Ayancık, Sinop Katlanır ve Tekerlekli Sedye

İşyerlerinde acil durum müdahale kapasitesinin en kritik unsurlarından biri olan katlanır ve tekerlekli sedye, sağlık malzemeleri kategorisinde vazgeçilmez bir yere sahiptir. Özellikle revir ve sağlık odalarında bulunması zorunlu olan bu tıbbi ekipman, yaralı veya hastanın güvenli bir şekilde taşınmasını, ilk müdahalenin yapılmasını ve gerektiğinde daha üst düzey tıbbi birime nakledilmesini sağlar. 2025 yılı itibarıyla iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki güncellemeler, bu tür temel ekipmanların standartlara uygunluğunu ve erişilebilirliğini daha da ön plana çıkarmaktadır. Bu kapsamlı rehberde, katlanır ve tekerlekli sedyelerin ne olduğunu, yasal gerekliliklerini, kullanım alanlarını ve işyerleri için sunduğu avantajları ele alacağız. Amacımız, işverenlerin ve İSG profesyonellerinin bu önemli ekipmanı doğru bir şekilde anlamalarına ve tedarik süreçlerinde bilinçli kararlar almalarına yardımcı olmaktır.

Katlanır ve Tekerlekli Sedye Nedir?

Katlanır ve tekerlekli sedye, acil durumlarda hastaların veya yaralıların güvenli bir şekilde taşınması için tasarlanmış, hafif, sağlam ve pratik tıbbi ekipmanlardır. Temel olarak iki ana türü bulunur:

• Katlanır Sedyeler: Genellikle alüminyum veya çelik alaşımlı hafif malzemelerden üretilir. Depolama ve taşıma kolaylığı sağlayan menteşeli bir tasarıma sahiptir. Bazı modellerde tekerlek bulunmayabilir veya sadece taşıma kolaylığı sağlayan küçük tekerlekleri olabilir.
• Tekerlekli Sedyeler: Daha gelişmiş modeller olup, hastanın uzun mesafelerde daha konforlu ve stabil bir şekilde taşınmasını sağlayan daha büyük ve sağlam tekerleklere sahiptir. Bu sedyeler genellikle hastanın pozisyonunu ayarlamaya yarayan mekanizmalara ve güvenlik kemerlerine sahiptir.

2025 yılı itibarıyla piyasada bulunan modern katlanır ve tekerlekli sedyeler, EN 1865 ve ISO 13485 gibi uluslararası standartlara uygun olarak üretilmekte, yüksek taşıma kapasitesi, dayanıklılık ve hijyenik yüzeyler sunmaktadır. Malzeme seçimi, dikiş kalitesi, taşıma kapasitesi ve ergonomik tasarım, sedyenin performansını doğrudan etkileyen önemli faktörlerdir.

Katlanır ve Tekerlekli Sedye Nasıl Çalışır?

Katlanır ve tekerlekli sedyelerin çalışma prensibi, acil müdahale ve nakil süreçlerini kolaylaştırmak üzerine kuruludur. Kullanım adımları genel olarak şu şekildedir:

• Hazırlık: Sedye, kullanılacağı alanda hazır bulundurulur. Tekerlekli modellerde frenlerinin aktif olduğundan emin olunur. Güvenlik kemerleri kontrol edilir.
• Hasta Yerleştirme: Yaralı veya hasta, sedyenin üzerine dikkatlice ve mümkünse sabit bir yüzeyden destek alarak yerleştirilir. Bu aşamada sedyenin taşıma kapasitesi aşılmamalıdır.
• Sabitleme: Hastanın sedyeye devrilmemesi ve düşmemesi için güvenlik kemerleri sıkıca bağlanır. Gerekirse ek sabitleme aparatları kullanılabilir.
• Taşıma:
• Katlanır Sedyeler: Tek parça halinde veya katlanmış halde, iki veya daha fazla kişi tarafından dikkatlice taşınır. Yokuş aşağı veya yukarı taşımalarda koordinasyon önemlidir.
• Tekerlekli Sedyeler: Tekerlekli modellerde, bir veya iki kişi tarafından itilerek veya çekilerek taşınır. Tekerleklerin engellerden kaçınması ve zeminin uygunluğu önemlidir. Merdiven inip çıkma gibi özel durumlar için tasarlanmış özel basamak çıkma mekanizmalı modeller de mevcuttur.
• Pozisyonlama: Bazı tekerlekli sedyeler, hastanın konforunu artırmak ve tıbbi müdahaleleri kolaylaştırmak amacıyla sırt veya bacak kısmının ayarlanmasına olanak tanır.
• Depolama: Kullanım sonrası sedyeler, temizlenir ve uygun, kolay erişilebilir bir alanda, tercihen duvara monte edilmiş veya özel taşıyıcıları ile saklanır. Katlanır modeller, yerden tasarruf etmek için katlanarak saklanabilir.

2025 yılı itibarıyla sedye kullanım eğitimlerinin önemi artmıştır. Personelin sedyeyi doğru kullanması, hem hastanın güvenliği hem de taşıyan personelin sağlığı açısından hayati önem taşır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği alanında temel mevzuat 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Bu kanun ve ilgili yönetmelikler, işyerlerinde acil durumlar için gerekli düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kılar. Özellikle şu noktalar katlanır ve tekerlekli sedye temini açısından önemlidir:

• Risk Değerlendirmesi: Her işyeri, faaliyet alanına ve çalışan sayısına göre potansiyel riskleri değerlendirmeli ve bu risklere karşı alınacak önlemleri belirlemelidir. Yaralanma veya ani sağlık sorunları bu risklerdendir.
• Acil Durum Planları: İşyerleri, yangın, deprem, tahliye ve sağlık sorunları gibi acil durumlar için planlar hazırlamak zorundadır. Bu planlarda, yaralıların güvenli bir şekilde tahliyesi ve ilk müdahalenin yapılması için gerekli ekipmanlar (sedye dahil) belirtilmelidir.
• Sağlık Odası/Revir: İşyerinin büyüklüğüne ve tehlike sınıfına göre, işverenlerin bir sağlık odası veya revir bulundurma yükümlülüğü vardır. Bu alanlarda, standartlara uygun sedyelerin bulunması zorunludur.
• Kişisel Koruyucu Donanım ve Ekipmanlar: İşverenin, işyerinde kullanılacak tüm araç ve gereçlerin (ekipmanlar dahil) güvenli ve standartlara uygun olmasını sağlaması gerekmektedir. Sedyeler de bu kapsamdadır.

2025 yılı itibarıyla güncellenen yönetmelikler ve rehberler, özellikle yüksek riskli işkolları için sedye bulundurma ve bu sedyelerin belirli teknik özelliklere sahip olma zorunluluğunu daha net tanımlamaktadır. ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı da, acil durum hazırlığı ve müdahale başlığı altında bu tür ekipmanların tedarikini ve bakımını kapsamaktadır.

Kimler İçin Gereklidir?

Katlanır ve tekerlekli sedyeler, işyerindeki risk profiline ve çalışan sayısına bağlı olarak birçok farklı işletme ve kurum için gereklidir. Başlıca gereklilik alanları şunlardır:

• Sanayi Tesisleri: Üretim hatları, ağır makine kullanımı ve potansiyel kazalar nedeniyle yüksek risk taşıyan fabrikalar ve atölyeler.
• İnşaat Alanları: Yüksekten düşme, malzeme çarpması gibi ciddi yaralanma risklerinin bulunduğu şantiyeler.
• Depolar ve Lojistik Merkezleri: Ağır yük kaldırma, forklift kazaları ve kaygan zeminler nedeniyle yaralanma riski olan alanlar.
• Sağlık Kuruluşları: Hastaneler, klinikler, dispanserler ve acil servisler.
• Okullar ve Üniversiteler: Öğrencilerin veya personelin yaşayabileceği ani sağlık sorunları ve kazalar için.
• Spor Tesisleri ve Salonları: Sporcuların veya ziyaretçilerin yaralanma risklerinin yüksek olduğu yerler.
• Büyük Ofis Binaları: Özellikle çok katlı ve geniş alanlara sahip binalarda, ani sağlık sorunları veya acil tahliye durumları için.
• Toplu Taşıma Merkezleri: Havaalanları, otogarlar ve tren istasyonları gibi yoğun insan trafiğinin olduğu yerler.
• Kamu Kurumları ve Etkinlik Alanları: Konser, festival gibi kalabalık etkinliklerin düzenlendiği yerler.

2025 yılı itibarıyla, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının esnekliğine rağmen, işverenlerin genel yükümlülüğü olan 'çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmamak' prensibi, bu tür ekipmanların bulundurulmasını adeta zorunlu kılmaktadır. İş Müfettişleri tarafından yapılan denetimlerde, acil durum ekipmanlarının yeterliliği ve uygunluğu önemli bir kontrol noktasıdır.

Avantajları ve Faydaları

Katlanır ve tekerlekli sedyelerin işyerlerinde bulundurulması, hem yasal uyumluluk açısından hem de işleyişin sürekliliği ve çalışanların refahı açısından birçok avantaj sunar:

• Hızlı Müdahale ve Hasta Güvenliği: Acil bir durumda hastanın veya yaralının hızla sedyeye alınması, ilk müdahalenin güvenli bir şekilde yapılması ve daha ileri tıbbi yardıma sevk edilmesi sağlanır. Bu, hastanın durumunun kötüleşmesini önler.
• Taşıma Kolaylığı ve Ergonomi: Tekerlekli modeller, hastanın daha az sarsıntıyla ve daha az fiziksel eforla taşınmasını sağlar. Katlanır modeller ise depolama ve gerektiğinde kullanıma hazır hale getirme kolaylığı sunar.
• Yasal Uyumluluk: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uyum sağlayarak, işverenlerin yasal yaptırımlardan kaçınmasına yardımcı olur.
• Risk Azaltma: Kazaların veya ani sağlık krizlerinin yaşanması durumunda, doğru ekipmanla müdahale etmek, olası daha büyük zararları ve komplikasyonları önler.
• Çalışan Motivasyonu ve Güveni: İşyerinde acil durumlara karşı hazırlıklı olunması, çalışanların kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar ve motivasyonlarını artırır.
• Profesyonel Görüntü: İSG standartlarına uyan ve gerekli ekipmanları bulunduran işletmeler, hem çalışanları hem de paydaşları nezdinde daha profesyonel ve sorumlu bir imaj çizer.
• Maliyet Etkinliği: Olası bir iş kazası veya sağlık sorunu sonrası oluşacak tedavi, tazminat ve iş gücü kaybı maliyetleri düşünüldüğünde, sedye gibi temel bir ekipmanın maliyeti oldukça düşüktür.

2025 yılı itibarıyla, bu avantajlar, işletmelerin rekabet avantajı kazanmasında ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında da önemli bir rol oynamaktadır.