Bursa 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Kapsamlı Rehber 2025

İş hayatında güvenliğin sağlanması, hem çalışanların refahı hem de işletmelerin sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Türkiye'de bu alandaki temel yasal düzenleme olan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu, 2012 yılında yürürlüğe girmiş ve zamanla yapılan güncellemelerle günümüz ihtiyaçlarına uyum sağlamıştır. 2025 yılı itibarıyla, bu kanunun gereklilikleri ve uygulamaları daha da önem kazanmıştır. Bu rehberde, 6331 sayılı Kanun'un ne olduğunu, neden bu kadar hayati olduğunu, kimleri kapsadığını, yasal yükümlülüklerini ve işletmelere sunduğu avantajları detaylı bir şekilde ele alacağız. Özellikle, bu kanunun uygulanmasında Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB) hizmetlerinin rolü ve önemi üzerinde duracağız. Amacımız, firmaların 6331 sayılı Kanun'a tam uyum sağlamasına yardımcı olmak ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturma yolunda onlara rehberlik etmektir.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Nedir?

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye'de işyerlerindeki olası tehlikeleri ve riskleri önlemeyi, bu risklerin neden olabileceği iş kazalarını ve meslek hastalıklarını engellemeyi amaçlayan temel bir mevzuattır. Kanun, işverenlere çalışanların sağlığını ve güvenliğini koruma yükümlülüğü getirirken, çalışanlara da bu süreçte aktif rol alma ve bilgilendirilme hakkı tanır. 2025 yılına gelindiğinde, kanunun kapsamı genişlemiş ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) için de İSG hizmetlerinin erişilebilirliği artmıştır. Bu kanun, sadece bir zorunluluk olmanın ötesinde, işyerinde verimliliği artıran, maliyetleri düşüren ve kurumsal itibarı güçlendiren proaktif bir yönetim anlayışının temelini oluşturmaktadır. ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ile de uyumlu olarak, risk değerlendirmesi, eğitimler, acil durum planları ve kişisel koruyucu donanım temini gibi pek çok başlığı düzenler.

2025 Güncel Durum ve Getirdikleri:

• Dijitalleşme ve Kayıt Tutma: İSG süreçlerine dair kayıtların dijital ortamlarda tutulması yaygınlaşmıştır. Elektronik teftişler ve raporlamalar önem kazanmıştır.
• Risk Değerlendirmesi Güncellemeleri: Teknolojik gelişmeler ve yeni çalışma yöntemleri (örneğin uzaktan çalışma) göz önünde bulundurularak risk değerlendirmelerinin daha dinamik ve periyodik olarak güncellenmesi gerekmektedir.
• Psikososyal Riskler: İş stresi, mobbing gibi psikososyal risklerin yönetilmesine yönelik farkındalık ve uygulamalar artmıştır.
• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetimi: KKD seçimi, kullanımı ve bakımı konusunda daha sıkı denetimler ve standartlar geçerlidir.
• Yenilikçi OSGB Modelleri: 2025 itibarıyla OSGB'ler, sadece yasal zorunlulukları yerine getiren danışmanlık kuruluşları olmanın ötesinde, firmalara özel çözümler sunan stratejik ortaklar haline gelmiştir.

6331 Sayılı Kanun Nasıl Çalışır?

6331 Sayılı Kanun, işverenlerin işyerinde oluşabilecek tehlikeleri belirlemesi, bu tehlikelere karşı riskleri değerlendirmesi ve riskleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir seviyelere indirmek için gerekli önleyici ve koruyucu tedbirleri alması prensibine dayanır. Bu süreç, genel bir İSG yönetim sisteminin kurulmasıyla başlar. İşverenler, bu yükümlülüklerini yerine getirmek için kendi bünyelerinde İSG profesyonelleri (iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi) istihdam edebilecekleri gibi, 2025 yılında da yaygın olarak kullanılan OSGB hizmetlerinden yararlanabilirler. OSGB'ler, kanunun öngördüğü tüm İSG hizmetlerini profesyonel bir şekilde sunarak, firmaların yasal uyumluluğunu sağlar ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturulmasına destek olur.

Uygulama Süreçleri ve Adımlar:

1. Risk Değerlendirmesi: İşyerindeki tüm faaliyetler, makineler, kimyasallar ve çalışma koşulları göz önünde bulundurularak potansiyel tehlikeler ve bunlardan kaynaklanabilecek riskler belirlenir. Bu riskler, olasılıkları ve şiddetleri açısından değerlendirilir.
2. Acil Durum Planları: Yangın, deprem, sel gibi olası acil durumlar için planlar hazırlanır, tatbikatlar yapılır ve çalışanlar bu konularda eğitilir.
3. Eğitimler: Tüm çalışanlara işe başlama eğitimleri ve periyodik İSG eğitimleri verilir. Eğitim içerikleri, işyerinin risklerine ve çalışanların görevlerine göre özelleştirilir.
4. Sağlık Gözetimi: Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri yapılır. Meslek hastalıkları riskine karşı önlemler alınır.
5. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gerekli KKD'ler belirlenir, temin edilir ve çalışanların doğru kullanımı konusunda eğitim verilir.
6. İSG Yönetim Sistemi Kurulumu ve Sürdürülmesi: ISO 45001:2018 gibi uluslararası standartlarda bir İSG yönetim sistemi kurulması ve sürekli iyileştirilmesi hedeflenir.
7. İSG Denetimleri ve Takibi: İşyerindeki İSG uygulamaları düzenli olarak denetlenir ve gerekli iyileştirmeler yapılır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

6331 Sayılı Kanun, işverenlere bir dizi yasal zorunluluk getirmektedir. Bu zorunlulukların yerine getirilmemesi halinde idari para cezaları ve hatta daha ciddi hukuki sonuçlar söz konusu olabilir. 2025 yılında da geçerliliğini koruyan temel yasal yükümlülükler şunlardır:

Temel Yasal Yükümlülükler (2025 Güncel):

• Risk Değerlendirmesi Yapmak ve Güncellemek: Her işyerinde risk değerlendirmesi yapılması ve tehlike sınıfına göre belirli periyotlarla güncellenmesi zorunludur.
• İSG Profesyoneli (Uzman ve Hekim) Temin Etmek: İşyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek veya OSGB hizmeti almak yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Çalışanları Eğitmek: Tüm çalışanların İSG konusunda yeterli eğitim almasını sağlamak.
• Sağlık Gözetimi Yapmak: Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini yaptırmak.
• Acil Durum Planları Hazırlamak: Olası acil durumlar için planlar oluşturmak ve gerekli ekipmanları bulundurmak.
• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Sağlamak: İşin gerektirdiği KKD'leri temin etmek ve çalışanların kullanımını sağlamak.
• İSG Kurulları Oluşturmak: 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde İSG kurulları oluşturmak.
• Tehlikeli Madde Yönetimi: Tehlikeli kimyasalların güvenli depolanması, kullanımı ve imhası konusunda ilgili mevzuatlara uymak.
• İSG Politikası Belirlemek: İşverenin İSG'ye ilişkin genel amacını ve prensiplerini belirleyen bir politika oluşturmak.

Kimler İçin Gereklidir?

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, istisnasız olarak tüm işyerlerini ve tüm çalışanları kapsamaktadır. Kamu veya özel sektör ayrımı gözetmeksizin, bir işverene bağlı olarak çalışan herhangi bir kişi, bu kanunun güvencesi altındadır. Bu, sadece büyük sanayi kuruluşları için değil, aynı zamanda esnaflar, ofis çalışanları, hizmet sektörü çalışanları ve ev hizmetlerinde çalışanlar için de geçerlidir. 2025 yılı itibarıyla, kanunun uygulanmasına yönelik denetimlerin artması ve küçük işletmelerin de İSG süreçlerine daha fazla dahil olması beklenmektedir. Özellikle aşağıdaki gruplar için kanun hayati önem taşır:

• İşverenler: Yasal yükümlülüklerini yerine getirerek cezai ve hukuki sorumluluktan kaçınmak için.
• Çalışanlar: İş kazaları ve meslek hastalıklarından korunarak sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamında çalışmak için.
• Devlet: Toplum sağlığını ve güvenliğini koruyarak işgücü kaybını minimize etmek için.
• OSGB'ler: Bu kanunun uygulanmasında profesyonel destek ve danışmanlık sağlayarak piyasada önemli bir rol oynamaktadırlar.

Avantajları ve Faydaları

6331 Sayılı Kanun'a uyum sağlamak, işletmeler için sadece bir yasal zorunluluk olmanın ötesinde, pek çok somut avantaja sahiptir. 2025 yılında da bu avantajlar, işletmelerin rekabet gücünü artırmada belirleyici rol oynamaktadır. Güvenli bir çalışma ortamı, hem çalışanların motivasyonunu yükseltir hem de işletmenin genel performansını olumlu etkiler.

İşletmelere Sağladığı Başlıca Faydalar:

• Maliyet Azaltma: İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi, tedavi masrafları, tazminatlar, iş duruşları ve sigorta primlerindeki artışlar gibi doğrudan ve dolaylı maliyetleri önemli ölçüde düşürür.
• Verimlilik Artışı: Güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı, çalışanların motivasyonunu ve odaklanmasını artırarak iş verimliliğini yükseltir.
• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: Kanuna uyum, idari para cezaları ve hukuki yaptırımlardan korunmayı sağlar.
• İtibar ve Marka Değeri: Çalışanlarına değer veren, güvenli bir çalışma ortamı sunan işletmelerin itibarı artar, bu da müşteri ve iş ortakları nezdinde olumlu bir marka değeri oluşturur.
• Çalışan Bağlılığı ve Morali: Çalışanların kendilerini güvende hissetmeleri, şirkete olan bağlılıklarını ve morallerini artırır.
• İşgücü Devir Hızının Azalması: Güvenli çalışma koşulları, çalışanların işyerinde daha uzun süre kalmasını teşvik eder.
• ISO 45001 Standardına Uyum: Kanunun gereklilikleri, ISO 45001:2018 gibi uluslararası İSG standartlarına uyumu kolaylaştırır ve belgelendirme süreçlerine katkı sağlar.

isgteklif.com olarak, 6331 Sayılı Kanun'un gerektirdiği tüm İSG hizmetlerini sunuyoruz. İşyeriniz için en uygun OSGB hizmetini bulmak ve yasal uyumluluğunuzu sağlamak için platformumuz üzerinden kolayca teklif alabilirsiniz.