Uluborlu, Isparta OSGB Risk Değerlendirmesi Hizmeti: Güvenliğinizi Profesyonellerle Yönetin

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), günümüz iş dünyasının vazgeçilmez bir parçasıdır. Firmaların çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini en üst düzeyde tutması, hem yasal bir zorunluluk hem de etik bir sorumluluktur. Bu noktada OSGB risk değerlendirmesi hizmeti, iş yerindeki potansiyel tehlikeleri belirlemek, analiz etmek ve bu tehlikelerin yol açabileceği riskleri kontrol altına almak için kritik bir rol oynamaktadır. 2025 yılı itibarıyla, Türkiye'deki iş yerlerinin İSG mevzuatına uyum sağlaması ve uluslararası standartları benimsemesi her zamankinden daha fazla önem kazanmıştır. Bu rehberde, OSGB risk değerlendirmesi hizmetinin ne olduğunu, neden bu kadar önemli olduğunu, nasıl yürütüldüğünü ve sunduğu avantajları en güncel bilgilerle ele alacağız. Amacımız, iş yerinizde güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturmanıza yardımcı olmaktır.

OSGB Risk Değerlendirmesi Hizmeti Nedir?

OSGB risk değerlendirmesi hizmeti, bir iş yerindeki mevcut veya potansiyel tehlikeleri sistematik bir şekilde tanımlama, bu tehlikelerin ortaya çıkarabileceği riskleri analiz etme ve bu riskleri kabul edilebilir seviyelere indirmek için gerekli kontrol önlemlerini belirleme sürecini kapsayan profesyonel bir hizmettir. Bu hizmet, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) alanında yetkilendirilmiş Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB) tarafından sunulur. 2025 yılı itibarıyla, risk değerlendirmesi sadece bir mevzuat gerekliliği olmanın ötesinde, proaktif bir iş güvenliği kültürü oluşturmanın temel taşı olarak görülmektedir. Bu süreç, çalışma ortamının her yönünü (fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal faktörler vb.) göz önünde bulundurur ve her bir tehlike için riskin olasılığı ve şiddeti değerlendirilerek önceliklendirilir. ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardının temel prensiplerinden biri olan risk temelli düşünme anlayışı, bu hizmetin merkezinde yer alır. OSGB'ler, güncel mevzuat bilgileri ve sektörel deneyimleriyle, firmaların kendi bünyelerinde yürütmekte zorlanabileceği bu karmaşık süreci etkin bir şekilde yönetir.

OSGB Risk Değerlendirmesi Hizmeti Nasıl Çalışır?

OSGB risk değerlendirmesi hizmeti, belirli bir metodolojiye dayanarak adım adım ilerler. 2025 yılında da geçerliliğini koruyan bu süreç, genellikle aşağıdaki aşamalardan oluşur:

1. Planlama ve Hazırlık

• Kapsam Belirleme: Hizmet alınacak iş yerinin tüm birimleri, faaliyet alanları, kullanılan ekipmanlar ve süreçler belirlenir.
• Ekip Oluşturma: OSGB tarafından atanan İSG uzmanları, işveren temsilcileri ve varsa işyeri hekimi ile birlikte bir risk değerlendirme ekibi oluşturulur.
• Bilgi Toplama: İş yeriyle ilgili mevcut dokümanlar (iş akış şemaları, makine bilgileri, kimyasal madde güvenlik bilgi formları, geçmiş kaza kayıtları vb.) incelenir.

2. Tehlikelerin Tanımlanması

• Gözlem ve İnceleme: Uzmanlar, iş yerini yerinde gözlemleyerek potansiyel tehlikeleri tespit eder. Bu, fiziksel tehlikeler (kaygan zeminler, düşme riski, gürültü), kimyasal tehlikeler (toksik maddeler, tozlar), biyolojik tehlikeler (mikroorganizmalar), ergonomik tehlikeler (yanlış duruş, tekrarlayan hareketler) ve psikososyal tehlikeler (stres, mobbing) gibi geniş bir yelpazeyi kapsar.
• Çalışan Görüşmeleri: Çalışanların tehlikeler hakkındaki görüş ve deneyimleri alınır.

3. Risklerin Analizi ve Değerlendirilmesi

• Risk Matrisi Kullanımı: Tanımlanan her bir tehlike için, olayın meydana gelme olasılığı ve olayın meydana gelmesi durumunda ortaya çıkacak zararın şiddeti belirlenir. Bu veriler, risk matrisleri (örneğin, olasılık x şiddet) kullanılarak risk seviyeleri (düşük, orta, yüksek) belirlenir.
• Önceliklendirme: En yüksek risk seviyesine sahip tehlikeler öncelikli olarak ele alınır.

4. Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi ve Uygulanması

• Önleyici ve Koruyucu Tedbirler: Riskleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir seviyelere indirmek için alınması gereken önlemler detaylı olarak planlanır. Bu tedbirler; mühendislik kontrolleri (makine koruyucuları), idari kontroller (iş akış düzenlemeleri, eğitimler) ve kişisel koruyucu donanımlar (KKD) şeklinde olabilir.
• Uygulama Planı: Alınacak önlemlerin kim tarafından, ne zaman ve nasıl uygulanacağı belirlenir.

5. İzleme ve Gözden Geçirme

• Uygulanan Tedbirlerin Etkinliği: Alınan önlemlerin etkinliği düzenli olarak izlenir.
• Periyodik Güncelleme: İş yerinde yeni bir makine, ekipman veya süreç devreye girdiğinde, çalışma koşulları değiştiğinde veya kaza/olay meydana geldiğinde risk değerlendirmesi güncellenir. Mevzuata göre en geç 4 yıl içinde bir kez yapılır, ancak tehlike sınıfına göre bu süre değişebilir.

2025 yılında dijitalleşmenin de etkisiyle, risk değerlendirmesi süreçlerinde veri analizi ve raporlama araçlarının kullanımı artmaktadır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanındaki temel yasal dayanak 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Bu kanun, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Risk değerlendirmesi, bu yükümlülüğün en önemli unsurlarından biridir.

Temel Yasal Düzenlemeler (2025 Güncel Durum):

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Madde 10 gereğince, işverenler iş yerinde mevcut veya potansiyel tehlikeleri belirleyecek, bu tehlikelere yönelik riskleri analiz edecek ve riskleri kontrol altına almak için gerekli tedbirleri alacaklardır. Risk değerlendirmesi işin başlamasından önce yapılacak ve değişen şartlara göre güncellenecektir.
• Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (2012/xxxx tarihli, en güncel haliyle): Bu yönetmelik, risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağına dair detaylı usul ve esasları belirler. Tehlike sınıflarına göre risk değerlendirmesinin ne sıklıkla güncellenmesi gerektiği de bu yönetmelikte belirtilmiştir.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Kullanılan ekipmanların güvenliğini ilgilendirir ve risk değerlendirmesi kapsamında göz önünde bulundurulur.
• Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan riskleri ele alır.
• Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik: Alınacak kontrol önlemleri kapsamında KKD kullanımını zorunlu kılar.

Tehlike Sınıflarına Göre Güncelleme Sıklığı (2025):

Risk değerlendirmesi, iş yerinin tehlike sınıfına göre belirlenen sürelerde güncellenmelidir:

• Çok Tehlikeli İşler: En geç 2 yılda bir.
• Tehlikeli İşler: En geç 4 yılda bir.
• Az Tehlikeli İşler: En geç 6 yılda bir.

Ancak, yukarıda belirtilen koşullardan herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda risk değerlendirmesi derhal güncellenmelidir.

Kimler İçin Gereklidir?

OSGB risk değerlendirmesi hizmeti, 6331 Sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren tüm iş yerleri için zorunludur. Bu zorunluluk, iş yerinin büyüklüğüne, çalışan sayısına veya faaliyet konusuna bakılmaksızın geçerlidir. Yani;

• Tüm Özel Sektör İş Yerleri: Fabrikalar, atölyeler, ofisler, dükkanlar, şantiyeler, hastaneler, okullar vb.
• Kamu Kurum ve Kuruluşları: Belediyeler, devlet daireleri, üniversiteler vb.
• Dernekler, Vakıflar ve Sivil Toplum Kuruluşları: Çalışan istihdam eden tüm tüzel kişilikler.
• Ev Hizmetlerinde Çalışanlar: Belirli şartlar altında (örneğin, sigortalı ve düzenli çalışanlar için).

Kısacası, bir işverenin bir veya daha fazla çalışanı varsa, risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde bu yükümlülük daha da kritiktir. 2025 yılında, denetimlerin artması ve İSG bilincinin yükselmesiyle birlikte, bu zorunluluğun göz ardı edilmesi ciddi yaptırımlara yol açabilir.

Avantajları ve Faydaları

OSGB risk değerlendirmesi hizmeti almak, iş yerleri için sayısız avantaja sahiptir:

1. Güvenli ve Sağlıklı Çalışma Ortamı

• Çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına maruz kalma riskini minimize eder.
• Çalışanların moral ve motivasyonunu artırır.
• İş gücü kaybını ve devamsızlığı azaltır.

2. Yasal Uyum ve Cezai Yaptırımlardan Kaçınma

• 6331 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere tam uyum sağlar.
• Denetimlerde olası para cezaları ve iş durdurma gibi yaptırımlardan korunur.
• İş kazası sonrası doğabilecek hukuki sorumlulukları azaltır.

3. Maliyet Tasarrufu

• İş kazaları ve meslek hastalıklarının neden olduğu doğrudan (tedavi masrafları, tazminatlar) ve dolaylı (üretim kaybı, itibar kaybı) maliyetleri düşürür.
• Sigorta primlerinde iyileşme potansiyeli sunar.
• Verimlilik artışı sağlar.

4. İtibar ve Kurumsal Kimlik Güçlendirme

• Çalışanlarına değer veren, güvenli bir iş yeri imajı oluşturur.
• Müşteriler ve paydaşlar nezdinde güvenilirliği artırır.
• Sosyal sorumluluk bilincini yansıtır.

5. Sürekli İyileştirme Kültürü

• İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin temelini oluşturur.
• Sürekli iyileştirme süreçlerini tetikler.
• ISO 45001 gibi uluslararası standartlara uyum için zemin hazırlar.

2025 yılında, rekabetçi iş dünyasında sürdürülebilirlik ve çalışan refahı, firmaların başarısı için kritik faktörler olduğundan, risk değerlendirmesi hizmeti stratejik bir yatırım olarak görülmektedir.