Şırnak Palamar Ekibi: Liman Operasyonlarının Vazgeçilmez Gücü

Limanlar, küresel ticaretin kalbi olarak, gemilerin yük alıp boşalttığı, yolcu trafiğinin yoğunlaştığı kritik noktalardır. Bu dinamik ortamda, gemilerin güvenli bir şekilde yanaşmasını, ayrılmasını ve demirlemesini sağlayan palamar ekibi, operasyonel verimlilik ve can güvenliği açısından hayati bir role sahiptir. 2025 yılı itibarıyla liman hizmetlerinde palamar ekibinin önemi, teknolojik gelişmeler ve güncel mevzuat çerçevesinde daha da belirgin hale gelmiştir. Bu rehber, palamar ekibinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, yasal gerekliliklerini ve sunduğu avantajları detaylı bir şekilde ele alarak, hem hizmet sağlayıcılar hem de hizmet alıcıları için kapsamlı bir bilgilendirme sunmayı amaçlamaktadır. Hedef kitlemiz, liman işletmeleri, gemi acenteleri, denizcilik firmaları ve bu alanda hizmet almak isteyen tüm paydaşlardır.

Palamar Ekibi Nedir?

Palamar ekibi, limanlarda gemilerin iskelelere veya şamandıralara bağlanması (palamarlama) ve ayrılması (çözme) işlemlerini gerçekleştiren, bu süreçte gerekli olan tüm emniyet tedbirlerini alan ve operasyonel koordinasyonu sağlayan uzman kişilerden oluşan bir birimdir. Bu ekip, geminin güvenli bir şekilde pozisyon almasını sağlayarak hem gemiye hem de liman altyapısına gelebilecek zararları önler. Palamar işlemleri, geminin boyutuna, hava koşullarına, akıntı ve rüzgar gibi çevresel faktörlere bağlı olarak büyük bir dikkat ve deneyim gerektirir. 2025 yılı itibarıyla, palamar ekipleri sadece halatlarla çalışma ile sınırlı kalmayıp, modern vinçler, hidrolik sistemler ve gelişmiş iletişim teknolojilerini de kullanarak daha hızlı, güvenli ve verimli operasyonlar gerçekleştirmektedir. Palamar ekibi üyeleri, genellikle liman personeli veya bu alanda uzmanlaşmış denizcilik firmalarının çalışanlarıdır.

• Temel Görevler:
• Gemilerin yanaşma ve ayrılma manevralarında halatların bağlanması ve çözülmesi.
• Gerekli emniyet malzemelerinin (fenerler, sinyal bayrakları vb.) hazırlanması ve kullanılması.
• Gemilerle ve liman kontrol merkeziyle sürekli iletişim halinde olmak.
• Olası tehlikeleri tespit etmek ve önleyici tedbirler almak.
• Acil durumlarda (yangın, kaza vb.) müdahale etmek.
• 2025 Güncel Durum:
• Otomatik Palamar Sistemleri (APS) entegrasyonu artmaktadır.
• Dron teknolojisi ile halat transferi ve durum takibi yaygınlaşmaktadır.
• Çevresel etkiyi azaltmaya yönelik yeni nesil halat ve ekipmanlar kullanılmaktadır.
• Sürekli eğitim ve sertifikasyon gereklilikleri yükseltilmiştir.

Palamar Ekibi Nasıl Çalışır?

Palamar ekibinin çalışması, titiz bir planlama ve koordinasyon gerektirir. Operasyon öncesinde, geminin türü, boyutu, ağırlığı, hava durumu tahminleri, akıntı ve rüzgar yönü gibi tüm kritik veriler analiz edilir. Bu bilgilere dayanarak, kullanılacak halat sayısı, tipleri, bağlanacak babalar ve çekme yönleri belirlenir. Palamar işlemleri genellikle şu adımları izler:

1. Hazırlık: Palamar ekibi, operasyona başlamadan önce gerekli tüm ekipmanları (halatlar, babalar, usturmaçalar, fenerler, telsizler vb.) kontrol eder ve hazır hale getirir.
2. Yaklaşma: Gemi iskeleye yaklaşırken, palamar ekibi iskelede hazır bulunur. Gemiden atılan veya iskeleden gemiye uzatılan kılavuz halatları kullanılarak ilk bağlantılar yapılır.
3. Bağlama (Palamarlama): Geminin güvenli bir şekilde pozisyon alması için, ön ve arka palamar halatları uygun babalara bağlanır. Bu sırada akıntı, rüzgar ve geminin manevra kabiliyeti göz önünde bulundurularak halatların gerginliği ayarlanır.
4. Sabitleme: Gemi sabitlendikten sonra, ek güvenlik için travers halatları ve baş-kıç halatları da bağlanabilir.
5. Ayrılma (Çözme): Geminin limandan ayrılması gerektiğinde, palamar ekibi halatları kontrollü bir şekilde çözer. Bu işlem de en az bağlama kadar dikkat gerektirir.
6. Denetim: Operasyon tamamlandıktan sonra, kullanılan ekipmanların durumu kontrol edilir ve bir sonraki operasyon için hazır hale getirilir.

2025 Güncel Bilgiler: Gelişmiş GPS sistemleri ve dijital haritalama araçları, geminin pozisyonunun anlık olarak takip edilmesini ve palamar noktalarının daha hassas belirlenmesini sağlar. Akıllı sensörler, halatların gerginliğini ve durumunu sürekli izleyerek olası yırtılmaları veya gevşemeleri önceden bildirir. Geliştirilmiş iletişim protokolleri, gemi kaptanı, liman kontrol merkezi ve palamar ekibi arasındaki bilgi akışını daha da hızlandırmıştır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de liman hizmetlerinde palamar ekibinin faaliyetleri, öncelikli olarak 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmelikler tarafından düzenlenmektedir. Bu kanun, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma yükümlülüğü getirir. Palamar ekibi için bu, özellikle aşağıdaki alanlarda geçerlidir:

• Risk Değerlendirmesi: Her liman işletmesi, palamar operasyonları sırasında ortaya çıkabilecek riskleri (yüksekten düşme, uzuv kopması, ezilme, kayma, elektrik çarpması vb.) belirlemeli ve bu riskleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için gerekli önlemleri almalıdır (6331 Sayılı Kanun Madde 4, 5).
• Eğitim ve Bilgilendirme: Palamar ekibi üyeleri, yapacakları işin niteliğine uygun olarak yeterli teorik ve pratik eğitime sahip olmalıdır. Çalışanlar, işin potansiyel tehlikeleri ve bu tehlikelere karşı alınacak önlemler hakkında düzenli olarak bilgilendirilmelidir (6331 Sayılı Kanun Madde 15, 17).
• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Palamar ekibinin kullanacağı KKD'ler (çelik burunlu, kaymaz tabanlı iş ayakkabıları, baret, can yeleği, iş eldivenleri, yüksek görünürlüklü giysiler vb.) işverenin sorumluluğundadır ve çalışanlar tarafından eksiksiz kullanılmalıdır (6331 Sayılı Kanun Madde 19).
• Acil Durum Planları: Liman işletmeleri, palamar operasyonları sırasında meydana gelebilecek acil durumlar için (kaza, yangın, denize düşme vb.) uygun acil durum planları hazırlamalı ve bu planları tatbik etmelidir (6331 Sayılı Kanun Madde 11).
• İSG Profesyonelleri: Liman işletmelerinde, İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi görevlendirme zorunluluğu, çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre belirlenir. Palamar ekibinin çalıştığı limanlar genellikle tehlikeli işyerleri sınıfına girdiği için bu görevlendirmeler zorunludur (6331 Sayılı Kanun Madde 6, 7).

2025 Güncel Mevzuat: Denizcilik ve limancılık sektörüne özel olarak çıkarılan yeni yönetmelikler, palamar operasyonlarında dijital takip sistemlerinin kullanımını, çevresel risklerin daha sıkı denetimini ve uluslararası denizcilik standartlarına (IMO) uyumu zorunlu kılmaktadır. ISO 45001:2018 standardı, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri için bir çerçeve sunarak, palamar ekibinin de içinde bulunduğu tüm operasyonların sistematik bir şekilde yönetilmesini sağlar.

Kimler İçin Gereklidir?

Palamar ekibi, temel olarak aşağıdaki kurum ve kişiler için gereklidir:

• Liman İşletmeleri: Gemilerin güvenli bir şekilde limana giriş çıkış yapmasını sağlamak, operasyonel akışı düzenlemek ve liman altyapısını korumak adına zorunludur.
• Gemi Sahibi ve İşletmecileri: Gemilerinin limanlarda güvenli bir şekilde palamarlanmasını ve operasyonel süreçte herhangi bir risk oluşmamasını sağlamak isterler.
• Gemi Acenteleri: Gemi adına liman operasyonlarını koordine eden acenteler, palamar ekibi hizmetlerinin sağlanmasından sorumludur.
• Konteyner Terminalleri ve Yükleme/Boşaltma Alanları: Bu alanlarda faaliyet gösteren ve yoğun gemi trafiğine sahip tüm işletmeler için palamar ekibi hizmetleri vazgeçilmezdir.
• Özel Limanlar ve Marinalar: Yat ve özel teknelerin bağlandığı marinalarda da daha küçük ölçekli olsa da palamar işlemleri için personel görevlendirilmesi gerekebilir.

2025 Güncel Durum: Özellikle büyük ticari limanlarda, palamar ekibinin görev tanımı daha da genişlemiştir. Sadece fiziksel bağlama işlemleri değil, aynı zamanda gemiyle liman arasındaki koordinasyonun dijital platformlar üzerinden takibi, çevresel etki analizleri ve güvenlik denetimleri de bu ekibin sorumlulukları arasına girmiştir.

Avantajları ve Faydaları

Profesyonel bir palamar ekibinin sunduğu avantajlar, liman operasyonlarının genel verimliliği ve güvenliği açısından çok yönlüdür:

• Artan Güvenlik: Deneyimli palamar ekipleri, potansiyel riskleri doğru analiz ederek kazaları önler, hem çalışanların hem de gemi ve liman altyapısının güvenliğini en üst düzeye çıkarır.
• Operasyonel Verimlilik: Hızlı ve koordineli çalışmalar sayesinde gemilerin limanda geçirdiği süre kısalır, bu da liman kapasitesini artırır ve operasyonel maliyetleri düşürür.
• Maliyet Tasarrufu: Kazaların önlenmesi, ekipman hasarlarının minimize edilmesi ve operasyonel sürelerin kısalması, uzun vadede önemli maliyet tasarrufu sağlar.
• Mevzuata Uyumluluk: Profesyonel hizmet alımı, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına tam uyum sağlayarak yasal yaptırımlardan kaçınılmasına yardımcı olur.
• Deneyim ve Uzmanlık: Palamar ekibi, çeşitli gemi tipleri ve hava koşullarıyla çalışma deneyimine sahip olduğundan, en zorlu operasyonlarda bile etkin çözümler üretebilir.
• Modern Teknoloji Kullanımı: 2025 itibarıyla, palamar ekipleri en güncel teknolojileri kullanarak operasyonlarını daha hassas ve güvenli hale getirir.