Sinop OSGB Risk Analizi Hizmeti: Güvenli Bir İş Ortamı İçin Kapsamlı Rehber (2025)

Türkiye'nin önde gelen İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanları olarak, 2025 itibarıyla OSGB risk analizi hizmetinin işletmeler için ne denli kritik bir öneme sahip olduğunu biliyoruz. İş yerindeki potansiyel tehlikeleri tanımlamak, değerlendirmek ve kontrol altına almak, sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumanın, iş verimliliğini artırmanın ve işletme maliyetlerini düşürmenin temel taşıdır. 15 yılı aşkın deneyimimizle, bu rehberde OSGB risk analizi hizmetinin detaylarını, ISO 45001:2018 ve 6331 Sayılı Kanun çerçevesinde güncel mevzuata uygun olarak ve 2025'in getirdiği yeniliklerle ele alacağız. Hedef kitlemiz, her ölçekteki işletme sahibi, yöneticisi ve İSG profesyonelidir. Amacımız, risk analizinin ne olduğunu, nasıl yapıldığını, kimler için zorunlu olduğunu ve sağladığı somut faydaları anlaşılır bir dilde aktarmaktır.

OSGB Risk Analizi Hizmeti Nedir?

OSGB risk analizi hizmeti, iş yerinde mevcut ve potansiyel tehlikeleri sistematik bir şekilde belirleme, bu tehlikelerin yol açabileceği riskleri değerlendirme ve bu riskleri kabul edilebilir seviyelere indirmek için gerekli önlemleri alma sürecini ifade eder. Bu hizmet, işverenlerin 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uyum sağlamasına yardımcı olurken, çalışanların sağlığını ve güvenliğini en üst düzeyde tutmayı hedefler. 2025 itibarıyla risk analizi, sadece kağıt üzerinde kalan bir belge olmaktan çıkmış, proaktif bir yönetim aracı haline gelmiştir. ISO 45001:2018 standardı, risk değerlendirmesini iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin merkezine yerleştirerek, tehlikelerin proaktif olarak yönetilmesini zorunlu kılar. Bu süreç, işletmenin tüm operasyonel süreçlerini, kullanılan ekipmanları, kimyasalları, çalışma ortamını ve çalışanların davranışlarını kapsar.

• Tehlike Tanımlama: İş yerindeki her türlü zarar verme potansiyeli olan durumların, olayların veya etkileşimlerin belirlenmesi.
• Risk Değerlendirme: Tanımlanan tehlikelerin gerçekleşme olasılığı ve olayın şiddeti göz önüne alınarak riskin derecesinin belirlenmesi.
• Kontrol Önlemleri: Riskleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir seviyelere indirmek için alınacak tedbirlerin planlanması ve uygulanması.
• Gözden Geçirme ve İzleme: Alınan önlemlerin etkinliğinin periyodik olarak değerlendirilmesi ve gerekli güncellemelerin yapılması.

2025'te dijitalleşen süreçler ve yapay zeka destekli analiz araçları, risk analizlerinin daha hızlı, kapsamlı ve doğru yapılmasını sağlamaktadır. Bu sayede, olası kazaların ve meslek hastalıklarının önüne geçmek daha kolay hale gelmektedir.

OSGB Risk Analizi Hizmeti Nasıl Çalışır?

OSGB risk analizi hizmeti, uzman ekipler tarafından yürütülen çok adımlı bir süreçtir. Bu süreç, işletmenin özel koşulları ve faaliyet alanları dikkate alınarak titizlikle planlanır ve uygulanır. 2025 itibarıyla bu süreç, daha entegre ve veri odaklı bir yaklaşımla yürütülmektedir:

1. Hazırlık ve Planlama: İSG uzmanları, işletmenin faaliyet alanını, organizasyon yapısını, çalışan sayısını ve mevcut İSG kayıtlarını inceler. Analizin kapsamı ve metodolojisi belirlenir.
2. Tehlike Tanımlama Faaliyetleri:
• İş Yeri Gözlemleri: Uzmanlar, iş yerini bizzat gezerek potansiyel tehlikeleri (fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal) tespit eder.
• Çalışan Görüşmeleri: Farklı departmanlardaki çalışanlarla birebir veya grup görüşmeleri yapılarak, onların karşılaştığı riskler ve tehlikeler hakkında bilgi alınır.
• Doküman İncelemeleri: Makinelerin kullanım kılavuzları, kimyasal madde güvenlik bilgi formları (MSDS), önceki kaza raporları, bakım kayıtları gibi dokümanlar incelenir.
• Ölçüm ve Analizler: Gerekli durumlarda, iş yeri ortamında gürültü, titreşim, aydınlatma, toz maruziyeti gibi ölçümler yapılır.
3. Risk Değerlendirmesi: Tanımlanan tehlikeler için, olasılık ve şiddet matrisleri kullanılarak risk seviyeleri belirlenir. Bu aşamada, mevcut kontrol önlemlerinin etkinliği de değerlendirilir. 2025'te kullanılan risk değerlendirme yazılımları, bu süreci daha objektif ve kantitatif hale getirmektedir.
4. Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi ve Raporlanması: Belirlenen risk seviyelerine göre, riskleri ortadan kaldırmak, azaltmak veya kontrol altına almak için önleyici ve koruyucu tedbirler önerilir. Bu tedbirler, İSG mevzuatına ve ISO 45001'e uygun olarak sıralanır (örneğin, eliminasyon, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller, kişisel koruyucu donanım kullanımı).
5. Uygulama ve Takip: Raporlanan önlemlerin işletme tarafından uygulanması süreci takip edilir. Uygulanan önlemlerin etkinliği düzenli olarak gözden geçirilir ve gerektiğinde güncellenir.
6. Periyodik Gözden Geçirme: Risk değerlendirmesi, iş yerinde önemli değişiklikler olduğunda (yeni makine alımı, üretim sürecinde değişiklik, yeni kimyasal kullanımı vb.) veya en az yılda bir kez güncellenmelidir. 2025'te bu güncellemeler, sürekli iyileştirme döngüsünün bir parçası olarak ele alınır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de OSGB risk analizi hizmeti, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki temel yasal düzenlemeler tarafından zorunlu kılınmıştır. Bu zorunluluklar, işverenlerin çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini koruma yükümlülüğünün bir parçasıdır.

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Kanunun 4. maddesi uyarınca, işverenler, iş sağlığı ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. 10. maddesi ise işverenlerin risk değerlendirmesi yapma ve sonuçlarını belgelendirme yükümlülüğünü açıkça belirtir.
• Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (18.12.2014 tarihli ve 29209 sayılı): Bu yönetmelik, risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağını, hangi unsurları içermesi gerektiğini, kimler tarafından yapılabileceğini ve ne sıklıkla güncellenmesi gerektiğini detaylı bir şekilde açıklar. İş yerindeki bütün risklerin değerlendirilmesi, önleyici ve koruyucu tedbirlerin belirlenmesi bu yönetmeliğin temelini oluşturur. 2025 itibarıyla bu yönetmelik güncel mevzuatın ayrılmaz bir parçasıdır.
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gibi ilgili diğer yönetmelikler de risk analizinde dikkate alınması gereken özel alanları belirler.
• ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi: Bu uluslararası standart, risk değerlendirmesini iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin en kritik unsurlarından biri olarak kabul eder. Standardın 6.1.2 maddesi, kuruluşun İSG tehlikelerini belirlemesini, risklerini değerlendirmesini ve fırsatlarını belirlemesini gerektirir. Bu, yasal zorunlulukların ötesinde, uluslararası düzeyde kabul görmüş bir en iyi uygulama standardıdır ve 2025'te de geçerliliğini korumaktadır.

Bu yasal düzenlemelere uyum sağlamayan işletmeler, ciddi idari para cezalarıyla karşılaşabilir, faaliyetleri durdurulabilir ve en önemlisi, çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmış olurlar.

Kimler İçin Gereklidir?

OSGB risk analizi hizmeti, 6331 Sayılı Kanun gereği, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına bakılmaksızın, Türkiye'deki **tüm iş yerleri** için zorunludur. Ancak, risk analizinin karmaşıklığı ve gerektirdiği uzmanlık düzeyi, iş yerinin özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

• Tüm Özel ve Kamu Kurumları: Ofis ortamından sanayi tesislerine, inşaat alanlarından sağlık kuruluşlarına kadar her türlü iş kolunda risk analizi yapılmalıdır.
• Az Tehlikeli, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıftaki İş Yerleri: Tehlike sınıfı arttıkça, risklerin yoğunluğu ve olası sonuçları da arttığı için risk analizinin önemi ve sıklığı daha da artar.
• Az Çalışanı Olan İş Yerleri: 2025 itibarıyla, az çalışanı olan iş yerleri de dahil olmak üzere tüm iş yerleri için risk analizi zorunludur. Daha önce muafiyetler söz konusu olsa da, güncel mevzuat tüm iş yerlerini kapsamaktadır.
• Yeni Kurulan veya Faaliyeti Değişen İş Yerleri: İş yerinin kuruluş aşamasında veya mevcut faaliyetlerinde önemli bir değişiklik yapıldığında (yeni makine, yeni süreç, yeni kimyasal vb.) risk analizi güncellenmeli veya yeniden yapılmalıdır.

Özellikle 50'den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri, bu hizmeti OSGB'lerden alarak hem yasal yükümlülüklerini yerine getirebilir hem de uzman desteğiyle iş yerlerini daha güvenli hale getirebilirler. 2025'te OSGB'ler, dijital platformlar aracılığıyla bu hizmeti daha erişilebilir kılmaktadır.

Avantajları ve Faydaları

OSGB risk analizi hizmeti, işletmeler için sadece bir yasal zorunluluk olmanın çok ötesinde, stratejik bir yatırım olarak görülmelidir. 2025'te bu hizmetin sağladığı temel avantajlar şunlardır:

• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: Mevzuata tam uyum sağlayarak ciddi idari para cezaları ve hukuki yaptırımlardan korunulur.
• İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Azaltılması: Potansiyel tehlikelerin önceden tespit edilmesi ve kontrol altına alınması, iş kazaları ve meslek hastalıklarının sayısını önemli ölçüde azaltır.
• Çalışanların Sağlığı ve Güvenliğinin Korunması: Çalışanların kendilerini güvende hissetmeleri, motivasyonlarını ve işlerine bağlılıklarını artırır.
• Verimlilik Artışı: Güvenli bir çalışma ortamı, kesintileri, kayıpları ve devamsızlığı azaltarak iş verimliliğini yükseltir.
• Maliyet Tasarrufu: İş kazaları ve meslek hastalıklarının neden olduğu doğrudan (tedavi masrafları, tazminatlar) ve dolaylı (üretim kaybı, itibar zedelenmesi) maliyetler önemli ölçüde azalır.
• İşletme İtibarının Yükselmesi: Güvenliğe verdiği önem, işletmenin hem çalışanları hem de müşterileri nezdinde olumlu bir imaj oluşturur.
• ISO 45001 Sertifikasyonu İçin Temel Oluşturma: Kapsamlı bir risk analizi, ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi'nin kurulması ve belgelendirilmesi için temel teşkil eder.
• Sürekli İyileştirme Kültürü: Risk analizinin düzenli olarak yapılması, işletmede sürekli iyileştirme ve proaktif bir İSG kültürü oluşmasını teşvik eder. 2025'te bu süreç, veri analizi ve dijitalleşme ile daha da güçlenmiştir.