güvenilir iskele kiralama firmaları, iskelenin kurulumu, bakımı ve sökümü konusunda teknik uzmanlık sunar. Bu, işverenin bu konularda ek personel veya ekipman yatırımı yapmasını engeller ve iş yükünü azaltır.
• Risk Yönetimi: Sözleşme, olası kaza ve hasar durumlarında sorumlulukları netleştirerek riskleri yönetilebilir hale getirir. Sigorta yükümlülüklerinin belirlenmesi, finansal kayıpları önlemeye yardımcı olur.
• Kalite Güvencesi: ISO ve TS EN standartlarına uygun iskelelerin kiralanması, kullanılan malzemenin kalitesini ve güvenliğini garanti eder.