Aksaray EWC Atık Kodu (6 Haneli): Tehlikeli Atık Yönetiminin Temel Taşı (2025 Güncel)

Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde tanımlanması, sınıflandırılması ve yönetilmesi, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de insan sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Bu süreçte en temel araçlardan biri olan EWC atık kodu (6 hane), Avrupa Atık Kataloğu (European Waste Catalogue) kapsamında tehlikeli atıkların uluslararası standartlarda belirlenmesini sağlar. 2025 yılı itibarıyla Türkiye'de de bu kodlama sisteminin önemi artmakta, yasal düzenlemeler ve çevresel sorumluluklar gereği işletmelerin bu konuda hassasiyet göstermesi zorunlu hale gelmektedir. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında 15 yılı aşkın deneyimimizle, tehlikeli atık geri dönüşümü ve EWC atık kodu (6 hane) konusundaki güncel bilgileri, yasal gereklilikleri ve uygulama süreçlerini sizler için derledik. Bu rehber, işletmenizin çevresel yükümlülüklerini yerine getirirken aynı zamanda operasyonel verimliliğini artırmasına yardımcı olacaktır.

EWC Atık Kodu (6 Hane) Nedir?

EWC atık kodu (6 hane), Avrupa Birliği tarafından atıkların uluslararası düzeyde tanınması ve sınıflandırılması için geliştirilen bir sistemdir. Her bir tehlikeli atık türüne özgü, 6 haneden oluşan bir kodlama sistemi sunar. Bu kodlar, atığın kaynağını, bileşimini ve tehlikelilik derecesini belirlemede kullanılır. Avrupa Atık Kataloğu (EWC), atıkları 20 ana bölüm altında toplar ve her bir atık türü için spesifik bir kod atar. Tehlikeli atıklar, bu katalogda özel işaretlerle belirtilir ve daha sıkı yönetim gerektirir. 2025 yılı itibarıyla, Türkiye'de de atık yönetim mevzuatına paralel olarak EWC kodlarının kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu kodlar, atıkların taşınması, depolanması, işlenmesi ve geri dönüştürülmesi süreçlerinde standart bir dil oluşturarak uluslararası uyumluluğu sağlar.

2025 Güncel Durum ve Önemi

2025 itibarıyla, küresel ve ulusal düzeyde çevresel düzenlemeler daha da sıkılaşmaktadır. Tehlikeli atıkların geri dönüşümü ve bertarafı konusundaki uluslararası standartlara uyum, işletmeler için hem yasal bir zorunluluk hem de kurumsal itibar açısından büyük önem taşımaktadır. EWC atık kodu (6 hane) kullanımı, atıkların izlenebilirliğini artırır, yanlış sınıflandırmadan kaynaklanabilecek riskleri azaltır ve geri dönüşüm süreçlerinin daha etkin yürütülmesine olanak tanır. Türkiye'nin de bu alanda Avrupa Birliği ile uyum çalışmaları devam etmekte olup, işletmelerin bu kodlama sistemine hakim olması beklenmektedir.

EWC Atık Kodu (6 Hane) Nasıl Çalışır?

EWC atık kodu sistemi, atıkları belirli kategorilere ayırarak tanımlar. Bu kodlar genellikle şu yapıyı izler:

• İlk iki hane: Atığın oluştuğu endüstriyel süreci veya faaliyet alanını belirtir.
• Sonraki iki hane: Belirli bir atık türünü tanımlar.
• Son iki hane: Atığın tehlikeli olup olmadığını belirten özel işaretler veya kodları içerir.

Örneğin, bir kimyasal işlemden kaynaklanan tehlikeli bir atık, ilgili endüstriyel süreci ve atık türünü belirten spesifik bir 6 haneli EWC kodu ile tanımlanacaktır. Tehlikeli atıklar, EWC listesinde genellikle yıldız (*) işareti ile belirtilir.

Örnek EWC Atık Kodu Yapıları (Genel Bilgilendirme - Spesifik Kodlar İçin Mevzuata Bakılmalıdır):

Not: Yukarıdaki tabloda verilen kodlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek EWC atık kodları ve sınıflandırmaları için güncel Avrupa Atık Kataloğu ve ilgili ulusal mevzuat referans alınmalıdır.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Türkiye'de tehlikeli atık yönetimi, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Atık Yönetimi Yönetmeliği ile düzenlenmektedir. 2025 itibarıyla bu mevzuatın güncel hükümleri, işletmeleri tehlikeli atıklarını doğru bir şekilde tanımlamaya, sınıflandırmaya ve yönetmeye zorunlu kılmaktadır. EWC atık kodu (6 hane) kullanımı, bu süreçte önemli bir araçtır.

Temel Yasal Gereklilikler (2025 Güncel):

• Atık Beyanı: Tehlikeli atık üreten işletmelerin, atıklarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na beyan etmesi gerekmektedir. Bu beyanda EWC kodları kullanılacaktır.
• Atık Nakli: Tehlikeli atıkların taşınması, lisanslı araçlar ve firmalar aracılığıyla, gerekli belgelerle (Taşıma İzin Belgesi vb.) gerçekleştirilmelidir.
• Atık İşleme ve Geri Dönüşüm: Tehlikeli atıklar, lisanslı tesislerde işlenmeli veya geri dönüştürülmelidir. Bertaraf seçenekleri en son tercih olmalıdır.
• Kayıt Tutma: İşletmeler, ürettikleri, taşıdıkları ve bertaraf ettikleri tehlikeli atıklara ilişkin detaylı kayıtları tutmakla yükümlüdür.
• ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi: Çevreye duyarlı işletmelerin ISO 14001 gibi standartları benimsemesi, atık yönetim süreçlerini iyileştirmelerine yardımcı olur.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu da, tehlikeli atıklarla çalışırken çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumaya yönelik önlemlerin alınmasını zorunlu kılar. Bu kapsamda, tehlikeli atıkların depolanması, taşınması ve işlenmesi sırasında uygun kişisel koruyucu donanımların (KKD) kullanılması, risk değerlendirmelerinin yapılması ve acil durum planlarının hazırlanması gerekmektedir. ISO 45001:2018 standardı, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri için çerçeve sunarak bu süreçleri destekler.

Kimler İçin Gereklidir?

EWC atık kodu (6 hane) ve genel tehlikeli atık yönetimi yükümlülükleri, aşağıdaki gibi çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için geçerlidir:

• Kimya sanayi
• İlaç sanayi
• Otomotiv sanayi (bakım ve üretim süreçleri)
• Elektronik sanayi (atık elektronik eşyalar)
• Metal işleme ve kaplama tesisleri
• Petrol ve gaz endüstrisi
• Hastaneler ve sağlık kuruluşları (tıbbi atıklar)
• Laboratuvarlar
• Gıda işleme tesisleri (belirli atıklar için)
• İnşaat ve yıkım faaliyetleri (tehlikeli atıklar söz konusu olduğunda)
• Madencilik faaliyetleri

Özetle, faaliyetleri sonucunda tehlikeli atık üreten veya bu tür atıklarla temas eden her türlü kurum ve kuruluş, EWC atık kodu (6 hane) sistemini ve ilgili mevzuatı uygulamakla yükümlüdür.

Avantajları ve Faydaları

Tehlikeli atıkların EWC atık kodu (6 hane) ile doğru bir şekilde sınıflandırılması ve yönetilmesi, işletmelere önemli avantajlar sağlar:

• Yasal Uyumluluk: Mevzuata tam uyum sağlayarak cezai yaptırımlardan kaçınılır.
• Çevresel Sorumluluk: Çevreye verilen zararın en aza indirilmesiyle sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılır.
• Maliyet Etkinliği: Geri dönüşüm ve doğru bertaraf yöntemleri, uzun vadede daha ekonomik çözümler sunar.
• İtibar ve Marka Değeri: Çevreye duyarlı bir işletme imajı, müşteri ve paydaş nezdinde güvenilirliği artırır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği: Çalışanların tehlikeli atıkların risklerinden korunması sağlanır, iş kazaları ve meslek hastalıkları önlenir.
• Operasyonel Verimlilik: Atık akışının doğru yönetilmesi, operasyonel süreçlerin daha düzenli yürütülmesine katkı sağlar.
• Uluslararası Standartlara Uyum: Global pazarlarda rekabet avantajı elde edilmesine yardımcı olur.