Pendik, İstanbul TMGD Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlama: 2025 Güncel Rehber

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD) kapsamında, işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve iş sağlığı ile güvenliği performanslarını sürekli iyileştirmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, **Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlama** süreci, işletmelerin tehlikeli madde taşımacılığı ve depolanmasındaki faaliyetlerini sistematik bir şekilde değerlendirmeleri için kritik bir adımdır. 2025 yılı itibarıyla güncellenen mevzuat ve standartlar doğrultusunda hazırlanan bu raporlar, yalnızca yasal bir gereklilik olmakla kalmayıp, aynı zamanda risk yönetiminin etkinliğini artırarak olası kazaların önüne geçilmesinde de kilit rol oynamaktadır. Hedef kitlemiz olan tehlikeli madde ile iştigal eden tüm işletmeler ve bu alanda hizmet veren profesyoneller için bu raporun doğru ve eksiksiz hazırlanması, sürdürülebilir bir operasyonun temelini oluşturacaktır. Bu rehber, 2025'in güncel koşulları altında yıllık faaliyet raporu hazırlama sürecini tüm detaylarıyla ele alacaktır.

Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlama Nedir?

Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlama, tehlikeli madde taşımacılığı ve bu maddelerle ilgili diğer faaliyetlerde bulunan işletmelerin, bir takvim yılı boyunca gerçekleştirdikleri tüm tehlikeli madde faaliyetlerini, alınan önlemleri, meydana gelen olayları, yapılan eğitimleri ve iyileştirme çalışmalarını detaylı bir şekilde belgeleyen resmi bir rapordur. Bu rapor, hem işletmenin kendi iç denetimi hem de yetkili mercilere sunulması gereken yasal bir dokümandır. 2025 itibarıyla, bu raporlar sadece sayısal verileri içermekle kalmayıp, aynı zamanda risk değerlendirmelerinin güncelliğini, acil durum planlarının etkinliğini ve personel eğitimlerinin yeterliliğini de kapsamaktadır. Rapor, işletmenin tehlikeli madde güvenliği yönetim sisteminin genel bir fotoğrafını çeker.

• Amaç: Tehlikeli madde faaliyetlerinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi.
• Kapsam: Taşımacılık, depolama, elleçleme, yükleme/boşaltma süreçleri.
• İçerik: Veri analizi, risk değerlendirmeleri, eğitim kayıtları, olay raporları, denetim sonuçları.
• Güncellik (2025): Mevzuat değişiklikleri, teknolojik gelişmeler ve yeni risk analizleri raporlamaya entegre edilir.

Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlama Nasıl Çalışır?

Yıllık Faaliyet Raporu hazırlama süreci, sistematik bir veri toplama, analiz etme ve raporlama aşamalarından oluşur. Sürecin etkinliği, TMGD'nin rehberliğinde ve işletmenin ilgili birimlerinin işbirliği ile doğrudan ilişkilidir. 2025'te bu süreç, dijitalleşen sistemler ve gelişmiş analiz araçları ile daha verimli hale gelmiştir.

Süreç Adımları:

1. Veri Toplama: Yıl boyunca gerçekleşen tüm tehlikeli madde sevkiyatları, kullanılan miktarlar, taşıma modları, depolama koşulları, alınan güvenlik tedbirleri, meydana gelen kazalar, ramak kala olaylar, personelin aldığı eğitimler, yapılan denetimler ve bunlara ilişkin kayıtlar toplanır.
2. Veri Analizi: Toplanan veriler, risk değerlendirmeleri ile ilişkilendirilerek analiz edilir. Bu analizler sonucunda, işletmenin güçlü ve zayıf yönleri, tekrarlayan sorunlar ve potansiyel risk alanları belirlenir. 2025 itibarıyla, ileri analitik modeller ve makine öğrenmesi tabanlı tahmin araçları da kullanılabilmektedir.
3. Risk Değerlendirmesi Güncellemesi: Analiz sonuçlarına göre mevcut risk değerlendirmeleri gözden geçirilir ve gerekirse güncellenir. Yeni riskler tanımlanır ve mevcut risklerin şiddeti yeniden değerlendirilir.
4. Öneri ve İyileştirme Planları: Tespit edilen riskler ve zayıf noktalar için somut iyileştirme önerileri geliştirilir. Bu öneriler, operasyonel süreçlerde, eğitim programlarında, güvenlik ekipmanlarında veya acil durum planlarında değişiklikleri içerebilir.
5. Rapor Yazımı: Tüm bulgular, analizler, öneriler ve iyileştirme planları, belirlenen format ve mevzuata uygun olarak rapor haline getirilir. Raporun anlaşılır ve net olması esastır.
6. Sunum ve Onay: Hazırlanan rapor, işletme yönetimine sunulur ve onaylandıktan sonra ilgili kurumlara (örneğin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) iletilir.

2025'te Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Dijital Kayıt Sistemleri: Veri bütünlüğü ve erişilebilirliği için dijital kayıt sistemlerinin kullanılması teşvik edilmektedir.
• Entegre Güvenlik Yaklaşımı: Tehlikeli madde güvenliği, genel iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sistemi ile entegre edilmelidir.
• Sürdürülebilirlik Odaklılık: Raporlar, çevresel etkiler ve sürdürülebilirlik hedeflerini de içermelidir.

Yasal Zorunluluklar ve Mevzuat

Yıllık Faaliyet Raporu hazırlama yükümlülüğü, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınması Hakkında Yönetmelikler ve ilgili diğer mevzuatlarla belirlenmiştir. Bu raporlar, işletmelerin tehlikeli madde güvenliği konusundaki yasal uyumluluğunu göstermesi açısından zorunludur. 2025 yılı itibarıyla mevzuatta yapılan güncellemeler ve eklenen yeni yükümlülükler, rapor içeriğini ve hazırlama sürecini doğrudan etkilemektedir.

Temel Yasal Dayanaklar (2025 Güncel):

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşletmelerin genel iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini belirler.
• Tehlikeli Maddelerin Taşınması Hakkında Yönetmelikler: Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY), Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) düzenlenmesi ve TMGD hizmet alımı zorunluluğu gibi konuları kapsar.
• Uluslararası Anlaşmalar: ADR (Avrupa Karayoluyla Tehlikeli Eşyaların Taşınması Anlaşması) gibi uluslararası anlaşmaların Türkiye'deki uygulamalarına uyum.
• Çevre Mevzuatı: Tehlikeli atıkların yönetimi ve çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik düzenlemeler.
• ISO 45001:2018: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri standardı, raporlama ve sürekli iyileştirme süreçleri için çerçeve sunar.

2025 Mevzuat Güncellemeleri ve Etkileri:

• Raporlama Sıklığı ve Detayı: Bazı tehlikeli madde sınıfları veya işletme büyüklükleri için raporlama sıklığında veya detay seviyesinde değişiklikler olabilir.
• Dijital Sunum Zorunluluğu: Raporların dijital platformlar üzerinden sunulması yönünde bir eğilim artmaktadır.
• Yeni Risk Kategorileri: İklim değişikliği, siber güvenlik gibi yeni risklerin tehlikeli madde güvenliği bağlamında değerlendirilmesi istenebilir.
• Performans Göstergeleri: Raporlarda, işletmenin tehlikeli madde güvenliği performansını ölçen daha spesifik anahtar performans göstergelerinin (KPI) yer alması beklenmektedir.

Kimler İçin Gereklidir?

Yıllık Faaliyet Raporu hazırlama yükümlülüğü, tehlikeli madde taşımacılığı, depolanması veya kullanımı ile doğrudan ilgili olan tüm işletmeleri kapsamaktadır. Bu, sadece büyük ölçekli firmaları değil, aynı zamanda belirli miktarların üzerinde tehlikeli madde ile çalışan küçük ve orta ölçekli işletmeleri de ilgilendirmektedir. 2025 itibarıyla, bu kapsamın daha da netleştirilmesi ve denetimlerin sıklaşması öngörülmektedir.

Temel Kapsamdaki İşletmeler:

• Tehlikeli Madde Taşıyan Firmalar: Kendi araçlarıyla veya üçüncü taraf lojistik firmaları aracılığıyla tehlikeli madde taşıyan tüm işletmeler.
• Tehlikeli Madde Depolayan Firmalar: Ham madde veya bitmiş ürün olarak tehlikeli madde stoklayan tesisler.
• Tehlikeli Madde Üreten veya İşleyen Firmalar: Kimya sanayi, ilaç sanayi, petrol ve gaz sektörü gibi alanlarda faaliyet gösteren üreticiler.
• Tehlikeli Madde Paketleyen ve Etiketleyen Firmalar: Tehlikeli maddeleri sevkiyata hazır hale getiren işletmeler.
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) Sahibi İşletmeler: Mevzuat gereği bu belgeyi almak zorunda olan tüm firmalar.
• TMGD Hizmeti Alan veya Zorunlu Olan İşletmeler: Tehlikeli madde hacmine ve türüne göre TMGD hizmeti almakla yükümlü olan tüm işletmeler.

2025'te Genişleyen Kapsam:

• Daha Düşük Eşik Değerleri: Belirli tehlikeli madde sınıfları için raporlama eşik değerlerinin düşürülmesi söz konusu olabilir.
• Çevrimiçi Platformlar: İşletmelerin raporlarını doğrudan çevrimiçi platformlar üzerinden yüklemeleri ve takip etmeleri yaygınlaşacaktır.
• Risk Odaklı Denetimler: Denetimler, geçmiş raporlardaki risk profiline göre daha odaklı hale gelecektir.

Avantajları ve Faydaları

Yıllık Faaliyet Raporu hazırlamak, sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, işletmeler için önemli stratejik avantajlar ve faydalar sunar. Bu raporlar, proaktif bir risk yönetimi anlayışının benimsenmesini teşvik eder ve operasyonel verimliliği artırır. 2025 itibarıyla, sürdürülebilirlik ve çevresel faktörlerin de raporlamaya entegre edilmesiyle bu faydalar daha da artmaktadır.

İşletmeler İçin Başlıca Avantajlar:

• Yasal Uyumluluk ve Cezai Yaptırımlardan Kaçınma: Mevzuata uyum sağlayarak idari para cezaları ve faaliyet durdurma gibi yaptırımlardan korunma.
• Risk Yönetiminin Güçlendirilmesi: Olası kazaları, çevresel zararları ve can kayıplarını önleyici tedbirlerin alınmasına olanak tanır.
• Operasyonel Verimliliğin Artırılması: Veri analizi sayesinde süreçlerdeki aksaklıklar ve verimsizlikler tespit edilerek iyileştirilir.
• Maliyetlerin Azaltılması: Kazalar, hasarlar ve cezai yaptırımlar gibi beklenmedik maliyetlerin önüne geçilir.
• İtibarın ve Marka Değerinin Yükseltilmesi: Güvenli ve sorumlu bir işletme imajı oluşturarak müşteri ve paydaş güvenini artırma.
• Acil Durum Hazırlığının Artırılması: Mevcut acil durum planlarının etkinliği değerlendirilerek, olası krizlere karşı daha hazırlıklı olunması.
• Sürekli İyileştirme Kültürünün Teşvik Edilmesi: Düzenli raporlama, işletme içinde sürekli iyileştirme döngüsünü destekler.
• Çevresel Etkilerin Azaltılması: Tehlikeli madde dökülmeleri, emisyonlar gibi çevresel risklerin yönetilmesine katkı sağlar.

2025'te Eklenen Değer:

• Yeşil Lojistik Entegrasyonu: Raporlar, karbon ayak izi ve sürdürülebilir taşımacılık uygulamalarını da içerebilir.
• Dijitalleşme Avantajları: Gerçek zamanlı veri takibi ve daha hızlı analiz imkanları.
• Paydaş Güveni: Şeffaf ve kapsamlı raporlama, yatırımcılar ve sigorta şirketleri nezdinde güveni artırır.