Edirne Yönetim Gözden Geçirmesi: SEÇ-K Sistemlerinin Dinamik Dinamiği 2025

Türkiye'nin önde gelen İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uzmanları olarak, 15 yılı aşkın deneyimimizle SEÇ-K (Sağlık, Emniyet, Çevre, Güvenlik) yönetim sistemlerinin en kritik unsurlarından biri olan Yönetim Gözden Geçirmesi (YGG) konusunu 2025 yılı güncel perspektifiyle ele alıyoruz. ISO 45001:2018 standardı ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun öngördüğü bu zorunlu süreç, yalnızca yasal bir gereklilik olmanın ötesinde, bir işletmenin sürdürülebilir başarı ve sürekli gelişiminin temel taşıdır. YGG, üst yönetimin, kuruluşun SEÇ-K yönetim sisteminin uygunluğunu, yeterliliğini ve etkinliğini değerlendirmesi, iyileştirme fırsatlarını belirlemesi ve gerekli değişiklikleri yapması için planlanmış periyodik bir toplantıdır. 2025 itibarıyla değişen iş dinamikleri, teknolojik ilerlemeler ve küresel çevresel faktörler, YGG'nin önemini ve kapsamını daha da artırmıştır. Bu rehber, YGG'nin ne olduğunu, nasıl uygulandığını, yasal zorunluluklarını, kimler için gerekli olduğunu ve sunduğu avantajları detaylı bir şekilde açıklayarak, işletmenizin SEÇ-K performansını en üst düzeye çıkarmasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yönetim Gözden Geçirmesi Nedir?

Yönetim Gözden Geçirmesi (YGG), bir kuruluşun İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetim sisteminin, belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını, sistemin sürekli olarak uygun, yeterli ve etkin olup olmadığını değerlendirmek amacıyla üst yönetimin katılımıyla gerçekleştirilen planlı ve periyodik bir inceleme sürecidir. ISO 45001:2018 standardının 9.3 maddesinde detaylı olarak ele alınan YGG, sadece bir denetim değil, aynı zamanda stratejik bir karar alma mekanizmasıdır. 2025 yılı itibarıyla, dijitalleşme, yapay zeka destekli risk analizi ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşması gibi faktörler, YGG'nin gündemini ve değerlendirme kriterlerini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç, üst yönetime, sistemin mevcut durumuna dair kapsamlı bir bakış sunarak, geleceğe yönelik stratejilerin belirlenmesinde kritik rol oynar.

2025 Güncel YGG Gündem Maddeleri ve Değerlendirme Kriterleri:

• SEÇ-K Politikası ve Hedefleri: Politikanın güncelliği, hedeflere ulaşma durumu ve yeni hedeflerin belirlenmesi.
• Değişiklikler: Kuruluş içi ve dışı bağlamda meydana gelen değişikliklerin (mevzuat, teknoloji, iş süreçleri vb.) SEÇ-K sistemi üzerindeki etkileri.
• Performans ve Etkinlik: Kaza ve ramak kalma oranları, denetim sonuçları, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin etkinliği, çalışan memnuniyeti, çevresel etkiler.
• Kaynaklar: SEÇ-K sistemi için yeterli insan, finansal ve teknolojik kaynakların tahsisi ve etkin kullanımı.
• İletişim ve Katılım: Çalışanların, taşeronların ve ilgili tarafların SEÇ-K ile ilgili geri bildirimlerinin değerlendirilmesi.
• Dış Kaynaklı Süreçler: Dışarıdan hizmet alınan iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin (örneğin OSGB hizmetleri) performansının gözden geçirilmesi.
• Acil Durum Hazırlığı ve Müdahale: Acil durum planlarının etkinliği ve tatbikat sonuçları.
• Yasal Uyumluluk: Mevzuat değişikliklerinin takibi ve uyumun sağlanması.

Yönetim Gözden Geçirmesi Nasıl Çalışır?

YGG süreci, planlama, hazırlık, icra ve takip aşamalarından oluşur. 2025 yılında, veri analizi ve dijital araçların kullanımı bu süreci daha verimli hale getirmektedir. Üst yönetim, YGG'yi yılda en az bir kez, ancak kuruluşun büyüklüğüne, risk seviyesine ve faaliyetlerinin karmaşıklığına bağlı olarak daha sık gerçekleştirebilir. Sürecin başarısı, doğru verilerin toplanmasına, analize ve üst yönetimin aktif katılımına bağlıdır.

YGG Uygulama Adımları (2025 Perspektifi):

1. Planlama: YGG'nin zamanlaması, gündemi, katılımcıları ve gerekli girdiler belirlenir. Bu aşamada, bir önceki YGG'den alınan kararların takibi de yapılır.
2. Veri Toplama ve Analizi: İSG performans göstergeleri, denetim raporları, ramak kalma kayıtları, çalışan şikayetleri, yasal değişiklikler, çevresel veriler gibi ilgili tüm bilgiler toplanır ve analiz edilir. 2025'te bulut tabanlı İSG yazılımları ve veri analitik araçları bu süreci destekler.
3. Gündemin Hazırlanması: Toplanan veriler ışığında, YGG toplantısında görüşülecek konular netleştirilir.
4. Toplantının Gerçekleştirilmesi: Üst yönetim, toplanan verileri ve analizleri değerlendirir. Sistemdeki güçlü yönler, zayıf yönler, iyileştirme alanları ve fırsatlar belirlenir.
5. Kararların Alınması ve Aksiyon Planları: YGG sonuçlarına göre iyileştirme kararları alınır ve bu kararların uygulanması için sorumlular ve zaman çizelgeleri belirlenerek aksiyon planları oluşturulur.
6. Takip ve İzleme: Alınan kararların uygulanması takip edilir, etkinliği değerlendirilir ve bir sonraki YGG için girdi oluşturur.

2025'te Öne Çıkan YGG Girdi ve Çıktıları:

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetiminin yasal çerçevesi, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelikler tarafından belirlenir. Bu mevzuat, işverenlere çalışanlarının sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Yönetim Gözden Geçirmesi (YGG), ISO 45001:2018 standardının bir gerekliliği olmasının yanı sıra, birçok ulusal mevzuatta da dolaylı olarak vurgulanmaktadır. 2025 yılı itibarıyla mevzuat güncellemeleri, özellikle risk değerlendirmesi, acil durum planları ve işe alım öncesi sağlık muayeneleri gibi konularda daha detaylı düzenlemeler içerebilir.

Temel Yasal Dayanaklar ve 2025 Güncel Yaklaşımlar:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenlerin genel yükümlülükleri, risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu, acil durum planları, eğitimler ve denetimler gibi temel prensipleri belirler. Kanun, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin kurulmasını ve etkinliğinin sağlanmasını teşvik eder.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik (Taslak/Güncellemeler): Bu yönetmelik, ISO 45001 standardını referans alarak, yönetim sistemlerinin kurulması, belgelendirilmesi ve sürdürülmesi konularında daha spesifik gereklilikler getirebilir. 2025'te, bu yönetmeliğin güncellenmiş versiyonları veya ek düzenlemeleri, YGG'nin kapsamını ve raporlama standartlarını detaylandırabilir.
• Periyodik Kontrol ve Muayene Hakkında Yönetmelik: İş ekipmanlarının periyodik kontrollerinin takibi ve bu kontrollerin İSG yönetim sistemi içindeki yeri YGG'de değerlendirilmelidir.
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik: Eğitim faaliyetlerinin etkinliği ve sonuçları, YGG'nin önemli bir girdisidir.
• Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği: Yapılan risk değerlendirmelerinin güncelliği, etkinliği ve YGG'de bu değerlendirmelere dayalı alınan kararların takibi esastır. 2025'te, risk değerlendirmelerinde dijitalleşme ve makine öğrenmesi gibi yeni yaklaşımların entegrasyonu beklenebilir.

Yasal Mevzuatın YGG'ye Etkisi (2025): Mevzuat, YGG'nin gündemini belirleyen temel unsurlardan biridir. Yeni çıkan yasalar, yönetmelikler veya güncellenen standartlar, YGG'de mutlaka ele alınmalı ve sistemin bunlara uyumu değerlendirilmelidir. Örneğin, 2025'te yürürlüğe girebilecek yeni bir çevre mevzuatı, YGG'de çevresel etkilerin değerlendirilmesi bölümünü doğrudan ilgilendirecektir. Yasal uyumun sağlanması, hem cezai yaptırımlardan kaçınmak hem de güvenilir bir işyeri imajı oluşturmak açısından kritiktir.

Kimler İçin Gereklidir?

Yönetim Gözden Geçirmesi (YGG), temelde bir İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetim sisteminin en üst düzeyde değerlendirilmesi olduğu için, bu sistemi kurmuş ve/veya yürütmekte olan tüm kuruluşlar için gereklidir. Bu, kuruluşun büyüklüğünden, sektöründen veya faaliyet alanından bağımsızdır. Ancak, YGG'nin kapsamı ve sıklığı, kuruluşun büyüklüğüne, risk profiline, karmaşıklığına ve yasal gerekliliklere göre değişiklik gösterebilir. 2025 itibarıyla, özellikle dijitalleşen iş modelleri ve uzaktan çalışma gibi yeni çalışma biçimlerinin yaygınlaşması, YGG'nin 'kimler' sorusunu daha da genişletmektedir.

YGG'nin Zorunlu Olduğu Başlıca Kuruluşlar:

• Tüm İşverenler: 6331 Sayılı Kanun gereği, çalışan istihdam eden her işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Bu kapsamda, İSG yönetim sistemlerinin etkinliğini sağlamak için YGG zorunludur.
• ISO 45001:2018 Belgesi Olan Kuruluşlar: Bu standardın uygulanması ve sürdürülmesi için YGG, madde 9.3 gereği zorunlu bir faaliyetidir.
• Kamu Kurumları ve Kuruluşları: Kamu sektöründeki işyerleri de 6331 sayılı Kanun kapsamındadır ve İSG yönetim sistemleri için YGG'yi gerçekleştirmelidir.
• Büyük Ölçekli ve Yüksek Riskli İşyerleri: Faaliyet alanları gereği yüksek tehlike sınıfında yer alan veya çok sayıda çalışanı bulunan işyerlerinde, YGG'nin daha sık ve detaylı yapılması gerekliliği ortaya çıkabilir.
• Taşeron ve Tedarikçi Yönetimi Yapan Kuruluşlar: Kendi bünyesindeki İSG sisteminin yanı sıra, taşeronların ve tedarikçilerin İSG performansını da değerlendiren kuruluşlar, YGG'de bu konulara da yer vermelidir. 2025'te, tedarik zinciri boyunca sürdürülebilirlik ve İSG standartlarının entegrasyonu önem kazanacaktır.
• Dijitalleşen ve Uzaktan Çalışma Modellerini Benimseyen Şirketler: Bu tür firmalar için YGG, sadece fiziksel çalışma alanlarını değil, aynı zamanda sanal çalışma ortamlarındaki potansiyel riskleri ve çalışanların dijital refahını da kapsamalıdır.

2025'te Kimler İçin Daha Kritik Hale Geliyor?

• Teknoloji Odaklı Şirketler: Yapay zeka, otomasyon ve robotik sistemlerin yaygınlaşması, yeni riskler ortaya çıkararak YGG'nin teknolojik riskler boyutunu güçlendirecektir.
• Çevreye Duyarlı Kuruluşlar: Sürdürülebilirlik hedefleri ve küresel iklim değişikliği baskısı, YGG'de çevresel performans değerlendirmelerini daha da ön plana çıkaracaktır.
• Esnek Çalışma Modellerini Kullananlar: Hibrit ve uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaşması, çalışanların ruhsal sağlığı, dijital güvenlik ve iş-yaşam dengesi gibi konuların YGG'de daha fazla yer almasını gerektirecektir.

Avantajları ve Faydaları

Yönetim Gözden Geçirmesi (YGG), bir işletme için sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, stratejik bir yatırım ve çok sayıda fayda sağlayan bir süreçtir. 2025 yılı itibarıyla, değişen iş dünyası koşulları ve artan rekabet, YGG'nin sunduğu avantajları daha da değerli kılmaktadır. Etkin bir YGG, kuruluşun SEÇ-K (Sağlık, Emniyet, Çevre, Güvenlik) performansını sürekli olarak iyileştirmesini sağlar.

YGG'nin Başlıca Avantajları ve Faydaları:

• Sürekli İyileştirme Kültürü: YGG, SEÇ-K yönetim sisteminin durağan olmasını engeller. Üst yönetimin aktif katılımıyla, sistemdeki aksaklıklar tespit edilerek sürekli iyileştirme sağlanır. Bu, kuruluşun genel performansını artırır.
• Risklerin Proaktif Yönetimi: YGG, potansiyel risklerin ve fırsatların erken aşamada tespit edilmesine olanak tanır. 2025'te, siber güvenlik riskleri, iklim değişikliği etkileri ve yeni teknolojik riskler gibi alanlarda proaktif yaklaşımlar daha da önem kazanacaktır.
• Yasal Uyum ve Güvenilirlik: YGG, ilgili yasal mevzuata ve standartlara uyumun sürekli olarak kontrol edilmesini sağlar. Bu, hem cezai yaptırımlardan kaçınmayı hem de paydaşlar nezdinde güvenilir bir imaj oluşturmayı destekler.
• Kaynakların Etkin Kullanımı: YGG, SEÇ-K faaliyetleri için ayrılan kaynakların (bütçe, personel, zaman) ne kadar etkin kullanıldığını değerlendirir. Bu, gereksiz harcamaları önler ve kaynakların doğru alanlara yönlendirilmesini sağlar.
• Çalışan Bağlılığı ve Motivasyonu: Üst yönetimin SEÇ-K konularına verdiği önemi gösteren YGG, çalışanların kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar. Çalışanların geri bildirimlerinin dikkate alınması, katılımı ve motivasyonu artırır.
• Karar Alma Süreçlerinin Güçlenmesi: YGG, üst yönetime, SEÇ-K ile ilgili stratejik kararlar alması için gerekli olan güncel ve doğru bilgileri sunar. Bu, daha bilinçli ve etkili kararlar alınmasını sağlar.
• Kurumsal İtibarın Yükselmesi: Güçlü bir SEÇ-K performansı ve bunu destekleyen etkin bir YGG süreci, kuruluşun hem iç hem de dış paydaşlar (müşteriler, yatırımcılar, toplum) nezdindeki itibarını artırır.
• Verimlilik Artışı: İş kazaları ve meslek hastalıklarının azalması, çevresel olayların önlenmesi, üretim süreçlerindeki aksamaların giderilmesi doğrudan verimlilik artışına yol açar.
• Sürdürülebilirlik ve Geleceğe Hazırlık (2025 Odaklı): 2025 ve sonrası için, YGG'nin çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) hedefleriyle entegrasyonu, kuruluşların uzun vadeli sürdürülebilirliğini ve küresel trendlere uyumunu güçlendirecektir.

Özetle, etkin bir Yönetim Gözden Geçirmesi, bir işletmenin sadece yasal gereklilikleri yerine getirmesini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda rekabet avantajı elde etmesine, risklerini minimize etmesine ve sürdürülebilir bir başarıya ulaşmasına yardımcı olur. 2025'te bu süreç, teknolojik yenilikler ve çevresel zorunluluklar ışığında daha da stratejik bir boyut kazanacaktır.