Erzurum NOA (Notice of Arrival): Liman Hizmetlerinde Güncel Yasal Süreçler ve Uygulamalar

Liman operasyonlarının sorunsuz ve güvenli bir şekilde yürütülmesi, uluslararası ticaretin ve lojistiğin temel taşlarından biridir. Bu operasyonların ayrılmaz bir parçası olan NOA (Notice of Arrival), yani Varış Bildirimi, 2025 yılı itibarıyla hem yasal uyumluluk hem de operasyonel verimlilik açısından büyük önem taşımaktadır. Liman hizmetleri sektöründe 15 yılı aşkın tecrübemle, bu kritik belgenin ne anlama geldiğini, yasal gerekliliklerini, uygulama süreçlerini ve sunduğu avantajları en güncel bilgilerle sizlere sunacağım. Bu rehber, gemi acenteleri, liman işletmecileri, armatörler ve ilgili tüm paydaşlar için kapsamlı bir başvuru kaynağı olacaktır. Özellikle 2025 sonrası mevzuat güncellemeleri ve ISO 45001:2018 ile uyumlu iş sağlığı ve güvenliği (İSG) prensipleri çerçevesinde NOA süreçlerini ele alacağız.

NOA (Notice of Arrival) Nedir? Detaylı Açıklama ve 2025 Güncel Bilgiler

NOA (Notice of Arrival), bir geminin belirlenen bir limana varmadan önce, ilgili liman otoritesine, gümrük birimlerine, pilotaj hizmetlerine ve diğer zorunlu birimlere gönderdiği resmi bir bildirimdir. Bu bildirim, geminin varış zamanı, kimliği, durumu, taşıdığı yük ve mürettebat hakkında kritik bilgileri içerir. NOA'nın temel amacı, limanın varış öncesinde gerekli hazırlıkları yapabilmesini sağlamak, operasyonel akışı düzenlemek, güvenlik önlemlerini almak ve ilgili resmi prosedürleri başlatmaktır.

2025 yılı itibarıyla NOA bildirimlerinin kapsamı ve içeriği, uluslararası denizcilik kuralları ve ulusal mevzuattaki güncellemelerle daha da genişlemiştir. Bu güncellemeler, özellikle siber güvenlik, çevresel etki değerlendirmeleri ve acil durum müdahale planlaması gibi alanlarda ek bilgi taleplerini de beraberinde getirmektedir. NOA, sadece bir formalite olmanın ötesinde, liman güvenliği ve verimliliğini doğrudan etkileyen stratejik bir araç haline gelmiştir.

NOA Bildiriminin İçermesi Gereken Temel Bilgiler (2025 Güncel Standartlar):

• Gemi Bilgileri: Gemi adı, IMO numarası, çağrı işareti, bayrağı, boyutları, tonajı.
• Seyahat Bilgileri: Son limanı, kalkış tarihi/saati, tahmini varış tarihi/saati (ETA), rotası.
• Yük Bilgileri: Yükün türü (tehlikeli madde olup olmadığı, miktarı), elleçleme gereksinimleri.
• Mürettebat Bilgileri: Mürettebat sayısı, sağlık durumları (salgın hastalık risklerine karşı güncel beyanlar).
• Gerekli Hizmetler: Kılavuz kaptan talebi, römorkör ihtiyacı, karina kontrolü, yakıt ikmali, kumanya vb.
• Güvenlik Bilgileri: ISPS Kodu (Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik Kodu) uyumluluk durumu, güvenlik planları.
• Çevresel Bilgiler: Atık yönetimi planları, emisyon bilgileri (özellikle 2025 sonrası zorunlu hale gelen bazı çevresel raporlamalarla entegre).
• İletişim Bilgileri: Gemi acentesinin ve sorumlu kişilerin iletişim detayları.

NOA (Notice of Arrival) Nasıl Çalışır? Güncel Süreç Akışı ve Uygulamalar (2025+)

NOA bildirim süreci, geminin limana yaklaşmasından itibaren başlayan ve liman operasyonlarının tamamlanmasına kadar devam eden entegre bir akışı kapsar. 2025 yılı itibarıyla bu süreç, dijitalleşme ve veri entegrasyonu ile daha da hızlanmış ve otomatize edilmiştir.

Güncel NOA Süreci Adımları (2025):

1. Bildirim Hazırlığı: Gemi, limana yaklaşmadan belirli bir süre önce (genellikle 24-72 saat önce), gemi acentesi veya kaptan tarafından NOA bildiriminin hazırlanması süreci başlar. Bu hazırlık, yukarıda belirtilen tüm gerekli bilgilerin toplanmasını içerir.
2. Resmi Bildirim Gönderimi: Hazırlanan NOA, liman otoritesinin belirlediği dijital platformlar, e-posta veya özel yazılımlar aracılığıyla ilgili tüm birimlere (liman başkanlığı, gümrük, sahil güvenlik, pilotaj, terminal işletmesi vb.) eş zamanlı olarak iletilir. 2025 sonrası birçok limanda, bildirimlerin tek bir merkezi dijital platform üzerinden yapılması zorunlu hale gelmiştir.
3. Bilgi Doğrulama ve Onay: Liman otoritesi ve ilgili birimler, alınan NOA bilgilerini kendi sistemlerinde doğrular. Gerekli görülmesi halinde ek bilgi talep edilebilir veya düzeltmeler istenebilir.
4. Operasyonel Planlama: Liman, NOA bilgilerine dayanarak yanaşma yeri tahsisi, personel planlaması, ekipman hazırlığı, güvenlik önlemleri ve gümrük işlemlerinin başlatılması gibi operasyonel planlamalarını yapar.
5. Varış ve İşlemler: Gemi limana yanaştıktan sonra, NOA'da belirtilen bilgiler üzerinden resmi işlemler başlatılır. Gümrük kontrolleri, emniyet denetimleri ve yükleme/boşaltma operasyonları bu bilgilere göre yürütülür.
6. Tamamlanma ve Raporlama: Liman operasyonları tamamlandıktan sonra, gerekli tüm işlemlerin kaydı tutulur ve ilgili raporlamalar yapılır.

Teknolojik Entegrasyonlar (2025+): Modern limanlarda NOA süreçleri, gemi trafik hizmetleri (VTS), terminal işletim sistemleri (TOS) ve ulusal tek pencere sistemleri ile entegre çalışmaktadır. Bu entegrasyon, veri akışını hızlandırır, hataları azaltır ve şeffaflığı artırır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat: NOA Kapsamında Güncel Durum (2025)

NOA bildiriminin yapılması, hem ulusal hem de uluslararası denizcilik mevzuatı tarafından sıkı bir şekilde düzenlenmiştir. 2025 yılı itibarıyla bu düzenlemeler, güvenlik, çevre ve verimlilik odaklı güncellemelerle daha da güçlendirilmiştir.

Temel Yasal Dayanaklar ve Mevzuat (2025):

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Limanlarda yürütülen tüm faaliyetler gibi NOA süreçleri de iş sağlığı ve güvenliği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir. Liman tesislerinde alınması gereken önlemler, risk değerlendirmeleri ve acil durum planları, NOA'da sunulan bilgilere göre şekillenir. ISO 45001:2018 standartları bu kapsamda yol göstericidir.
• Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Kuralları: SOLAS (Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi), MARPOL (Denizlerin Gemilerden Kirliliğinin Önlenmesi Sözleşmesi) gibi IMO sözleşmeleri, NOA bildirimlerinin içeriğini ve kapsamını doğrudan etkiler. Özellikle tehlikeli madde taşımacılığı ve çevresel düzenlemeler bu kapsamdadır.
• UN/CEFACT (Birleşmiş Milletler Ticaret Kolaylaştırma ve Elektronik Ticaret Merkezi) Standartları: Elektronik bildirim süreçlerinin standartlaştırılması konusunda önemli rol oynar.
• Ulusal Denizcilik Mevzuatı: Türkiye'de Limanlar Yönetmeliği, Gümrük Kanunu ve ilgili diğer mevzuatlar, NOA bildiriminin şekli, içeriği, gönderileceği kurumlar ve zamanlaması gibi konularda bağlayıcı hükümler içerir. 2025 sonrası güncellemelerle, dijital tek pencere sistemlerinin kullanımı daha da yaygınlaşmıştır.
• ISPS Kodu (Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik Kodu): Gemi ve liman tesislerinin güvenliği ile ilgili gereklilikleri belirler ve NOA bildirimlerinin bu kodun gerekliliklerini de içermesini zorunlu kılar.

Yasal Yaptırımlar: NOA bildiriminin eksik, hatalı veya zamanında yapılmaması, liman otoritesi tarafından para cezaları, seferden men edilme veya diğer yasal yaptırımlarla sonuçlanabilir. Bu durum, hem gemi hem de liman işletmesi için ciddi mali ve operasyonel kayıplara yol açabilir.

Kimler İçin Gereklidir? NOA Bildirim Sorumluluğu (2025 Verileri)

NOA bildirim sorumluluğu, genellikle geminin temsilcisi ve liman otoritesi arasında paylaşılan bir durumdur. Ancak, bildirim yükümlülüğünün pratikte kimler tarafından yerine getirildiği, limanların işleyişine ve sözleşmelere göre değişiklik gösterebilir. 2025 yılı itibarıyla bu sorumlulukların netleştirilmesi ve dijitalleşmesi, süreçleri daha şeffaf hale getirmiştir.

NOA Bildirimi ile Doğrudan İlgili Taraflar ve Sorumlulukları:

• Gemi Acenteleri: Genellikle NOA bildirimini hazırlayan ve ilgili kurumlara ileten birincil sorumlu taraftır. Armatör adına hareket ederek tüm gerekli bilgileri toplar ve ilgili kurumlarla koordinasyonu sağlar.
• Gemi Kaptanları: Gemiyle ilgili bilgilerin doğruluğundan ve eksiksizliğinden sorumludur. Acente ile sürekli iletişim halinde olması gereken kişidir.
• Armatörler/İşletmeciler: Gemi ve mürettebatının güvenliğinden, yasal uyumluluğundan ve gerekli belgelerin temin edilmesinden dolaylı olarak sorumludur.
• Liman Otoriteleri (Liman Başkanlıkları): Gelen bildirimleri kabul eder, doğrular, operasyonel planlamaları yapar ve ilgili diğer kamu kurumlarına (gümrük, sahil güvenlik vb.) gerekli bilgiyi iletir.
• Kılavuz Kaptanlık Hizmetleri: Gemi kaptanı ile koordineli olarak, geminin limana yanaşması ve ayrılması için gerekli hizmeti sağlar.
• Gümrük İdareleri: NOA bildirimindeki yük ve yolcu bilgilerini kullanarak gümrük işlemlerini başlatır.
• Sahil Güvenlik ve Emniyet Birimleri: Gemi güvenliği, emniyeti ve acil durum müdahalesi için NOA bilgilerini kullanır.

2025 ve Sonrası: Dijitalleşen sistemler sayesinde, NOA bildiriminin ilgili tüm birimlere eş zamanlı ve otomatik olarak iletilmesi yaygınlaşmıştır. Bu durum, veri giriş hatalarını azaltırken, sorumlulukların takibini de kolaylaştırmaktadır. Ancak, bilgilerin doğruluğunu teyit etme ve zamanında bildirim yapma sorumluluğu hala gemi acenteleri ve kaptanlardadır.

Avantajları ve Faydaları: NOA Sürecinin Liman Operasyonlarına Katkısı (2025+)

Etkin bir NOA bildirim süreci, liman operasyonlarının verimliliğini, güvenliğini ve maliyet etkinliğini önemli ölçüde artırır. 2025 yılı itibarıyla bu avantajlar, dijitalleşme ve veri analizi sayesinde daha da belirgin hale gelmiştir.

NOA Sürecinin Başlıca Avantajları ve Faydaları:

• Operasyonel Verimlilik Artışı: Limanın, geminin varışından önce gerekli tüm hazırlıkları (yanaşma yeri, personel, ekipman) yapabilmesini sağlar. Bu, geminin limanda bekleme süresini (stoppage) azaltır ve limanın genel verimliliğini artırır.
• Güvenlik İyileştirmeleri: Gemi ve yük hakkında önceden bilgi sahibi olmak, liman otoritesinin potansiyel riskleri (tehlikeli yükler, sağlık sorunları vb.) belirlemesine ve gerekli güvenlik önlemlerini almasına olanak tanır. Bu, hem liman çalışanlarının hem de gemi mürettebatının güvenliğini sağlar.
• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: NOA'nın zamanında ve doğru bildirilmesi, ulusal ve uluslararası yasal düzenlemelere uyumu garanti eder. Bu, olası para cezaları ve yasal yaptırımlardan kaçınmayı sağlar.
• Maliyet Tasarrufu: Gemi bekleme sürelerinin azalması, yakıt tüketiminin optimize edilmesi ve operasyonel süreçlerin daha sorunsuz işlemesi, hem gemi hem de liman için maliyet tasarrufu sağlar.
• Acil Durum Hazırlığı: NOA bildiriminde yer alan bilgiler, acil durum planlarının daha etkin bir şekilde hazırlanmasına ve uygulanmasına yardımcı olur.
• Çevresel Etkinin Yönetimi: Özellikle 2025 sonrası güncellemelerle, çevresel bilgiler de NOA'nın bir parçası haline gelmiştir. Bu, limanların çevresel etkilerini daha iyi yönetmelerine ve düzenlemelere uyum sağlamalarına olanak tanır.
• Şeffaflık ve İletişim: Tüm ilgili paydaşlar arasında bilgi akışını sağlayarak şeffaflığı artırır ve iletişimi güçlendirir.

2025 ve Sonrası: Akıllı liman uygulamaları, yapay zeka destekli analizler ve blockchain teknolojisinin entegrasyonu ile NOA süreçlerinin sunduğu avantajlar daha da artmaktadır. Bu teknolojiler, tahminleyici bakım, risk analizi ve operasyonel optimizasyon için daha gelişmiş veri setleri sunmaktadır.