Sivas Değerlendirici Yetkinliği: 2025 Güncel Rehber

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) alanında faaliyet gösteren kuruluşlar için Değerlendirici Yetkinliği, 2025 itibarıyla kritik bir öneme sahip olmaya devam etmektedir. Bu yetkinlik, bireylerin işyerlerindeki riskleri doğru bir şekilde analiz etme, değerlendirme ve ilgili önleyici tedbirleri belirleme kabiliyetini ifade eder. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, işyerlerinde güvenli bir çalışma ortamının tesis edilmesi ve sürdürülmesi, yetkin kişilerin varlığına bağlıdır. Özellikle Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yetkilendirilmiş değerlendiriciler, iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmeleri, denetimleri ve eğitim süreçlerinde standartların ve mevzuatın eksiksiz uygulanmasını sağlarlar. Bu içerik, 2025 yılındaki güncel durumu, yasal gereklilikleri, uygulama süreçlerini ve bu alandaki uzmanların sahip olması gereken nitelikleri detaylı bir şekilde ele alacaktır. Hedef kitlemiz; İSG profesyonelleri, yöneticiler, risk analistleri, denetçiler ve bu alanda kariyer yapmayı hedefleyen tüm paydaşlardır.

Değerlendirici Yetkinliği Nedir?

Değerlendirici Yetkinliği, bireyin belirli bir mesleki alanda (bu bağlamda İş Sağlığı ve Güvenliği - İSG) görevlerini yerine getirebilmesi için gereken bilgi, beceri ve tutumların bütünüdür. İSG alanında Değerlendirici Yetkinliği, bir işyerindeki tehlikeleri tanımlama, riskleri analiz etme, risklerin olasılığını ve şiddetini değerlendirme, bu riskleri kabul edilebilir seviyelere indirmek için uygun kontrol önlemlerini belirleme ve uygulama süreçlerini denetleme kapasitesini ifade eder. 2025 itibarıyla bu yetkinlik, sadece mevzuatın bir gerekliliği olmakla kalmayıp, aynı zamanda iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemede proaktif bir yaklaşımın temel taşıdır. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından akredite edilmiş kurumlar aracılığıyla alınan bu belge, kişinin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak değerlendirme yapabildiğini gösterir. Bu, özellikle ISO 45001:2018 gibi uluslararası yönetim sistemleri bağlamında da büyük önem taşır.

Değerlendirici Yetkinliği Nasıl Çalışır?

Değerlendirici Yetkinliği, genellikle belirli bir sınav ve değerlendirme süreci sonucunda kazanılır. Bu süreç, teorik bilgi ve pratik becerileri kapsar:

• Teorik Bilgi Sınavları: İSG mevzuatı, risk değerlendirme metodolojileri, tehlike tanımlama teknikleri, iş kazası ve meslek hastalığı istatistikleri, acil durum yönetimi, ilk yardım prensipleri gibi konularda bilgi düzeyini ölçer. 2025 güncellemeleriyle bu sınavlarda güncel mevzuat değişiklikleri ve yeni risk analiz yöntemleri de yer almaktadır.
• Pratik Beceri Uygulamaları: Gerçek veya simüle edilmiş işyeri ortamlarında tehlike avı, risk değerlendirme matrisi oluşturma, kontrol önlemlerini belirleme, gözlem ve denetim yapma gibi görevleri yerine getirmeyi içerir. Bu aşamada, adayın iletişim becerileri, problem çözme yeteneği ve karar verme mekanizmaları da gözlemlenir.
• Yetkinlik Belgelendirme: Başarılı olan adaylara, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilmiş kurumlar tarafından Değerlendirici Yetkinliği belgesi verilir. Bu belge, adayın belirli bir standartta değerlendirme yapma kabiliyetini kanıtlar.

2025 itibarıyla dijitalleşmenin etkisiyle, bazı değerlendirme süreçlerinde çevrimiçi platformlar ve simülasyon araçları daha yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum, değerlendirme süreçlerinin daha esnek ve erişilebilir olmasını sağlamaktadır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında Değerlendirici Yetkinliği, çeşitli yasal düzenlemelerle desteklenmektedir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin, işyerinde risk değerlendirmesi yapma ve gerekli önleyici tedbirleri alma yükümlülüğünü belirler. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi için yetkin kişilerin istihdamı veya dışarıdan hizmet alınması gerekmektedir.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği: İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli için aranan nitelikleri ve yetkinlikleri tanımlar. Risk değerlendirmesi yapacak kişilerin de bu yönetmelik kapsamında belirlenen yetkinliklere sahip olması beklenir.
• Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Mevzuatı: İSG alanındaki meslekler için yetkilendirme ve belgelendirme süreçlerini düzenler. Değerlendirici Yetkinliği de bu kapsamda MYK tarafından yetkilendirilmiş kurumlarca verilmektedir.
• ISO 45001:2018: Uluslararası düzeyde İSG yönetim sistemleri için bir standarttır. Bu standardın uygulanması, risk değerlendirmesi ve iyileştirme süreçlerinin etkin bir şekilde yönetilmesini gerektirir. Değerlendirici yetkinliği, ISO 45001'in gerektirdiği risk yönetim mekanizmalarının doğru işlemesi için kritik öneme sahiptir.

2025 itibarıyla mevzuat güncellemeleri, özellikle risk değerlendirme metodolojilerindeki yenilikleri, dijital risk analiz araçlarının kullanımını ve mevsimsel veya küresel salgınlar gibi özel durumlar için ek risk değerlendirme gerekliliklerini içerebilir.

Kimler İçin Gereklidir?

Değerlendirici Yetkinliği, geniş bir profesyonel grubun kariyerinde ve işlevselliğinde önemli bir yere sahiptir:

• İş Güvenliği Uzmanları: Risk değerlendirmesi yapmak, denetimlerde bulunmak ve iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini yönetmek için bu yetkinliğe sahip olmaları esastır.
• İş Yeri Hekimleri: Çalışanların sağlık durumlarını değerlendirirken, meslek hastalıkları risklerini belirlerken ve işyeri koşullarının sağlık üzerindeki etkilerini analiz ederken bu yetkinlikten faydalanırlar.
• Risk Mühendisleri ve Analistleri: İşyerlerindeki potansiyel tehlikeleri ve riskleri sistematik olarak belirleyip analiz etmekle görevli profesyonellerdir.
• Kalite ve İSG Yöneticileri: İşyerlerinin genel yönetim sistemleri içinde İSG'nin etkinliğini sağlamak ve standartlara uyumu denetlemekle sorumludur.
• İSG Danışmanları: Çeşitli firmalara İSG konusunda danışmanlık hizmeti veren uzmanların, güncel mevzuata ve en iyi uygulamalara hakim olmaları ve bunu belgelemeleri gerekmektedir.
• Teftiş ve Denetim Görevlileri: Kamu veya özel sektörde işyerlerini denetleyen kişilerin, İSG standartları ve mevzuatı konusunda yetkinliklerinin değerlendirici seviyesinde olması beklenen bir durumdur.

2025 itibarıyla, özellikle inşaat, madencilik, kimya ve sağlık gibi yüksek riskli sektörlerde, bu yetkinliğin zorunlu tutulması ve belgelendirilmesi daha da yaygınlaşacaktır.

Avantajları ve Faydaları

Değerlendirici Yetkinliği'ne sahip olmak, hem bireyler hem de kurumlar için önemli avantajlar sağlar:

• İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Azalması: Yetkin değerlendiriciler, riskleri erken tespit ederek ve doğru önlemleri alarak iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önemli ölçüde azaltır.
• Yasal Uyumluluk: Mevzuatın gerektirdiği risk değerlendirmesi ve İSG süreçlerinin eksiksiz yerine getirilmesini sağlayarak yasal yaptırımlardan kaçınılmasına yardımcı olur.
• Operasyonel Verimlilik: Güvenli bir çalışma ortamı, çalışanların motivasyonunu ve verimliliğini artırır. İş duruşları ve kazalar nedeniyle oluşan kayıplar azalır.
• Kurumsal İtibarın Artması: İSG'ye verdiği önem ve bu alanda gösterdiği başarı, firmanın itibarını artırır ve paydaşlar nezdinde güven oluşturur.
• Maliyet Tasarrufu: İş kazaları, tedavi masrafları, tazminatlar ve üretim kayıpları gibi dolaylı ve doğrudan maliyetleri düşürür.
• Uluslararası Standartlara Uyum: ISO 45001 gibi uluslararası standartlara uyumu kolaylaştırır, bu da uluslararası pazarlarda rekabet avantajı sağlar.

2025 yılı itibarıyla sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk kavramlarının daha fazla ön plana çıkmasıyla, İSG'deki yetkinlikler, kurumsal sosyal sorumluluk raporlamalarında da önemli bir gösterge haline gelmiştir.