Tunceli 2025 Yılında Yıllık Değerlendirme Raporu: Kapsamlı Bir OSGB Hizmet Rehberi

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında faaliyet gösteren her işletme için, yürütülen çalışmaların etkinliğini ölçmek ve gelecekteki iyileştirmeler için sağlam bir temel oluşturmak büyük önem taşır. Bu bağlamda, Yıllık Değerlendirme Raporu (YDR), 2025 yılı itibarıyla hem yasal bir gereklilik hem de stratejik bir yönetim aracı olarak öne çıkmaktadır. OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) hizmetleri kapsamında sunulan bu rapor, işyerindeki mevcut İSG durumunu detaylı bir şekilde analiz ederek, riskleri belirlemeye, performans göstergelerini değerlendirmeye ve gelecek dönem stratejilerini şekillendirmeye yardımcı olur. Hedef kitlemiz, İSG mevzuatına tam uyum sağlamak, çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini en üst düzeyde tutmak isteyen tüm işletmelerdir. Bu rehberde, 2025 yılı güncel mevzuat ve uygulamalar ışığında Yıllık Değerlendirme Raporu'nun ne olduğunu, nasıl hazırlandığını, yasal zorunluluklarını ve işletmelere sağladığı faydaları derinlemesine inceleyeceğiz.

Yıllık Değerlendirme Raporu Nedir?

Yıllık Değerlendirme Raporu (YDR), İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetim sistemlerinin etkinliğini, performansını ve yasal uyumluluğunu bir takvim yılı boyunca gözden geçiren kapsamlı bir analiz belgesidir. 2025 yılı itibarıyla, bu rapor sadece bir formalite olmanın ötesinde, işyerindeki İSG kültürünü güçlendiren, riskleri proaktif bir şekilde yönetmeye olanak tanıyan ve sürekli iyileştirme döngüsünü destekleyen stratejik bir araç olarak konumlanmıştır. YDR, işyerindeki kaza ve meslek hastalığı istatistikleri, yapılan denetim sonuçları, eğitim kayıtları, risk değerlendirmesi güncellemeleri, acil durum tatbikatları ve İSG mevzuatındaki değişiklikler gibi birçok veriyi bir araya getirir. Bu veriler ışığında, geçmiş yılın İSG performansının güçlü ve zayıf yönleri belirlenir. Ayrıca, 2025 yılındaki güncel İSG mevzuatı ve ISO 45001:2018 standardının gereklilikleri çerçevesinde, işletmenin İSG politikaları ve uygulamalarının ne kadar hedeflere ulaştığı değerlendirilir. Raporda genellikle şu bölümler yer alır:

• Genel İSG Durumu: İşyerinin genel İSG performansının özetlenmesi.
• Risk Değerlendirmesi Sonuçları: Yapılan risk değerlendirmelerinin güncelliği ve etkileri.
• Eğitim ve Bilgilendirme Faaliyetleri: Çalışanlara verilen İSG eğitimlerinin kapsamı ve etkinliği.
• İSG Denetimleri ve Teftişler: İç ve dış denetimlerden elde edilen bulgular ve alınan aksiyonlar.
• Kaza ve Ramak Kala Olay İncelemeleri: Meydana gelen kazaların ve ramak kala olayların analizi ve önleyici tedbirler.
• Acil Durum Hazırlığı: Acil durum planlarının güncelliği ve tatbikat sonuçları.
• Sağlık Gözetimi: Çalışanların periyodik sağlık muayeneleri ve sonuçları.
• İSG Mevzuatına Uyum: Yasal gerekliliklere uyumun değerlendirilmesi.
• Hedeflere Ulaşma Durumu: Belirlenen İSG hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığının analizi.
• Öneriler ve Gelecek Dönem Planları: Geliştirilmesi gereken alanlar ve gelecek yıl için alınacak aksiyonlar.

2025 yılı itibarıyla, YDR'nin hazırlanmasında dijitalleşme ve veri analizi araçlarının kullanımı artış göstermiştir. Bu sayede raporlar daha hızlı, daha doğru ve daha kapsamlı hale gelmektedir.

Yıllık Değerlendirme Raporu Nasıl Çalışır?

Yıllık Değerlendirme Raporu'nun hazırlanması, sistematik bir süreç gerektirir ve genellikle OSGB'ler tarafından yürütülür. 2025 yılında bu süreç, teknolojik gelişmelerle daha da verimli hale gelmiştir. Süreç temel olarak şu adımları içerir:

1. Veri Toplama: Bir takvim yılı boyunca işyerinde gerçekleşen tüm İSG faaliyetlerine ait veriler (kaza kayıtları, ramak kala olay raporları, denetim tutanakları, eğitim katılım listeleri, sağlık gözetimi sonuçları, risk değerlendirmesi güncellemeleri, acil durum tatbikat raporları, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı faaliyet raporları vb.) titizlikle toplanır.
2. Veri Analizi: Toplanan veriler, 2025 yılı İSG mevzuatı ve ISO 45001:2018 standardı ışığında analiz edilir. Bu analiz, nicel ve nitel yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
3. Performans Değerlendirmesi: İşyerinin İSG performans göstergeleri (kaza sıklık oranı, kaza ağırlık oranı, meslek hastalığı oranı vb.) hesaplanır ve önceki yıllarla veya sektör ortalamalarıyla karşılaştırılır.
4. Uyumluluk Kontrolü: İşyerinin, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili tüm ikincil mevzuata (yönetmelikler, tebliğler vb.) ne ölçüde uyduğu incelenir.
5. Risklerin Yeniden Değerlendirilmesi: Mevcut risk değerlendirmesinin geçerliliği kontrol edilir, yeni riskler belirlenir ve risk azaltma önlemlerinin etkinliği değerlendirilir.
6. Tespit ve Öneriler: Analizler sonucunda ortaya çıkan güçlü yönler, zayıf yönler, uygunsuzluklar ve iyileştirme alanları belirlenir. Bu tespitlere yönelik somut ve uygulanabilir öneriler geliştirilir.
7. Raporlama: Tüm bulgular, analizler, tespitler ve öneriler, standart bir formatta, anlaşılır bir dille Yıllık Değerlendirme Raporu olarak yazılır. Rapor, işveren ve ilgili birimlere sunulur.
8. Sunum ve Takip: Rapor, işveren ve İSG profesyonelleriyle birlikte değerlendirilir. Raporda yer alan önerilerin takibi ve uygulanması için aksiyon planları oluşturulur.

2025 yılında, YDR hazırlama sürecinde dijital platformlar ve yazılımlar, veri girişini otomatize ederek ve analizleri hızlandırarak önemli bir kolaylık sağlamaktadır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Yıllık Değerlendirme Raporu'nun hazırlanması, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluk, temel olarak 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na dayanmaktadır. Kanun'un ilgili maddeleri ve bu maddeyi destekleyen ikincil mevzuat, işverenlerin işyerinde İSG'yi sağlamakla yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüklerin bir parçası olarak sistemli bir şekilde değerlendirme yapması gerektiğini belirtir.

2025 yılı itibarıyla öne çıkan yasal dayanaklar ve ilgili mevzuat şunlardır:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu:
• Madde 4 (İşverenin Yükümlülükleri): İşverenin genel yükümlülükleri arasında işyerinde İSG'yi sağlamak ve sürdürmek yer alır. Bu, düzenli değerlendirmeleri de kapsar.
• Madde 5 (Risk Değerlendirmesi): Risk değerlendirmesinin periyodik olarak yapılması ve güncellenmesi, YDR'nin temel girdilerindendir.
• Madde 6 (Acil Durumlar): Acil durum planlarının hazırlanması ve tatbikatların yapılması, YDR'de değerlendirilir.
• Madde 11 (Eğitim): Çalışanların İSG eğitimlerinin verilmesi ve kayıt altına alınması, YDR'nin önemli bir bileşenidir.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri (Özellikle ISO 45001:2018): ISO 45001:2018 standardı, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve sürekli iyileştirilmesi için uluslararası bir çerçeve sunar. Bu standardın 10. maddesi olan "Gözden Geçirme" bölümü, İSG yönetim sisteminin performansının düzenli olarak gözden geçirilmesini zorunlu kılar. Yıllık Değerlendirme Raporu, bu gözden geçirme faaliyetinin en önemli çıktılarından biridir.
• İlgili Yönetmelikler:
• İşverenlerin İş Sağlığı ve Güvenliği Süreçlerine İlişkin Yönetmelik (Örnek olarak 2023 veya 2024'te güncellenmiş olabilecek ilgili yönetmelikler): Bu tür yönetmelikler, işverenin İSG'ye yönelik yapması gereken faaliyetleri daha detaylı düzenler ve YDR'nin kapsamını belirlemede rol oynar.
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ve İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelikler, OSGB'lerin ve bünyesindeki profesyonellerin yapması gereken çalışmaları tanımlar ve YDR hazırlama sürecinde onların rolünü belirler.

2025 yılı itibarıyla, yapılan denetimlerde Yıllık Değerlendirme Raporu'nun eksiksiz ve usulüne uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı da kontrol edilmektedir. Bu raporun eksikliği veya yetersizliği, idari para cezalarına veya yasal yaptırımlara yol açabilir.

Kimler İçin Gereklidir?

Yıllık Değerlendirme Raporu (YDR), Türkiye'de 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve tehlike sınıfına bakılmaksızın tüm işyerleri için gereklidir. Bu, raporun hazırlanmasının zorunlu olduğu anlamına gelir. 2025 yılı itibarıyla bu gereklilik, işletmelerin büyüklüğü, sektörü veya çalışan sayısı ne olursa olsun geçerlidir. Temel olarak şu gruplar için YDR hazırlamak zorunludur:

• Sanayi ve Üretim İşletmeleri: Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan bu işletmelerde, iş kazası ve meslek hastalığı risklerinin yüksek olması nedeniyle YDR'nin önemi daha da artmaktadır.
• Hizmet Sektörü İşletmeleri: Ofis ortamları da dahil olmak üzere, her türlü hizmet sektöründe çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak adına YDR hazırlanmalıdır.
• Ticaret ve Perakende Sektörü: Mağazalar, süpermarketler, depolar gibi işyerlerinde de çalışanların güvenliği ve sağlığı için YDR'nin hazırlanması gerekir.
• Kamu Kurum ve Kuruluşları: Belediyeler, devlet daireleri, okullar ve hastaneler gibi kamu kuruluşları da İSG mevzuatına tabidir ve YDR hazırlamakla yükümlüdür.
• İnşaat Sektörü: Yüksek riskli bir sektör olması nedeniyle inşaat firmaları için YDR, iş güvenliği yönetiminin temel taşlarından biridir.
• Gıda Sektörü: Restoranlar, kafeler, gıda üretim tesisleri gibi işletmelerde de çalışanların sağlığı ve hijyen kurallarına uyumu açısından YDR önemlidir.
• Tüm Az Tehlikeli, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıftaki İşyerleri: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi'ne göre belirlenen tehlike sınıflarına bakılmaksızın, tüm işyerleri YDR hazırlamakla yükümlüdür.

Özellikle, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak üzere bir OSGB ile anlaşan firmalar için YDR hazırlama süreci, OSGB'nin uzmanları tarafından desteklenir ve yürütülür. 2025 yılında, bu raporların hazırlanması ve sunulması, iş müfettişlerinin denetimlerinde önemli bir kontrol noktasıdır.

Avantajları ve Faydaları

Yıllık Değerlendirme Raporu (YDR), sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, işletmelere önemli stratejik avantajlar ve faydalar sunar. 2025 yılı itibarıyla bu faydalar daha da belirgin hale gelmiştir:

• Proaktif Risk Yönetimi: YDR, geçmiş yılın verilerini analiz ederek gelecekte ortaya çıkabilecek potansiyel riskleri öngörmeye yardımcı olur. Bu sayede, olası iş kazaları ve meslek hastalıkları önleyici tedbirlerle engellenebilir.
• Performans Artışı ve Verimlilik: Güvenli bir çalışma ortamı, çalışanların moralini ve motivasyonunu artırır. Daha az kaza ve hastalık, iş gücü kaybını azaltır ve dolayısıyla verimliliği yükseltir.
• Maliyet Tasarrufu: İş kazaları ve meslek hastalıkları, doğrudan tedavi masrafları, iş göremezlik ödemeleri, tazminatlar ve üretim kayıpları gibi önemli maliyetlere yol açar. YDR ile alınan önlemler, bu maliyetleri minimize eder.
• Yasal Uyumluluk ve Cezalardan Kaçınma: YDR'nin eksiksiz hazırlanması ve uygulanması, işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlar. Bu, denetimlerde olası idari para cezalarından ve yasal yaptırımlardan korunmayı mümkün kılar.
• Sürekli İyileştirme Kültürü: YDR, İSG yönetim sisteminin sürekli olarak gözden geçirilmesini ve iyileştirilmesini teşvik eder. Bu döngü, işyerindeki İSG standartlarının zamanla daha da yükselmesini sağlar.
• Paydaş Güveni: Çalışanlar, müşteriler ve kamuoyu nezdinde güvenilir bir işletme imajı oluşturur. Güvenli bir çalışma ortamı sunmak, işletmenin itibarını artırır.
• Karar Alma Süreçlerinin Desteklenmesi: YDR, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda daha bilinçli ve veri odaklı kararlar alınmasına olanak tanır. İSG yatırımlarının nereye odaklanması gerektiği konusunda yol gösterir.
• ISO 45001:2018 Uyumu: ISO 45001 standardının gerektirdiği yönetim gözden geçirme maddesinin yerine getirilmesini sağlar ve standardın sürdürülebilirliğine katkıda bulunur.

2025 yılında, YDR'nin stratejik öneminin daha çok farkına varılmasıyla birlikte, işletmeler bu raporu sadece bir yükümlülük olarak değil, aynı zamanda rekabet avantajı elde etme aracı olarak görmektedir.