Bolu Liman Hizmetlerinde Tally ve Gözetim (Surveyor): 2025 Rehberi

Liman operasyonlarının sorunsuz ve güvenli bir şekilde yürütülmesi, ticari faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşır. Bu karmaşık süreçte, tally ve gözetim (surveyor) hizmetleri, yüklerin doğru bir şekilde sayılması, miktarının belirlenmesi, durumunun tespiti ve hasar kontrolünün yapılması gibi kritik görevleri üstlenir. Özellikle 2025 yılı itibarıyla, küresel ticaretin artan hacmi ve uluslararası standartlara uyumun zorunluluğu, bu hizmetlerin profesyonelce sunulmasını bir gereklilik haline getirmiştir. Tally ve gözetim uzmanları, limanlarda gerçekleşen her türlü yükleme, boşaltma ve aktarma işleminin doğruluğunu ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu hizmetler, hem gemi sahipleri hem de kara tarafındaki mal sahipleri için riskleri minimize etmeyi, ticari anlaşmazlıkları önlemeyi ve operasyonel verimliliği artırmayı hedefler. Hedef kitlemiz, liman işletmecileri, gemi acenteleri, navlun şirketleri, sigorta firmaları, depolama tesisleri ve her türlü lojistik firmasıdır. 2025 güncel durumu, teknolojik gelişmelerin de etkisiyle daha veri odaklı ve anlık raporlama imkanları sunan sistemlere doğru evrilmiştir.

Tally ve Gözetim (Surveyor) Nedir?

Tally ve gözetim (surveyor), limanlarda gemilere yüklenen veya gemilerden boşaltılan yüklerin miktarını, durumunu ve özelliklerini detaylı bir şekilde kaydeden, belgeleyen ve raporlayan profesyonel bir hizmettir. Bu hizmetin temel amacı, yükün başlangıç noktasından varış noktasına kadar geçen tüm süreçlerde doğru bir envanter takibi sağlamaktır. Tally, yüklerin adet, ağırlık veya hacim bazında hassas sayımını ifade ederken, gözetim (surveyor) ise yükün genel durumunu, ambalaj bütünlüğünü, olası hasarları ve standartlara uygunluğunu denetlemeyi kapsar. 2025 itibarıyla bu hizmetler, sadece fiziksel sayımla sınırlı kalmayıp, gelişmiş veri toplama araçları, drone teknolojileri ve dijital raporlama sistemleri ile desteklenmektedir. Bu sayede, yükleme/boşaltma işlemleri sırasında meydana gelebilecek her türlü tutarsızlık veya hasar anında tespit edilerek belgelenir. Gözetim uzmanları (surveyor), yükün hasar görmemiş olduğunu teyit etmek veya meydana gelen hasarın türünü, nedenini ve derecesini belirlemek için uzmanlıklarını kullanırlar. Bu süreçler, uluslararası ticaretin şeffaflığı ve güvenilirliği için kritik bir rol oynar.

2025 Güncel Bilgiler ve Teknolojiler:

• Dijital Raporlama Sistemleri: Anlık veri girişi ve bulut tabanlı raporlama ile coğrafi konumdan bağımsız erişim.
• Drone ve Görüntüleme Teknolojileri: Büyük alanların ve yüksekteki yüklerin hızlı ve güvenli bir şekilde taranması.
• IoT (Nesnelerin İnterneti) Entegrasyonu: Yüklerin sıcaklık, nem gibi çevresel koşullarının anlık takibi.
• Yapay Zeka Destekli Analiz: Hasar tespiti ve miktar doğruluğu için ön analiz yetenekleri.
• Blockchain Tabanlı Kayıtlar: Veri bütünlüğü ve güvenliği için dağıtık defter teknolojisi kullanımı.

Tally ve Gözetim Süreçlerinde Temel Unsurlar:

Tally ve Gözetim (Surveyor) Nasıl Çalışır?

Tally ve gözetim hizmetlerinin işleyişi, operasyonun türüne, yükün niteliğine ve tarafların taleplerine göre değişiklik gösterse de genel bir çerçevesi bulunmaktadır. 2025 itibarıyla bu süreçler, teknolojik entegrasyonlarla daha hızlı, şeffaf ve doğru hale gelmiştir.

İşleyiş Adımları:

1. Talep ve Planlama: Müşteri (gemi sahibi, acente, mal sahibi vb.) tarafından tally ve gözetim hizmeti talebi oluşturulur. Talebe göre hizmetin kapsamı, zamanlaması ve özel gereksinimleri belirlenir.
2. Sahaya Erişim ve Hazırlık: Uzman gözetim personeli, belirlenen liman operasyon alanına erişim sağlar. Gerekli güvenlik eğitimleri ve ekipman hazırlıkları tamamlanır.
3. Yükleme/Boşaltma Süreci Takibi: Operasyon başladığında, uzmanlar yüklerin gemiye yüklenmesi veya gemiden boşaltılması süreçlerini yakından takip eder.
4. Tally İşlemleri: Her bir yük birimi (konteyner, palet, çuval vb.) belirlenen yöntemlerle sayılır ve kaydedilir. Ağırlık bazlı yüklemelerde tartım işlemleri takip edilir veya belgeler kontrol edilir.
5. Gözetim ve Durum Tespiti: Yüklerin ambalaj durumları, üzerlerindeki etiketlemeler, olası dış etkenlerden kaynaklanan hasarlar (yırtık, ezilme, ıslanma vb.) detaylı olarak incelenir.
6. Hasar Tespiti ve Belgeleme: Herhangi bir hasar tespit edildiğinde, durumun tüm detayları (hasarın yeri, boyutu, türü, olası nedeni) fotoğraflar, videolar ve detaylı notlarla belgelenir.
7. Veri Kaydı ve Raporlama: Toplanan tüm veriler (sayımlar, gözlemler, hasar bilgileri) dijital platformlara veya raporlama şablonlarına işlenir. 2025 güncel sistemlerde bu işlem genellikle mobil cihazlar veya tabletler aracılığıyla anlık olarak yapılır.
8. Ara Raporlama (Gerektiğinde): Operasyonun kritik aşamalarında veya özel taleplerde ara raporlar sunulabilir.
9. Nihai Raporlama: Operasyon tamamlandıktan sonra, tüm bulguları içeren detaylı bir nihai rapor hazırlanır. Bu rapor, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde veya sigorta süreçlerinde temel belge niteliği taşır.
10. Müşteriye Teslim: Hazırlanan nihai rapor, dijital veya basılı formatta ilgili taraflara teslim edilir.

2025 Yılında Uygulanan Gelişmiş Yöntemler:

• RFID ve Barkod Okuyucular: Yüklerin hızlı ve hatasız tanımlanması için kullanılır.
• Mobil Uygulamalar: Saha personelinin verileri anlık olarak girebildiği, fotoğraf ve video ekleyebildiği özel geliştirilmiş uygulamalar.
• Kamera Sistemleri ve Görüntü Analizi: Yükleme/boşaltma alanlarının sürekli izlenmesi ve kayıt altına alınması.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Liman hizmetlerinde tally ve gözetim (surveyor) hizmetlerinin sunulması ve alınması, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çeşitli yasal düzenlemeler ve standartlarla belirlenmiştir. 2025 itibarıyla bu mevzuatlara uyum, operasyonların yasal zeminde yürütülmesi için zorunludur.

Temel Yasal Dayanaklar:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Liman sahalarında çalışan tüm personelin güvenliğini sağlamak, risk değerlendirmesi yapmak ve gerekli önlemleri almak bu kanunun kapsamındadır. Tally ve gözetim hizmeti veren personelin de bu kanun çerçevesinde güvenli çalışma koşullarına sahip olması ve eğitimli olması gereklidir.
• Türkiye Limanları Çevre Yönetimi Yönetmeliği ve İlgili Diğer Liman Yönetmelikleri: Liman operasyonlarının çevresel etkileri ve genel işleyişine dair kuralları belirler. Yüklerin güvenli elleçlenmesi ve çevreye zarar vermemesi gözetim hizmetlerinin bir parçasıdır.
• Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Düzenlemeleri: SOLAS (Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi) ve MARPOL (Denizlerin Gemilerden Kirliliğinin Önlenmesi Sözleşmesi) gibi uluslararası sözleşmeler, limanlarda yürütülen operasyonların uluslararası standartlara uygunluğunu zorunlu kılar.
• Ticaret Kanunları ve Sözleşmeleri: Malların taşınması ve teslimine ilişkin ulusal ve uluslararası ticaret kanunları, taşıma sözleşmeleri ve konşimentolar, tally ve gözetim raporlarının yasal geçerliliğini belirler.
• Sigorta Mevzuatı: Yük sigortası poliçeleri, hasar tespiti ve raporlaması için genellikle bağımsız gözetim kuruluşlarının raporlarına dayanır.

ISO Standartları:

• ISO 45001:2018 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri): Tally ve gözetim hizmeti veren kuruluşların, çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamak için uyguladığı sistemlerin standartlarını belirler.
• ISO 17020 (Uygunluk Değerlendirmesi - Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmasına İlişkin Çeşitli Tiplerdeki Kuruluşların İşleyişi İçin Kriterler): Bağımsız gözetim kuruluşlarının yetkinlik ve tarafsızlık kriterlerini belirler. Tally ve gözetim hizmeti sunan firmaların bu standarda uyum sağlaması, hizmetlerinin güvenilirliğini artırır.

2025 Güncel Mevzuat Eğilimleri:

• Dijitalleşme ve Veri Güvenliği: Raporlama ve veri saklama süreçlerinde dijitalleşmenin artmasıyla birlikte, veri güvenliği ve gizliliğine ilişkin yeni düzenlemeler getirilmesi beklenmektedir.
• Çevresel Etki Değerlendirmeleri: Liman operasyonlarının çevresel etkilerinin daha sıkı denetlenmesi ve raporlanması, gözetim hizmetlerinin kapsamını genişletebilir.
• Siber Güvenlik: Dijitalleşen raporlama sistemlerinin siber saldırılara karşı korunması için ek güvenlik önlemleri ve yasal düzenlemeler ön plana çıkmaktadır.

Bu yasal çerçeveye uyum, hizmet sağlayıcıların yetkinliğini ve güvenilirliğini pekiştirirken, mal sahipleri ve diğer paydaşlar için de haklarını güvence altına alır.

Kimler İçin Gereklidir?

Liman hizmetlerinde tally ve gözetim (surveyor) hizmetleri, operasyonun niteliğine ve tarafların risk yönetimi stratejilerine bağlı olarak geniş bir kitle için gereklilik arz eder. 2025 itibarıyla bu hizmetlerin önemi, artan küresel ticaret hacmi ve karmaşık tedarik zincirleri nedeniyle daha da artmıştır.

Temel İhtiyaç Duyan Taraflar:

• Gemi Sahipleri ve Armatörler: Yükleme ve boşaltma sırasında geminin hasar görmemesi, yüklerin doğru bir şekilde gemiye yerleştirilmesi ve gemi yükleme planına uyulması için gözetim hizmeti alırlar.
• Navlun Şirketleri ve Yük Sahipleri (Mal Sahipleri): Taşıdıkları veya taşıttırdıkları yüklerin miktarının ve durumunun doğru bir şekilde belgelenmesini, taşıma süresince olası hasarlardan korunmayı ve teslimatın sözleşmeye uygunluğunu sağlamak isterler.
• Liman İşletmecileri: Operasyonel verimliliği artırmak, liman içinde gerçekleşen tüm yük hareketlerinin kaydını tutmak ve olası aksaklıkları yönetmek amacıyla tally ve gözetim hizmetlerinden faydalanırlar.
• Acenteler (Gemi ve Yük Acenteleri): Hem gemi hem de yük sahipleri adına hareket ederek, operasyonların sözleşmelere uygun, güvenli ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamak için bu hizmetleri organize ederler.
• Sigorta Şirketleri: Yük sigortası poliçeleri kapsamında, hasar durumlarında bağımsız gözetim raporlarına dayanarak tazminat ödemelerini gerçekleştirirler. Bu nedenle, hasar tespiti ve raporlaması konusunda uzman gözetim hizmetleri onlar için kritik öneme sahiptir.
• Depolama ve Antrepo İşletmecileri: Depolanan veya antrepoya alınan malların giriş ve çıkış sayımlarının doğruluğunu teyit etmek için bu hizmetleri kullanabilirler.
• Bankalar ve Finans Kuruluşları: Ticari işlemlerde, özellikle akreditifli işlemlerde, yüklerin teslim edildiğini ve miktarının doğru olduğunu teyit etmek için gözetim raporlarını referans alabilirler.
• Uluslararası Ticaret Yapan Firmalar: İhracat ve ithalat operasyonlarında, tedarik zincirinin her aşamasında şeffaflık ve doğruluk sağlamak amacıyla tally ve gözetim hizmetlerini tercih ederler.
• Devlet Kurumları ve Gümrük Otoriteleri: Bazı durumlarda, yasal gereklilikler veya güvenlik standartları gereği, yüklerin denetlenmesi ve kayıt altına alınması için bu hizmetlere ihtiyaç duyulabilir.

2025 itibarıyla, küresel tedarik zincirlerindeki belirsizlikler ve risklerin artması, bu hizmetlerin daha proaktif bir şekilde talep edilmesine yol açmaktadır.

Avantajları ve Faydaları

Liman hizmetlerinde tally ve gözetim (surveyor) hizmetlerinin alınması, operasyonel verimlilikten ticari güvenliğe kadar birçok alanda önemli avantajlar ve faydalar sağlar. 2025 güncelinde, bu faydalar teknolojik gelişmelerle daha da artmaktadır.

Başlıca Avantajlar ve Faydalar:

• Doğruluk ve Hassasiyet: Yüklerin miktarının ve durumunun profesyonelce sayılması ve belgelenmesi, insan hatası riskini minimize eder ve operasyonel doğruluğu sağlar.
• Anlaşmazlıkların Önlenmesi: Yükleme/boşaltma sırasında meydana gelebilecek miktar eksikliği, fazlalığı veya hasar gibi konularda net ve tarafsız belgeler sunarak, ileride ortaya çıkabilecek ticari anlaşmazlıkları ve hukuki süreçleri önler.
• Hasar Tespiti ve Tazminat Süreçlerinin Hızlanması: Olası hasarların anında ve detaylı bir şekilde belgelenmesi, sigorta süreçlerinin daha hızlı ilerlemesine ve hak sahiplerinin tazminatlarını daha çabuk almasına olanak tanır.
• Operasyonel Verimlilik: Net sayım ve durum bilgileri, liman operasyonlarının daha planlı ve akıcı yürütülmesine yardımcı olur. Hatalı yüklemelerin veya eksikliklerin erkenden tespiti, zaman kaybını önler.
• Risk Yönetimi: Yüklerin taşınma süresince maruz kalabileceği riskler (kayıp, hasar, çalınma vb.) gözetim süreçleriyle daha iyi yönetilir.
• Şeffaflık ve Güvenilirlik: Tüm süreçlerin bağımsız bir uzman tarafından belgelenmesi, taraflar arasında güven oluşturur ve ticari işlemlerde şeffaflık sağlar.
• Maliyet Kontrolü: Hatalı veya eksik teslimatlar nedeniyle oluşabilecek ek maliyetler (navlun iadeleri, sigorta farkları, yeniden yükleme maliyetleri vb.) önlenmiş olur.
• Uluslararası Standartlara Uygunluk: Profesyonel gözetim hizmetleri, uluslararası ticaretin gerektirdiği standartlara uyumu kolaylaştırır.
• Gelişmiş Raporlama ve Analiz: 2025 güncel teknolojileriyle sunulan dijital raporlar, operasyonel verilerin daha kolay analiz edilmesine ve gelecekteki operasyonlar için iyileştirme alanlarının belirlenmesine olanak tanır.
• Çevresel Güvenlik: Tehlikeli madde elleçlemelerinde veya çevresel risk taşıyan operasyonlarda, gözetim uzmanları çevresel standartlara uyumun sağlanmasına da katkıda bulunabilir.

Bu faydalar, liman operasyonlarının hem ticari hem de operasyonel açıdan daha sağlam ve güvenilir bir zemine oturmasını sağlar.