Polatlı, Ankara Belge Kararı: 2025 Güncel Durum ve İSO BELGELENDİRME Süreci

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında faaliyet gösteren işletmelerin operasyonel mükemmelliğini ve yasal uyumluluğunu belgeleyen en kritik süreçlerden biri olan Belge Kararı, 2025 yılı itibarıyla daha da önem kazanmıştır. Bu kapsamlı rehberde, Belge Kararı'nın ne olduğunu, neden zorunlu olduğunu, nasıl uygulandığını ve işletmeniz için sunduğu avantajları detaylı bir şekilde ele alacağız. Özellikle ISO 45001:2018 standardı ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde güncel bilgileri bulacaksınız. Hedef kitlemiz; İSG süreçlerini iyileştirmek, yasal gereklilikleri eksiksiz yerine getirmek ve uluslararası standartlarda bir yönetim sistemi kurmak isteyen tüm işverenler, İSG profesyonelleri ve yöneticilerdir. 2025'te Belge Kararı'nın güncel durumu, mevzuat değişiklikleri ve teknolojik gelişmeler ışığında ele alınacaktır.

Belge Kararı Nedir?

Belge Kararı, bir işletmenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetim sisteminin, ilgili ulusal mevzuata ve uluslararası standartlara (özellikle ISO 45001:2018) uygunluğunu değerlendiren ve bu uygunluk sonucunda belge verilip verilmeyeceğine dair verilen resmi bir karardır. Bu karar, bağımsız ve yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşu tarafından, titiz bir denetim süreci sonucunda alınır. Belge Kararı, işletmenin İSG risklerini ne kadar etkin yönettiğini, çalışanlarının güvenliğini ne ölçüde sağladığını ve sürdürülebilir bir İSG kültürü oluşturup oluşturmadığını gösterir. 2025 yılı itibarıyla, Belge Kararı sadece bir uyumluluk göstergesi olmanın ötesinde, işletmelerin rekabet avantajı elde etmelerini sağlayan stratejik bir araç haline gelmiştir. Bu süreç, işletmenin İSG politikalarının, prosedürlerinin, uygulamalarının ve performansının objektif bir şekilde değerlendirilmesini içerir.

Belge Kararı Nasıl Çalışır? (2025 Güncel Süreç)

Belge Kararı süreci, genel hatlarıyla aşağıdaki adımları içerir ve 2025 itibarıyla dijitalleşme ve veri analitiği gibi unsurlarla daha da entegre hale gelmiştir:

1. Başvuru ve Ön Değerlendirme: İşletme, yetkili bir belgelendirme kuruluşuna (örneğin, isgteklif.com üzerinden hizmet alabileceğiniz uzman kuruluşlar aracılığıyla) ISO 45001 veya ilgili İSG standartları için belge başvurusunda bulunur. Bu aşamada işletmenin temel İSG bilgileri, organizasyon yapısı ve kapsamı belirlenir.

2. Dokümantasyon İncelemesi: Belgelendirme kuruluşu, işletmenin İSG politika ve prosedürlerini, risk değerlendirmelerini, acil durum planlarını, eğitim kayıtlarını ve diğer ilgili İSG dokümanlarını inceler. Bu inceleme, 2025'te daha çok dijital platformlar üzerinden ve yapay zeka destekli araçlarla yapılabilmektedir.

3. Saha Denetimi (Aşama 1 ve Aşama 2):

• Aşama 1 Denetimi: İşletmenin İSG yönetim sisteminin dokümantasyona uygunluğunun ve sistemin kurulmaya hazır olup olmadığının yerinde tespiti yapılır. Bu aşama genellikle uzaktan veya hibrit modellerle de gerçekleştirilebilir.
• Aşama 2 Denetimi: İşletmenin İSG yönetim sisteminin etkin bir şekilde uygulanıp uygulanmadığının, hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının ve çalışanların katılımının yerinde denetlenmesidir. 2025'te bu denetimlerde, sensör teknolojileri, mobil uygulamalar ve gerçek zamanlı veri toplama araçları daha yoğun kullanılmaktadır.

4. Belge Kararı: Denetim bulgularına dayanarak, belgelendirme kuruluşu bir rapor hazırlar. Bu rapor, işletmenin standartlara uygunluğunu, varsa uygunsuzlukları ve iyileştirme alanlarını belirtir. Denetim ekibinin ve belgelendirme komitesinin değerlendirmesi sonucunda, işletmeye belge verilmesi veya verilmemesi yönünde resmi bir karar alınır.

5. Belge Verilmesi ve Gözetim Denetimleri: Karar olumlu ise, işletmeye belirli bir süre için geçerli olan ISO 45001 belgesi verilir. Belgenin geçerliliğini koruması için düzenli aralıklarla (genellikle yıllık) gözetim denetimleri yapılır. Bu denetimler, sistemin sürekli iyileştirilmesini sağlar.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat (2025 Güncel Durum)

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere çeşitli yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Bu kanun, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü tutmaktadır. ISO 45001 gibi uluslararası standartların belgelendirilmesi, bu yasal yükümlülüklerin yerine getirildiğinin güçlü bir kanıtı olarak kabul edilir ve 2025 itibarıyla birçok kamu ihalesi ve özel sektör sözleşmesinde aranan bir şart haline gelmiştir. Özellikle:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin risk değerlendirmesi yapma, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme, eğitim verme ve acil durum planları hazırlama gibi temel yükümlülüklerini belirler.
• İlgili Yönetmelikler: Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gibi yönetmelikler, belirli risk alanlarına yönelik detaylı düzenlemeler getirir.
• ISO 45001:2018 Standardı: İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri için uluslararası bir standarttır. İşletmelerin İSG performansını sürekli iyileştirmelerini hedefler. 2025'te bu standardın güncel yorumları ve sektörel rehberler daha fazla önem taşımaktadır.

Belge Kararı, bu yasal gerekliliklerin bir yönetim sistemi çerçevesinde ne kadar etkin karşılandığını somutlaştırdığı için yasal uyumluluk açısından kritik öneme sahiptir.

Kimler İçin Gereklidir? (2025 Perspektifi)

Belge Kararı ve ISO 45001 belgelendirme süreci, prensip olarak tüm işyerleri için faydalı olmakla birlikte, bazı sektörler ve işletmeler için daha da öncelikli hale gelmiştir:

• Riskli Sektörler: İnşaat, imalat, madencilik, kimya sanayi, enerji gibi yüksek riskli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler.
• Kamu İhalelerine Katılanlar: Kamu ihalelerinde, ISO 45001 belgesi, İSG yönetim sisteminin gücünü gösteren önemli bir referans noktasıdır. 2025'te bu tür ihalelerde belge şartı daha yaygınlaşmıştır.
• Uluslararası İlişkiler: Yabancı ortaklı firmalar, uluslararası tedarik zincirinde yer alanlar veya dış pazarlara ürün/hizmet sunan işletmeler.
• Kurumsal Sorumluluk Bilinci Yüksek İşletmeler: Çalışanlarının refahına ve güvenliğine önem veren, marka itibarını güçlendirmek isteyen her ölçekteki işletme.
• Yasal Gereklilikler: 6331 Sayılı Kanun kapsamında belirli tehlike sınıflarında yer alan ve risk değerlendirmesi sonucunda İSG yönetim sistemi kurması gereken işletmeler.

2025 itibarıyla, sadece yasal zorunlulukları yerine getirmek adına değil, aynı zamanda operasyonel verimliliği artırmak, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak, sigorta maliyetlerini düşürmek ve çalışan memnuniyetini yükseltmek amacıyla da Belge Kararı'nın önemi artmaktadır.

Avantajları ve Faydaları (2025 Güncel Değerlendirme)

Belge Kararı'nın alınması ve ISO 45001 belgesine sahip olunması, işletmelere pek çok önemli avantaj sunar:

• Yasal Uyumluluk ve Risk Azaltma: Yasal mevzuata uyumu kolaylaştırır, denetimlerde olumlu sonuçlar alınmasını sağlar ve olası cezaları önler.
• İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Azalması: Sistemli bir risk yönetimi sayesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları önemli ölçüde azalır.
• Operasyonel Verimlilik Artışı: Güvenli çalışma ortamı, iş akışını hızlandırır, kesintileri azaltır ve genel verimliliği artırır.
• Maliyet Tasarrufu: İş kazaları, iş gücü kaybı, tazminatlar ve sigorta primlerindeki düşüşler sayesinde önemli maliyet tasarrufu sağlanır.
• Marka İtibarı ve Güvenilirlik: Müşteriler, tedarikçiler ve paydaşlar nezdinde işletmenin güvenilirliği ve kurumsal itibarı artar.
• Çalışan Motivasyonu ve Bağlılığı: Çalışanların kendilerini güvende hissetmesi, motivasyonlarını ve şirkete bağlılıklarını artırır.
• Rekabet Avantajı: Özellikle uluslararası pazarlarda ve büyük projelerde ISO 45001 belgesi, işletmelere önemli bir rekabet avantajı sağlar. 2025'te bu avantaj daha da belirginleşmiştir.
• Sürekli İyileştirme Kültürü: Belgelendirme süreci, işletme içinde sürekli iyileştirme kültürünün yerleşmesine katkı sağlar.